Çanakkale Savaşları
19 Şubat 1915
Çanakkale Savaşları (1915), İtilaf Devletleri'nin Boğazları zorlayarak İstanbul'u ele geçirme girişiminin Osmanlı ordusu tarafından püskürtüldüğü cephe. 18 Mart 1915 deniz zaferi ve Anafartalar dahil kara muharebeleri, Mustafa Kemal'in ulusal kahraman olarak öne çıkmasını sağladı.
Nedenleri
- İtilaf Devletleri'nin Rusya'ya yardım yolunu açmak ve İstanbul'u düşürmek istemesi
- Boğazların denetimini ele geçirerek Osmanlı'yı savaş dışı bırakma hedefi
Savaşın Gelişimi
- 19 Şubat 1915'te İtilaf donanması boğaz tabyalarını bombalamaya başladı.
- 18 Mart 1915'te büyük donanma saldırısı mayın hatları ve topçu ateşiyle püskürtüldü; üç muharebe gemisi battı.
- Nisan 1915'te Gelibolu'ya (Arıburnu ve Seddülbahir) çıkarmalar yapıldı.
- Ağustos 1915'te Anafartalar ve Conkbayırı muharebelerinde Mustafa Kemal komutasında çıkarma durduruldu.
- Aralık 1915 - Ocak 1916'da İtilaf kuvvetleri yarımadayı tahliye etti.
Sonuçları
- Yaklaşık 250 binin üzerindeki İtilaf zayiatıyla savaş Osmanlı zaferiyle sonuçlandı.
- Mustafa Kemal ulusal bir kahraman olarak öne çıktı; Kurtuluş Savaşı'nın liderlik temeli atıldı.
- Rusya'ya yardım yolu açılamadı; bu durum 1917 Rusya'sındaki gelişmeleri etkiledi.
Tarihi Önemi
Birinci Dünya Savaşı'nın en kanlı cephelerinden biri; Avustralya ve Yeni Zelanda ulusal kimliklerinin de doğum yeri olan (ANZAC Günü) tarihsel bir mekân.
Öne Çıkan Bilgiler
- 18 Mart 1915 deniz zaferi: İtilaf donanması 3 zırhlı kaybetti
- 250 binden fazla İtilaf zayiatı; ANZAC ulusal kimliğinin doğum yeri
- Mustafa Kemal'in 'Size ölmeyi emrediyorum' emri Conkbayırı'nda verildi
Cepheler ve Hatıralar
Kara savaşları beş noktada yoğunlaştı: Seddülbahir, Arıburnu, Anafartalar, Kumkale ve Beşike. 57. Alay şehitliği, Conkbayırı ve Kabatepe hatları bugün tarih parkı olarak korunuyor. 'Yaralı düşman askerini sırtında taşıyan' Türk askeri hikâyesi ve 1934 Atatürk anıt yazısı ('Ey Mehmetçik...'), savaşın ortak hafızasını oluşturur.
Sık Sorulan Sorular
Çanakkale Savaşı ne zaman yapıldı?
Çanakkale Savaşları 1915 yılında (deniz muharebeleri Şubat-Mart, kara muharebeleri Nisan 1915 - Ocak 1916) yapıldı.
18 Mart Çanakkale Deniz Zaferi nedir?
18 Mart 1915'te İtilaf donanması boğazı geçmeye çalışırken mayınlar ve topçu ateşiyle püskürtüldü; üç gemi battı.
Kronolojide görmek için Tarih Kronolojisi sayfasına bakabilirsiniz.