İndus Vadisi Uygarlığının Yükselişi
MÖ 2600Hindistan · Siyaset ve Devlet · İndus Vadisi
Dünyanın en eski kent uygarlıklarından birinin gelişmesi
Etkilenenler: Yerel halk · Sorumlu: İndus Vadisi halkı
OlumluMÖ 2600'den 2022'ye, 90'dan fazla ülke ve bölgeden 948 önemli tarihi olay: savaşlar, devrimler, antlaşmalar, keşifler ve felaketler — tarih, yer, etkisi ve sonuçlarıyla.
948 olay108 ülke/bölge15 kategoriMÖ 2600 – 2022
948 olay listeleniyor
Hindistan · Siyaset ve Devlet · İndus Vadisi
Dünyanın en eski kent uygarlıklarından birinin gelişmesi
Etkilenenler: Yerel halk · Sorumlu: İndus Vadisi halkı
OlumluBirleşik Krallık · Kültür ve Din · Salisbury Ovası
İkonik bir Neolitik anıtın inşa edilmesi
Etkilenenler: Eski Britonlar · Sorumlu: Neolitik dönem inşacıları
OlumluBabil · Hukuk ve Anayasa · Babil
Yazılı en eski hukuk kodlarından birinin yürürlüğe girmesi
Etkilenenler: Babil halkı · Sorumlu: Hammurabi
OlumluMeksika · Kültür ve Din · Körfez Kıyısı
Meksika'nın ilk büyük uygarlığının gelişmesi
Etkilenenler: Yerli nüfus
OlumluHindistan · Savaş ve Çatışma · Pencap
Rigveda kabileleri bölge üzerindeki kontrollerini sağlamlaştırdı
Etkilenenler: Rigveda kabileleri · Sorumlu: Sudas
Olumluİspanya · Ekonomi ve Ticaret · Gadir (Cádiz)
Erken dönem Fenike tüccarları temaslar kurdu; bu durum kültürel ve ekonomik alışverişe yol açtı
Etkilenenler: Yerel halk, Fenikeliler · Sorumlu: Fenike tüccarları
Olumluİspanya · Sömürge ve Bağımsızlık · Gadir (Cádiz)
Batı Avrupa'nın en eski sürekli yerleşim gören şehirlerinden biri
Etkilenenler: Yerel halk, Fenikeliler · Sorumlu: Fenike tüccarları
OlumluÇin · Kültür ve Din · Han Hanedanı dönemindeki Çin
Yüzyıllar boyunca Çin kültürünü, felsefesini ve toplumunu önemli ölçüde etkiledi.
Etkilenenler: Çin toplumu · Sorumlu: Budist misyonerler
OlumluMeksika · Keşif ve Seyahat · Mexico City yakını
Piramitleriyle tanınan büyük bir Kolumbus öncesi kentin yükselişi
Etkilenenler: Yerli nüfus
OlumluÇin · Bilim ve Teknoloji · İmparatorluk Sarayı
Bilginin kaydedilme ve aktarılma biçimini çağlar boyunca kökten değiştirdi.
Etkilenenler: Dünya nüfusu · Sorumlu: Cai Lun
OlumluÇin · Ekonomi ve Ticaret · Çin'den Akdeniz'e
Doğu ile Batı arasındaki ticareti ve kültürel alışverişi kolaylaştırdı; antik dünya ekonomilerini önemli ölçüde etkiledi.
Etkilenenler: Tüccarlar, çeşitli uygarlıklar · Sorumlu: Han Hanedanı
OlumluÇin · Savaş ve Çatışma · Yangtze Nehri
Çin tarihinde Üç Krallık döneminin başlangıcını işaret eden belirleyici bir muharebe.
Etkilenenler: Çin devletleri · Sorumlu: Sun Quan, Liu Bei
OlumluÇin · Siyaset ve Devlet · Çin
Wei, Shu ve Wu krallıkları arasında parçalanma ve savaşlar dönemi.
Etkilenenler: Çin nüfusu · Sorumlu: Cao Cao, Liu Bei, Sun Quan
KarışıkMeksika · Kültür ve Din · Yucatán Yarımadası
Maya biliminin, sanatının ve mimarisinin yükselişi; ticaret ağlarını ve siyasi gücü etkiledi
Etkilenenler: Mayalar
Olumluİtalya · Savaş ve Çatışma · Çeşitli bölgeler
Akdeniz kontrolü için Roma ile Kartaca arasındaki çatışma
Etkilenenler: Roma ve Kartaca nüfusları · Sorumlu: Roma ve Kartaca devletleri
Olumsuzİtalya · Siyaset ve Devlet · Roma
Batı Roma İmparatorluğu'nun sonu ve Orta Çağ'ın başlangıcı
Etkilenenler: Roma nüfusu · Sorumlu: Odoacer
Olumsuzİtalya · Siyaset ve Devlet · Roma
Roma Krallığı'nın sonu ve cumhuriyetin kurulması
Etkilenenler: Roma nüfusu · Sorumlu: Cumhuriyetçi liderler
OlumluJaponya · Siyaset ve Devlet · Asuka
Budizmin Japonya'ya girişini işaret etti; ülkenin kültürünü ve dinini önemli ölçüde etkiledi.
Etkilenenler: Japon toplumu · Sorumlu: Soga no Umako, Prens Shotoku
OlumluÇin · Altyapı ve Ulaşım · Kuzey Çin
Korunma ve sınır kontrolü amacıyla Çin'in kuzey sınırları boyunca inşa edilen savunma yapıları dizisi.
Etkilenenler: Çin imparatorluğu · Sorumlu: Çeşitli Çin hanedanları
KarışıkÇin · Ekonomi ve Ticaret · Chang'an
Doğu Asya'yı etkileyen göreli barış, refah ve kültürel başarı dönemi.
Etkilenenler: Çin ve komşu ülkeler · Sorumlu: İmparator Taizong, Wu Zetian
OlumluJaponya · Siyaset ve Devlet · Japonya
Japonya'nın yönetimini ve toplumunu Çin Konfüçyüsçü modeline göre yeniden şekillendirmek için getirilen ilkeler bütünü.
Etkilenenler: Japon toplumu · Sorumlu: İmparator Kōtoku
OlumluÇin · Bilim ve Teknoloji · Çin
Tahta baskı ve hareketli harf baskısının öncülüğünü yaptı; bilginin yayılmasını dönüştürdü.
Etkilenenler: Dünya nüfusu · Sorumlu: Çinli mucitler
OlumluÇin · Altyapı ve Ulaşım · Hangzhou'dan Pekin'e
Dünyanın en uzun kanalı; imparatorluk Çin'inde iç ticaret ve ulaşım için hayati önem taşıyordu.
Etkilenenler: Çin nüfusu · Sorumlu: Sui Hanedanı
Olumluİran (Pers) · Savaş ve Çatışma · Pers
İslam'ın girişi; önemli kültürel ve dini değişimlere yol açtı
Etkilenenler: Pers halkı · Sorumlu: Arap fatihleri
KarışıkJaponya · Kültür ve Din · Nara
Nara'da ilk kalıcı başkentin kurulması; Japon kültürünün ve sanatlarının gelişmesine yol açtı.
Etkilenenler: Japon toplumu · Sorumlu: İmparatoriçe Genmei
Olumluİspanya · Savaş ve Çatışma · Guadalete Nehri
İber Yarımadası'nda Müslüman yönetiminin başlangıcını işaret etti
Etkilenenler: Vizigot Krallığı, Müslümanlar · Sorumlu: Tarık bin Ziyad, Kral Roderik
OlumsuzFransa · Savaş ve Çatışma · Tours
Hristiyan Frankların Müslüman kuvvetleri yenilgiye uğratmasıyla İslam'ın Batı Avrupa'daki ilerleyişi durduruldu
Etkilenenler: Avrupalı Hristiyanlar · Sorumlu: Karl Martel
OlumluButan · Kültür ve Din · Butan
Budizmin devlet dini olarak kabulü; Butan kültürünü ve yönetimini şekillendirdi
Etkilenenler: Butan halkı · Sorumlu: Padmasambhava (Guru Rinpoche)
OlumluMeksika · Siyaset ve Devlet · Teotihuacan
Güçlü bir kentin gizemli çöküşü
Etkilenenler: Yerli nüfus
OlumsuzÇin · Savaş ve Çatışma · Chang'an, Luoyang
Tang Hanedanı'na karşı yıkıcı bir isyan; hanedanı ciddi biçimde zayıflattı.
Etkilenenler: Tang Hanedanı, isyancılar · Sorumlu: An Lushan
OlumsuzIrak · Keşif ve Seyahat · Bağdat
Bağdat'ın önemli bir kültür ve ilim merkezi olarak kuruluşu
Etkilenenler: Mezopotamya halkı · Sorumlu: Halife el-Mansur
OlumluJaponya · Kültür ve Din · Heian-kyō (Kyoto)
Japonya'da sanat, kültür ve edebiyatın altın çağının başlangıcını işaret etti.
Etkilenenler: Japon toplumu · Sorumlu: İmparator Kanmu
OlumluFransa · Siyaset ve Devlet · Roma
Kutsal Roma İmparatorluğu'nun kuruluşu
Etkilenenler: Avrupalı Hristiyanlar · Sorumlu: Şarlman
Olumluİtalya · Siyaset ve Devlet · Roma
Kutsal Roma İmparatorluğu'nun kuruluşu
Etkilenenler: Avrupalı Hristiyanlar · Sorumlu: Şarlman
OlumluFransa · Diplomasi ve Antlaşma · Verdun
Karolenj İmparatorluğu'nun Şarlman'ın torunları arasında bölünmesi; modern Avrupa devletlerinin oluşumuna yol açtı
Etkilenenler: Karolenj varisleri · Sorumlu: Dindar Louis'in oğulları
OlumluÇin · Bilim ve Teknoloji · Çin
Savaş biçimlerinde ve sonrasında dünya askeri teknolojilerinde devrimsel değişimlere yol açtı.
Etkilenenler: Dünya nüfusu · Sorumlu: Çinli simyacılar
KarışıkRusya · Siyaset ve Devlet · Kiev
İlk Doğu Slav devletini kurdu; Rus milliyetinin ve devletleşmesinin temelini attı.
Etkilenenler: Doğu Slavları · Sorumlu: Novgorod Prensi Oleg
OlumluKore · Siyaset ve Devlet · Kore Yarımadası
Sonraki Üç Krallık'ı birleştirdi; birleşik bir Kore kimliğinin ve kültürünün temellerini attı.
Etkilenenler: Kore halkı · Sorumlu: Kral Taejo
OlumluDanimarka · Siyaset ve Devlet · Danimarka
Danimarka monarşisini kurdu ve Danimarka'yı birleştirdi.
Etkilenenler: Danimarka kabileleri · Sorumlu: Yaşlı Gorm
OlumluDanimarka · Kültür ve Din · Danimarka
Hristiyanlığın girişi ve yerleşmesi.
Etkilenenler: Danimarka nüfusu · Sorumlu: Harald Bluetooth
KarışıkÇin · Siyaset ve Devlet · Kaifeng
Barutun savaşta kullanılması dahil teknoloji, kültür ve ekonomi alanlarında ilerlemelerin önünü açtı.
Etkilenenler: Çin nüfusu · Sorumlu: İmparator Taizu
OlumluAlmanya · Siyaset ve Devlet · Almanya
Kutsal Roma İmparatorluğu'nun kuruluşu
Etkilenenler: Cermen halkları · Sorumlu: I. Otto
OlumluVietnam · Siyaset ve Devlet · Kuzey Vietnam
Ulusu merkeziyetçi bir monarşi altında birleştirdi; Vietnam kimliğinin ve egemenliğinin temellerini attı.
Etkilenenler: Vietnam halkı · Sorumlu: Đinh Bộ Lĩnh
OlumluNorveç · Kültür ve Din · Norveç
Hristiyanlığın girişi ve yerleşmesi.
Etkilenenler: Norveç kabileleri · Sorumlu: Olav Tryggvason, Aziz Olav
KarışıkVietnam · Siyaset ve Devlet · Hanoi
İstikrarlı ve refah bir dönemin başlangıcını işaret etti; kültür, eğitim ve yönetimde önemli gelişmeler yaşandı.
Etkilenenler: Vietnam halkı · Sorumlu: Lý Thái Tổ
OlumluJaponya · Kültür ve Din · Heian-kyō (Kyoto)
Sıkça dünyanın ilk romanı olarak kabul edilir; Heian dönemi kültürünün ve toplumunun inceliğini yansıtır.
Etkilenenler: Japon edebiyatı, dünya okurları · Sorumlu: Murasaki Shikibu
OlumluNorveç · Siyaset ve Devlet · Oslo
Oslo'nun kuruluşu
Etkilenenler: Norveçliler · Sorumlu: Harald Hardrada
OlumluÇin · Bilim ve Teknoloji · Çin
Denizcilik ve keşiflerde devrim yarattı; Keşifler Çağı'na katkı sağladı.
Etkilenenler: Dünya nüfusu · Sorumlu: Çinli bilim insanları
OlumluFas · Keşif ve Seyahat · Marakeş
Marakeş'in önemli bir ekonomi merkezi olarak kuruluşu.
Etkilenenler: Faslılar · Sorumlu: Murabıtlar (Almoraviler)
OlumluAlmanya · Siyaset ve Devlet · Almanya
Piskopos atamaları üzerine monarşi ile papalık arasındaki çatışma
Etkilenenler: Avrupalı Hristiyanlar · Sorumlu: IV. Henry
KarışıkFransa · Savaş ve Çatışma · Clermont
Kutsal Topraklara yönelik Haçlı Seferleri'nin başlatılması
Etkilenenler: Avrupalı Hristiyanlar · Sorumlu: Papa II. Urbanus
Olumluİtalya · Savaş ve Çatışma · Clermont (ilan edildi)
Kutsal Topraklara yönelik Haçlı Seferleri'nin başlatılması
Etkilenenler: Avrupalı Hristiyanlar · Sorumlu: Papa II. Urbanus
OlumluFinlandiya · Savaş ve Çatışma · Finlandiya
Finlandiya'yı İsveç yönetimi altına aldı.
Etkilenenler: Fin kabileleri · Sorumlu: İsveç Krallığı
OlumsuzFransa · Toplum ve İnsan Hakları · Paris
Avrupa'nın ilk üniversitelerinden birinin kuruluşu
Etkilenenler: Avrupalı bilim insanları · Sorumlu: Kral VII. Louis
OlumluMaldivler · Kültür ve Din · Maldivler
İslam'a geçiş; Maldiv kültürünü, ticaretini ve siyasetini etkiledi
Etkilenenler: Maldiv halkı · Sorumlu: Ebu'l-Barakat Yusuf el-Berberi
OlumluMaldivler · Kültür ve Din · Maldivler
İslam'a geçiş; Maldiv kültürünü, yönetimini ve yargı sistemini şekillendirdi.
Etkilenenler: Maldiv halkı · Sorumlu: Ebu'l-Barakat Yusuf el-Berberi
OlumluJaponya · Savaş ve Çatışma · Kamakura
Japonya'daki ilk şogunluğun kurulması; feodalizmin ve samuray egemenliğinin başlangıcını işaret etti.
Etkilenenler: Japon toplumu · Sorumlu: Minamoto no Yoritomo
KarışıkKazakistan · Sömürge ve Bağımsızlık · Kazakistan
Orta Asya'daki ticaret yollarını güçlendirdi; İpek Yolu ekonomisini etkiledi
Etkilenenler: Orta Asya nüfusları · Sorumlu: Batu Han
KarışıkHindistan · Siyaset ve Devlet · Delhi
Hindistan'ın bazı bölgelerinde Müslüman yönetimi kuruldu
Etkilenenler: Delhi ve çevre bölgelerin halkı · Sorumlu: Kutbeddin Aibak
KarışıkBirleşik Krallık · Hukuk ve Anayasa · Runnymede
Anayasa hukukunun temelinin atılması
Etkilenenler: İngiliz toplumu · Sorumlu: İngiltere Kralı John
OlumluKore · Savaş ve Çatışma · Kore Yarımadası
Goryeo'nun Moğol İmparatorluğu'nun yarı özerk bir vasal devleti haline gelmesine yol açtı; Kore egemenliğini etkiledi.
Etkilenenler: Kore halkı · Sorumlu: Moğol İmparatorluğu
OlumsuzRusya · Savaş ve Çatışma · Kiev Rus Devleti
Rus topraklarının Moğol egemenliğine girmesine yol açtı; bölgenin gelişimini derinden etkiledi.
Etkilenenler: Rus prenslikleri · Sorumlu: Batu Han
OlumsuzVietnam · Savaş ve Çatışma · Kuzey Vietnam
Üç büyük Moğol istilasını başarıyla püskürttü; Vietnam bağımsızlığını ve kültürel bütünlüğünü korudu.
Etkilenenler: Vietnam halkı · Sorumlu: Trần Hưng Đạo
OlumluBirleşik Krallık · Siyaset ve Devlet · Oxford
İlk İngiliz Parlamentosu'nun oluşumu
Etkilenenler: İngiliz soyluları · Sorumlu: Simon de Montfort
OlumluÇin · Savaş ve Çatışma · Moğol İmparatorluğu
Çin'in ilk kez yabancı fatihler tarafından yönetilmesini işaret etti; önemli kültürel alışverişlere yol açtı.
Etkilenenler: Çin nüfusu · Sorumlu: Kubilay Han
KarışıkJaponya · Savaş ve Çatışma · Kyushu
Moğol İmparatorluğu'nun Japonya'yı işgal girişimlerinin başarısızlıkla sonuçlanması; samurayların statüsünü pekiştirdi ve Japon ortaçağ kimliğini etkiledi.
Etkilenenler: Japon savunucuları · Sorumlu: Kubilay Han, samuray savunucuları
OlumluÇin · Keşif ve Seyahat · Yuan Hanedanı dönemindeki Çin
Ayrıntılı anlatılarıyla Avrupalıların Çin hakkındaki bilgisini ve ilgisini artırdı.
Etkilenenler: Avrupalı ve Çinli toplumlar · Sorumlu: Marco Polo
OlumluMeksika · Keşif ve Seyahat · Texcoco Gölü
Aztek başkentinin kurulması; gelecekteki Mexico City'nin temeli
Etkilenenler: Aztekler
OlumluJaponya · Siyaset ve Devlet · Muromachi, Kyoto
İç savaşlar ve Ashikaga şogunluğunun kurulmasıyla işaretlenmiş bir dönem; çay töreni ve Noh tiyatrosu gibi kültürel gelişmelere yol açtı.
Etkilenenler: Japon toplumu · Sorumlu: Ashikaga Takauji
KarışıkBirleşik Krallık · Savaş ve Çatışma · Fransa
İngiltere ile Fransa arasındaki uzun çatışma
Etkilenenler: İngiliz ve Fransız nüfusları · Sorumlu: İngiliz ve Fransız monarşileri
OlumsuzFransa · Savaş ve Çatışma · Çeşitli bölgeler
İngiltere ile Fransa arasındaki uzun çatışma
Etkilenenler: İngiliz ve Fransız nüfusları · Sorumlu: İngiliz ve Fransız monarşileri
OlumsuzAlmanya · Afet ve Felaket · Avrupa
İnsan tarihinin en yıkıcı salgınlarından biri; Avrupa'da tahminen 25 milyon kişinin ölümüne yol açtı
Etkilenenler: Avrupa nüfusu
OlumsuzBirleşik Krallık · Bilim ve Teknoloji · Çeşitli bölgeler
Nüfusu ciddi biçimde azaltan yıkıcı salgın
Etkilenenler: İngiliz nüfusu
OlumsuzNorveç · Afet ve Felaket · Norveç
Nüfusu büyük oranda kırıp geçirdi; toplumsal dönüşümlere yol açtı.
Etkilenenler: Norveç nüfusu
OlumsuzFinlandiya · Siyaset ve Devlet · Finlandiya
Finlandiya'nın İsveç Krallığı'na dahil oluşunu resmileştirdi.
Etkilenenler: Finler · Sorumlu: İsveç Tahtı
KarışıkRusya · Savaş ve Çatışma · Kulikovo Ovası
Rus toprakları üzerindeki Moğol etkisinin gerilemesinin başlangıcını işaret etti.
Etkilenenler: Rus prenslikleri · Sorumlu: Dmitri Donskoy
OlumluKore · Siyaset ve Devlet · Kore Yarımadası
Beş yüzyıl sürecek bir hanedanın başlangıcını işaret etti; Konfüçyüsçülüğü öne çıkardı ve kraliyet gücünü merkezileştirdi.
Etkilenenler: Kore halkı · Sorumlu: Joseon Kralı Taejo
OlumluDanimarka · Siyaset ve Devlet · Kalmar, İsveç
İskandinav ülkelerini tek bir hükümdar altında birleştirdi.
Etkilenenler: İskandinav krallıkları · Sorumlu: I. Margaret
KarışıkVietnam · Kültür ve Din · Vietnam
Yeni Konfüçyüsçülüğe yönelişi işaret etti; Vietnam toplumunu, siyasetini ve eğitimini etkiledi.
Etkilenenler: Vietnam halkı · Sorumlu: Hồ Quý Ly
KarışıkMalakka · Siyaset ve Devlet · Malakka
Güneydoğu Asya'da güçlü bir deniz ticareti devletinin kuruluşu
Etkilenenler: Malay halkı · Sorumlu: Parameswara
OlumluSemerkand · Siyaset ve Devlet · Özbekistan
Semerkant, İslam kültürünün ve sanatlarının önde gelen merkezi haline geldi
Etkilenenler: Orta Asya nüfusları · Sorumlu: Timur
OlumluBirleşik Krallık · Savaş ve Çatışma · Agincourt
Yüz Yıl Savaşları'nda belirleyici İngiliz zaferi
Etkilenenler: İngiliz ve Fransız orduları · Sorumlu: V. Henry
OlumluFransa · Savaş ve Çatışma · Agincourt
Yüz Yıl Savaşları'nda önemli bir İngiliz zaferi
Etkilenenler: İngiliz ve Fransız orduları · Sorumlu: V. Henry
OlumluÇin · Altyapı ve Ulaşım · Pekin
Ming ve Qing hanedanlarına imparatorluk saraylığı yaptı; imparatorluk gücünün ve mimari dehanın simgesi oldu.
Etkilenenler: Çin imparatorları, saray · Sorumlu: Ming Hanedanı imparatorları
OlumluVietnam · Siyaset ve Devlet · Vietnam
Ulusal birliği yeniden sağladı ve bölünme ile çatışma döneminin ardından kültürel ve ekonomik kalkınmayı teşvik etti.
Etkilenenler: Vietnam halkı · Sorumlu: Lê Lợi
OlumluFransa · Savaş ve Çatışma · Orléans
Yüz Yıl Savaşları'nda büyük bir dönüm noktası
Etkilenenler: Fransız nüfusu · Sorumlu: Jeanne d'Arc
OlumluÇin · Keşif ve Seyahat · Güneydoğu Asya, Afrika
Çin'in deniz gücünü sergiledi ve uluslararası ticaret yolları kurdu.
Etkilenenler: Asya, Afrika · Sorumlu: Zheng He
OlumluÇin · Keşif ve Seyahat · Güneydoğu Asya, Afrika
Çin'in deniz gücünü sergiledi ve uluslararası ticaret yolları kurdu.
Etkilenenler: Asya, Afrika · Sorumlu: Zheng He
OlumluZimbabve · Siyaset ve Devlet · Büyük Zimbabve
Gelişmiş bir kent ve ticaret toplumunun oluşumu.
Etkilenenler: Zimbabveliler
Olumluİtalya · Savaş ve Çatışma · Konstantinopolis (İtalya üzerindeki etkisi)
Yunan bilginlerinin İtalya'ya göçüyle Rönesans'ın başlamasına kıvılcım oldu
Etkilenenler: İtalyan şehir devletleri · Sorumlu: Osmanlı İmparatorluğu
KarışıkFransa · Savaş ve Çatışma · Çeşitli bölgeler
Fransa topraklarını geri aldı; Fransa'daki İngiliz toprak varlığı sona erdi
Etkilenenler: Fransız nüfusu · Sorumlu: Fransız monarşisi
Olumluİtalya · Diplomasi ve Antlaşma · Lodi
İtalyan şehir devletleri arasında güç dengesi kurdu
Etkilenenler: İtalyan şehir devletleri · Sorumlu: İtalyan yöneticileri
OlumluJaponya · Savaş ve Çatışma · Kyoto
Ashikaga şogunluğunun otoritesinin çökmesine ve Sengoku döneminin başlamasına yol açan çatışma.
Etkilenenler: Japon toplumu · Sorumlu: Çeşitli daimyōlar
Olumsuzİspanya · Siyaset ve Devlet · İspanya
Kastilya ve Aragon taçlarını birleştirdi
Etkilenenler: İspanyol krallıkları · Sorumlu: Kastilyalı I. Isabella ve Aragonlu II. Ferdinand
Olumluİspanya · Hukuk ve Anayasa · Çeşitli bölgeler
Katolik inancının zorla dayatılması; Yahudilere, Müslümanlara ve sapkınlara yönelik zulüm
Etkilenenler: Dini azınlıklar · Sorumlu: Katolik Hükümdarlar (I. Isabella ve II. Ferdinand)
OlumsuzAngola · Sömürge ve Bağımsızlık · Angola
Portekiz keşiflerinin ve sonraki sömürgeleşmenin başlangıcı.
Etkilenenler: Angolalılar · Sorumlu: Portekizli kaşifler
OlumsuzRusya · Savaş ve Çatışma · Moskova
"Büyük İvan" olarak bilinir; Rus topraklarını önemli ölçüde genişletti ve gücü Moskova'da merkezileştirdi.
Etkilenenler: Rus devleti · Sorumlu: III. İvan
Olumluİspanya · Kültür ve Din · Granada
Yahudilerin İspanya'dan sürgün edilmesi
Etkilenenler: İspanya'daki Yahudi nüfusu · Sorumlu: Katolik Hükümdarlar
Olumsuzİspanya · Keşif ve Seyahat · Amerika kıtası
Yeni Dünya'yı Avrupa sömürgeciliğine açtı
Etkilenenler: Amerika kıtasının yerli halkları, Avrupalılar · Sorumlu: Kristof Kolomb, İspanyol Monarşisi
Karışıkİspanya · Bilim ve Teknoloji · Atlas Okyanusu
Yeni Dünya'nın keşfi
Etkilenenler: Amerika kıtasının yerli halkları · Sorumlu: İspanyol Monarşisi (I. Isabella ve II. Ferdinand)
Olumluİspanya · Savaş ve Çatışma · Granada
İber Yarımadası'nda Müslüman yönetiminin sonu
Etkilenenler: İber Yarımadası'ndaki Müslümanlar ve Hristiyanlar · Sorumlu: Katolik Hükümdarlar (I. Isabella ve II. Ferdinand)
Karışıkİspanya · Siyaset ve Devlet · İspanya
Binlerce Yahudinin zorla din değiştirmesi, göç etmesi ya da ölümü
Etkilenenler: Yahudi nüfusu · Sorumlu: Katolik Hükümdarlar (I. Isabella ve II. Ferdinand)
OlumsuzFransa · Kültür ve Din · Çeşitli bölgeler
Klasik antikiteden ilham alan sanat, bilim ve kültür canlanması
Etkilenenler: Fransız toplumu · Sorumlu: Fransız hükümdarları
OlumluHindistan · Keşif ve Seyahat · Calicut
Avrupa'nın Hindistan'daki sömürge çıkarlarının başlangıcını işaret etti
Etkilenenler: Kıyı toplulukları · Sorumlu: Vasco da Gama
OlumsuzBrezilya · Bilim ve Teknoloji · Bugünkü Brezilya kıyısı
Portekiz sömürgeleşmesinin başlangıcı
Etkilenenler: Yerli halklar · Sorumlu: Pedro Álvares Cabral
KarışıkOrta Asya · Ekonomi ve Ticaret · Orta Asya
İpek Yolu ticaret yollarının gerilemesi; Orta Asya ekonomilerini ve Semerkant gibi şehirleri etkiledi.
Etkilenenler: Orta Asyalı tüccarlar
Olumsuzİtalya · Kültür ve Din · Floransa
Tarihin en ünlü tablolarından birinin ortaya çıkışı
Etkilenenler: Dünya nüfusu · Sorumlu: Leonardo da Vinci
OlumluAlmanya · Kültür ve Din · Wittenberg
Protestan Reformu'nu başlattı
Etkilenenler: Hristiyanlar · Sorumlu: Martin Luther
KarışıkMeksika · Sömürge ve Bağımsızlık · Meksika
Kültürü, toplumu ve yönetimi etkileyen İspanyol sömürge yönetiminin başlangıcı
Etkilenenler: İspanyol sömürgeciler
OlumsuzMeksika · Savaş ve Çatışma · Tenochtitlán
Aztek İmparatorluğu'nun İspanyol kuvvetlerince fethi
Etkilenenler: Aztekler · Sorumlu: Hernán Cortés
OlumsuzHindistan · Savaş ve Çatışma · Panipat
Hindistan'da Babür İmparatorluğu'nun temellerinin atılması
Etkilenenler: Kuzey Hindistan krallıkları · Sorumlu: Babür
Karışıkİtalya · Savaş ve Çatışma · Roma
Roma'da Rönesans'ın sonu
Etkilenenler: Roma nüfusu · Sorumlu: V. Charles'ın birlikleri
OlumsuzÇin · Kültür ve Din · Ming Hanedanı dönemindeki Çin
Batı bilimini, teknolojisini ve dinini Çin imparatorluk sarayına tanıttı.
Etkilenenler: Ming Hanedanı toplumu · Sorumlu: Matteo Ricci ve diğer Cizvitler
KarışıkBirleşik Krallık · Hukuk ve Anayasa · Parlamento
Kralın İngiltere Kilisesi'nin başı olma statüsünü onayladı
Etkilenenler: İngiltere Kilisesi · Sorumlu: VIII. Henry
OlumluBirleşik Krallık · Kültür ve Din · Londra
Katolik Kilisesi'nden ayrı ulusal bir kilise kuruldu
Etkilenenler: İngiliz nüfusu · Sorumlu: Kral VIII. Henry
Olumluİspanya · Sömürge ve Bağımsızlık · İspanyol Amerikası
İspanyol İmparatorluğu'nda yerli halklara gösterilecek muameleyi düzenledi
Etkilenenler: Yerli nüfuslar, İspanyol sömürgeciler · Sorumlu: İspanya Tacı
KarışıkJaponya · Savaş ve Çatışma · Tanegashima
Japonya'da savaş biçimini dönüştürdü; Sengoku döneminde askeri taktiklerde önemli değişimlere yol açtı.
Etkilenenler: Japon savaş beyleri, samuraylar · Sorumlu: Portekizli tüccarlar
KarışıkAlmanya · Siyaset ve Devlet · Augsburg
Hükümdarların Lütercilik ile Katoliklik arasında seçim yapmasına izin verdi; dini bölünmeye yol açtı
Etkilenenler: Alman devletleri
OlumluMaldivler · Siyaset ve Devlet · Maldivler
Sultanlığın yeniden kurulması; Maldiv bağımsızlığının ve egemenliğinin yeniden teyidi
Etkilenenler: Maldiv halkı · Sorumlu: Muhammad Thakurufaanu Al-A'uẓam
OlumluJaponya · Siyaset ve Devlet · Azuchi
Japonya'nın Oda Nobunaga ve ardından Toyotomi Hideyoshi altında birleşmesiyle karakterize edilir; merkezi bir hükümetin kurulmasına yol açtı.
Etkilenenler: Japon toplumu · Sorumlu: Oda Nobunaga, Toyotomi Hideyoshi
OlumluHindistan · Kültür ve Din · Amritsar
Sih dininin manevi ve kültürel merkezi; altın kaplı cephesiyle tanınır.
Etkilenenler: Sihler, dünya çapındaki hacılar · Sorumlu: Guru Arjan
OlumluBirleşik Krallık · Kültür ve Din · Londra
İspanyol Armadası karşısında kazanılan İngiliz zaferini simgeledi
Etkilenenler: İngiliz toplumu · Sorumlu: I. Elizabeth
Olumluİspanya · Savaş ve Çatışma · Manş Denizi
İngiltere'yi işgal girişiminin başarısızlığı
Etkilenenler: İspanyol ve İngiliz donanmaları · Sorumlu: İspanya Kralı II. Philip
Olumsuzİngiltere · Savaş ve Çatışma · Manş Denizi
İspanyol deniz üstünlüğünün gerilemesini işaret etti
Etkilenenler: İspanyol Donanması, İngiliz Donanması · Sorumlu: İspanya Kralı II. Philip, İngiltere Kraliçesi I. Elizabeth
OlumsuzBirleşik Krallık · Savaş ve Çatışma · Manş Denizi
İngiliz deniz üstünlüğünü güvence altına aldı
Etkilenenler: İngiliz nüfusu · Sorumlu: Kraliçe I. Elizabeth
OlumluKore · Savaş ve Çatışma · Kore Yarımadası
Büyük can kaybına ve kültürel miras yitimine yol açan yıkıcı bir çatışma; aynı zamanda Kore halkının direnç gücünü de gözler önüne serdi.
Etkilenenler: Kore halkı · Sorumlu: Toyotomi Hideyoshi, Amiral Yi Sun-sin
KarışıkRusya · Siyaset ve Devlet · Rusya
IV. İvan'ın ölümünü izleyen siyasi kaos, kıtlık ve yabancı işgaller dönemi.
Etkilenenler: Rus nüfusu · Sorumlu: Çeşitli taht adayları ve hizipler
OlumsuzFransa · Diplomasi ve Antlaşma · Nantes
Huguenotlara dini özgürlük tanınması; dini çatışmaları azalttı
Etkilenenler: Fransız Huguenotları · Sorumlu: IV. Henry
OlumluBirleşik Krallık · Siyaset ve Devlet · Londra
İskoç Kralı VI. James aynı zamanda I. James olarak İngiltere kralı oldu
Etkilenenler: taçların birleşmesi · Sorumlu: İskoç ve İngiliz nüfusları, VI. James ve I. James
OlumluJaponya · Siyaset ve Devlet · Edo (Tokyo)
Tokugawa şogunluğunun kurulması, Edo dönemi olarak bilinen 250 yılı aşkın barış ve istikrar döneminin başlangıcını işaret etti.
Etkilenenler: Japon toplumu · Sorumlu: Tokugawa Ieyasu
OlumluABD · Keşif ve Seyahat · Jamestown, Virginia
Amerika kıtasındaki ilk kalıcı İngiliz yerleşimi; ekonomik ve kültürel gelişim.
Etkilenenler: İngiliz yerleşimciler, Amerika yerlileri · Sorumlu: John Smith, Londra Virginia Şirketi
Olumluİtalya · Bilim ve Teknoloji · Venedik
Astronomik gözlemlerde devrim
Etkilenenler: Bilim camiası · Sorumlu: Galileo Galilei
OlumluAlmanya · Siyaset ve Devlet · Prag
Otuz Yıl Savaşları'nı tetikledi
Etkilenenler: Orta Avrupalı Hristiyanlar · Sorumlu: Bohem Protestan soyluları
OlumsuzKore · Savaş ve Çatışma · Kore Yarımadası
Kore'yi Qing Hanedanı'na bağlı bir haraç devleti olmaya zorladı; Kore'nin dış ilişkilerini etkiledi.
Etkilenenler: Kore halkı · Sorumlu: Qing Hanedanı
OlumsuzTimpu (Butan) · Kültür ve Din · Timpu
Manastır ve askeri işlevleri bir arada taşıyan ilk dzong; Butan mimarisinin temelini oluşturdu.
Etkilenenler: Butan halkı · Sorumlu: Zhabdrung Ngawang Namgyal
OlumluButan · Siyaset ve Devlet · Butan
Butan'ın çift yönetim sistemi altında birleşik bir krallık olarak kurulması
Etkilenenler: Butan halkı · Sorumlu: Ngawang Namgyal (Zhabdrung Rinpoche)
OlumluJaponya · Siyaset ve Devlet · Japonya
Tokugawa şogunluğunun Japonya'nın çoğu yabancı ülkeyle olan ilişkilerini kısıtlayan izolasyonist dış politikası.
Etkilenenler: Japon toplumu · Sorumlu: Tokugawa Iemitsu
KarışıkBirleşik Krallık · Savaş ve Çatışma · İngiltere
Monarşi üzerinde parlamento üstünlüğünün kurulması
Etkilenenler: İngiliz halkı · Sorumlu: Kral I. Charles, Oliver Cromwell
KarışıkÇin · Siyaset ve Devlet · Çin
Bu geçiş, yönetimde önemli değişiklikler ve toprak genişlemesi getirdi.
Etkilenenler: Çin halkı · Sorumlu: Li Zicheng, Mançu liderleri
KarışıkÇin · Siyaset ve Devlet · Çin
Çin'in son imparatorluk hanedanı; genişlemesi, sanatı ve iç konsolidasyonuyla bilinir.
Etkilenenler: Çin halkı · Sorumlu: Mançu liderleri
KarışıkAlmanya · Siyaset ve Devlet · Münster ve Osnabrück
Otuz Yıl Savaşları'nı sona erdirdi; devlet sisteminin başlangıcını işaretledi
Etkilenenler: Avrupa halkı · Sorumlu: Avrupa devletleri
OlumluVietnam · Savaş ve Çatışma · Güney Vietnam
Modern Vietnam'ın toprak bütünlüğünü tamamlayarak Mekong Deltası üzerindeki kontrolü genişletti.
Etkilenenler: Vietnamlılar, Kmerler · Sorumlu: Nguyễn beyleri
Olumluİspanya · Kültür ve Din · İspanya
Sanat ve edebiyatın parlak dönemi
Etkilenenler: İspanyol halkı · Sorumlu: İspanya Monarşisi
OlumluHindistan · Kültür ve Din · Agra
UNESCO Dünya Mirası Alanı; aşkın simgesi ve Babür döneminin mimari harikası.
Etkilenenler: Dünya genelinde turistler, tarihçiler · Sorumlu: İmparator Şah Cihan
OlumluDanimarka · Diplomasi ve Antlaşma · Roskilde
Danimarka, önemli toprakları İsveç'e bıraktı.
Etkilenenler: Danimarkalı ve İsveçli halklar · Sorumlu: Danimarka Kralı III. Frederick
Olumsuzİspanya · Diplomasi ve Antlaşma · Pireneler
Fransız-İspanyol Savaşı'nın (1635–1659) sonunu işaretledi
Etkilenenler: Fransa ve İspanya · Sorumlu: İspanya Kralı IV. Philip ve Fransa Kralı XIV. Louis
KarışıkBirleşik Krallık · Siyaset ve Devlet · Londra
Monarşiyi II. Charles altında yeniden kurdu
Etkilenenler: İngiliz halkı · Sorumlu: II. Charles
OlumluBirleşik Krallık · Afet ve Felaket · Londra
Ortaçağ Londra'sının büyük bölümünün yıkımı
Etkilenenler: Londra halkı · Sorumlu: Belirtilmemiş
OlumsuzBirleşik Krallık · Siyaset ve Devlet · İngiltere
İngiltere'de anayasal monarşiyi kurdu
Etkilenenler: İngiliz halkı · Sorumlu: Orange Prensi William
OlumluABD · Hukuk ve Anayasa · Salem, Massachusetts
Büyücülükle suçlanan kişilere yönelik duruşma ve yargılamalar dizisi.
Etkilenenler: Salem sakinleri · Sorumlu: Yerel yargıçlar
OlumsuzAlmanya · Siyaset ve Devlet · Königsberg
Prusya'nın krallık olarak kurulması ve büyük bir Avrupa gücü olarak yükselişi
Etkilenenler: Avrupa halkı · Sorumlu: Prusyalılar, I. Frederick
Olumluİspanya · Savaş ve Çatışma · Avrupa
İspanya'da Bourbon hanedanını kurdu
Etkilenenler: Avrupa güçleri · Sorumlu: İspanya Kralı II. Charles
OlumsuzBirleşik Krallık · Siyaset ve Devlet · İskoçya ve İngiltere
Büyük Britanya Krallığı'nı kurdu
Etkilenenler: İskoç ve İngiliz halkları · Sorumlu: Kraliçe Anne
Olumluİspanya · Diplomasi ve Antlaşma · Utrecht
İspanya Veraset Savaşı'nı sona erdirdi
Etkilenenler: Avrupa güçleri · Sorumlu: İspanya Kralı V. Philip, Avrupa güçleri
Olumsuzİtalya · Diplomasi ve Antlaşma · Utrecht (İtalya üzerindeki etkisi)
Avrupa güç dengesini yeniden şekillendirdi
Etkilenenler: Diğerlerinin yanı sıra İtalyan devletleri · Sorumlu: Avrupa güçleri
KarışıkDanimarka · Afet ve Felaket · Kopenhag
Kopenhag'ın büyük bir bölümünü harabeye çevirdi.
Etkilenenler: Danimarka halkı
OlumsuzRusya · Siyaset ve Devlet · Rusya
Rusya'yı modernleştirip genişleterek büyük bir Avrupa gücü hâline getirdi.
Etkilenenler: Rus İmparatorluğu · Sorumlu: I. Petro
OlumluKazakistan · Savaş ve Çatışma · Kazakistan
Rus etkisinin ve zamanla Kazak toprakları üzerindeki kontrolün başlangıcı
Etkilenenler: Kazak Hanlığı · Sorumlu: Rus İmparatorluğu
OlumsuzSuudi Arabistan · Siyaset ve Devlet · Diriyah
Arap Yarımadası'nda Vahhabilik temelli bir siyasi yapı kurarak Suudi yönetiminin başlangıcını işaretledi.
Etkilenenler: Arap Yarımadası · Sorumlu: Muhammed bin Suud, Muhammed bin Abdülvehhab
OlumluABD · Savaş ve Çatışma · Kuzey Amerika'nın Doğusu
Britanya Amerikası ile Yeni Fransa arasındaki çatışma; daha büyük bir imparatorluk savaşının parçası.
Etkilenenler: Britanyalılar, Fransız kolonileri, Kızılderililer · Sorumlu: Britanya ve Fransa İmparatorlukları
KarışıkAlmanya · Savaş ve Çatışma · Avrupa
Prusya'nın büyük Avrupa gücü statüsünü pekiştirdi; Avrupa jeopolitiğini şekillendirdi
Etkilenenler: Alman halkı · Sorumlu: Avrupa güçleri, II. Frederick
OlumsuzHindistan · Savaş ve Çatışma · Plassey
Hindistan'da Britanya yönetiminin genişlemesine zemin hazırladı
Etkilenenler: Bengal ve sonrasında tüm Hindistan · Sorumlu: Doğu Hindistan Şirketi
OlumsuzBirleşik Krallık · Ekonomi ve Ticaret · Çeşitli bölgeler
Sanayileşmeyi ve ekonomik büyümeyi başlattı
Etkilenenler: Küresel nüfus · Sorumlu: Britanyalı mucitler ve girişimciler
OlumluABD · Savaş ve Çatışma · Boston, Massachusetts
Britanya askerleri beş sivili öldürdü; devrime giden gerilimi körükledi.
Etkilenenler: Amerikalı sömürgeciler · Sorumlu: Britanya Ordusu
OlumsuzVietnam · Savaş ve Çatışma · Orta Vietnam
Feodal beyleri geçici olarak deviren köylü ayaklanması; önemli sosyal ve siyasi değişimlere yol açtı.
Etkilenenler: Vietnamlılar · Sorumlu: Nguyễn Huệ
KarışıkAlmanya · Siyaset ve Devlet · Polonya
Prusya, Batı Prusya'yı ele geçirdi
Etkilenenler: Poznań ve diğer topraklar · Sorumlu: Leh halkı
OlumsuzABD · Siyaset ve Devlet · Boston, Massachusetts
Britanya'nın çay vergilerine karşı protesto; Amerikan Devrimi'ne giden sürecin dönüm noktası.
Etkilenenler: Sömürgeciler · Sorumlu: Amerikalı Yurtseverler
OlumluABD · Siyaset ve Devlet · Philadelphia
ABD'nin Britanya yönetiminden bağımsızlığını ilan etmesini sağladı.
Etkilenenler: Amerikan kolonileri · Sorumlu: Kıta Kongresi
OlumluCebelitarık · Savaş ve Çatışma · Cebelitarık
İspanya'nın Cebelitarık'ı Britanya'dan geri alma girişiminin başarısızlığı
Etkilenenler: Britanya ve İspanya orduları, Cebelitarık sakinleri · Sorumlu: İspanyol ve Fransız kuvvetleri, Britanya savunucuları
OlumsuzABD · Siyaset ve Devlet · New York
ABD Anayasası'nın onaylanmasını savunan denemeler.
Etkilenenler: Amerikan kamuoyu · Sorumlu: Alexander Hamilton, James Madison, John Jay
OlumluAvustralya · Sömürge ve Bağımsızlık · Sydney Koyu
Avustralya'da Britanya sömürgeciliğinin başlangıcını işaretledi; Yeni Güney Galler'in kuruluşuna yol açtı.
Etkilenenler: Aborijin Avustralyalılar, Britanyalı mahkûmlar · Sorumlu: Yüzbaşı Arthur Phillip
KarışıkFransa · Savaş ve Çatışma · Paris
Monarşinin çöküşü ve Cumhuriyet'in yükselişinin başlangıcı
Etkilenenler: Fransız halkı · Sorumlu: Devrimciler
OlumluFransa · Savaş ve Çatışma · Paris
Monarşinin devrilmesi ve demokratik ideallerin yükselişi
Etkilenenler: Fransız halkı · Sorumlu: Devrimciler
OlumluFransa · Siyaset ve Devlet · Paris
Aşırı şiddet ve siyasi tasfiyeler dönemi
Etkilenenler: Fransız halkı · Sorumlu: Kamu Güvenliği Komitesi
OlumsuzFransa · Suç ve Güvenlik · Paris
Monarşinin sonu ve Fransız Cumhuriyeti'nin başlangıcı
Etkilenenler: Fransız halkı · Sorumlu: Devrim hükûmeti
OlumsuzFransa · Suç ve Güvenlik · Paris
Mutlakiyetçi monarşinin sembolik sonu ve Cumhuriyet'in başlangıcı
Etkilenenler: Fransız halkı · Sorumlu: Devrim hükûmeti
OlumsuzFransa · Savaş ve Çatışma · Paris
Fransız Devrimi'ni sona erdiren Konsüllük'ün kurulması
Etkilenenler: Fransız halkı · Sorumlu: Napolyon Bonaparte
OlumluBirleşik Krallık · Siyaset ve Devlet · Londra
Büyük Britanya ile İrlanda'yı birleştirdi
Etkilenenler: Birleşik Krallık'ın oluşması · Sorumlu: İrlandalı ve Britanyalı halklar, Büyük Britanya ve İrlanda Parlamentosu
OlumluVietnam · Siyaset ve Devlet · Vietnam
Vietnam'ı Nguyễn Hanedanlığı altında birleştirdi; merkezi Hue olan merkezileşmiş bir monarşi kurdu.
Etkilenenler: Vietnamlılar · Sorumlu: İmparator Gia Long
OlumluABD · Savaş ve Çatışma · Ortabatı
Fransa'dan toprak edinerek ABD'nin büyüklüğünü iki katına çıkardı.
Etkilenenler: Amerikalı yerleşimciler · Sorumlu: Thomas Jefferson
OlumluAvustralya · Sömürge ve Bağımsızlık · Tasmania
Avustralya'daki Britanya toprak iddialarını genişletti; yerli nüfusu önemli ölçüde etkiledi.
Etkilenenler: Tasmanya Aborijinleri, Britanyalı yerleşimciler · Sorumlu: Britanya Sömürge İdaresi
OlumsuzABD · Keşif ve Seyahat · ABD'nin Batısı
ABD'nin yeni edinilen batı topraklarını keşfetmek için düzenlenen sefer.
Etkilenenler: Amerikalı kâşifler · Sorumlu: Meriwether Lewis, William Clark
OlumluFransa · Hukuk ve Anayasa · Paris
Birçok ülkede modern hukuk sistemlerine temel oluşturdu
Etkilenenler: Fransız halkı · Sorumlu: Napolyon Bonaparte
OlumluFransa · Siyaset ve Devlet · Paris
Birinci Fransız İmparatorluğu'nun kurulması
Etkilenenler: Fransız halkı · Sorumlu: Napolyon Bonaparte
OlumluBirleşik Krallık · Savaş ve Çatışma · Trafalgar
Britanya'nın deniz üstünlüğünü güvence altına aldı
Etkilenenler: Napolyon Fransası · Sorumlu: Amiral Nelson
Olumluİspanya · Savaş ve Çatışma · Trafalgar Burnu açıklarında Atlas Okyanusu
Napolyon'un Britanya'yı işgal planlarını sona erdiren kesin Britanya zaferi
Etkilenenler: İspanyol ve Fransız donanmaları · Sorumlu: Fransız-İspanyol filosu, Britanya Donanması
OlumsuzBirleşik Krallık · Hukuk ve Anayasa · Parlamento
Britanya'nın köle ticaretini sona erdirdi
Etkilenenler: Britanya İmparatorluğu · Sorumlu: William Wilberforce
Olumluİspanya · Savaş ve Çatışma · İber Yarımadası
İspanyol kontrolünü zayıflattı; millî bilincin uyanışını getirdi
Etkilenenler: İspanyol halkı · Sorumlu: Napolyon Bonaparte, İspanyol gerillaları
OlumsuzFinlandiya · Savaş ve Çatışma · Finlandiya
Finlandiya İsveç'ten Rusya'ya devredildi ve Büyük Düklük hâline geldi.
Etkilenenler: Finler, İsveçliler, Ruslar · Sorumlu: Rusya Çarı I. Aleksandr
OlumsuzFinlandiya · Diplomasi ve Antlaşma · Fredrikshamn
Finlandiya İsveç'ten Rusya'ya devredildi
Etkilenenler: İsveçliler · Sorumlu: Rusya Çarı I. Aleksandr
OlumsuzArjantin · Siyaset ve Devlet · Buenos Aires
İspanya'dan Arjantin Bağımsızlık Savaşı'nın başlangıcı
Etkilenenler: Arjantinliler · Sorumlu: Primera Junta'nın devrimci liderleri
OlumluMeksika · Sömürge ve Bağımsızlık · Dolores
İspanyol yönetimine karşı, nihayetinde bağımsızlığa uzanan savaşın başlangıcı
Etkilenenler: Meksikalılar · Sorumlu: Miguel Hidalgo y Costilla
OlumluABD · Savaş ve Çatışma · ABD, Kanada
Deniz hakları, toprak genişlemesi ve ticaret nedeniyle Britanya ile çatışma.
Etkilenenler: Amerikalı ve Britanyalı vatandaşlar · Sorumlu: James Madison
Karışıkİspanya · Siyaset ve Devlet · Cádiz
Liberal anayasa; kısa ömürlü reformlar
Etkilenenler: İspanyol halkı · Sorumlu: Cádiz İspanyol Cortes'i
KarışıkAlmanya · Savaş ve Çatışma · Leipzig
Napolyon kuvvetlerinin kesin yenilgisi; Almanya'dan çekilişine yol açtı
Etkilenenler: Alman devletleri · Sorumlu: Napolyon'a karşı müttefik kuvvetler
OlumsuzAlmanya · Savaş ve Çatışma · Avrupa
Almanya'nın yenilgisi önemli toprak kayıplarına ve Versay Antlaşması'na yol açtı
Etkilenenler: Avrupa güçleri · Sorumlu: Müttefik Devletler
OlumsuzNorveç · Siyaset ve Devlet · Norveç
Ayrı bir Norveç krallığının kurulmasına yol açtı.
Etkilenenler: Norveçliler · Sorumlu: Christian Frederick
OlumluAlmanya · Siyaset ve Devlet · Viyana
Napolyon Savaşları sonrasında Avrupa haritasını yeniden çizerek kıtayı istikrara kavuşturdu
Etkilenenler: Avrupalılar · Sorumlu: Avrupa güçleri
KarışıkNorveç · Siyaset ve Devlet · Norveç
İsveç ile kişisel birliğe girdi.
Etkilenenler: Norveçliler
KarışıkFransa · Savaş ve Çatışma · Waterloo
Napolyon'un yenilgisi ve Avrupa monarşilerinin yeniden iktidara gelmesi
Etkilenenler: Avrupa halkı · Sorumlu: Müttefik kuvvetler
OlumsuzBirleşik Krallık · Savaş ve Çatışma · Waterloo
Napolyon'un yenilgisi ve Napolyon Savaşları'nın sonu
Etkilenenler: Britanya ve müttefik orduları · Sorumlu: Wellington Dükü
OlumluArjantin · Sömürge ve Bağımsızlık · Tucumán
İspanyol yönetiminden resmî bağımsızlık ilanı
Etkilenenler: Arjantinliler · Sorumlu: Tucumán Kongresi
OlumluSuudi Arabistan · Savaş ve Çatışma · Diriyah
Birinci Suudi Devleti Osmanlı İmparatorluğu tarafından yıkıldı; Suud ailesi geçici olarak güç kaybetti.
Etkilenenler: Arap Yarımadası · Sorumlu: Osmanlı İmparatorluğu
OlumsuzSingapur · Siyaset ve Devlet · Singapur
Britanya ticaret üssü olarak kurulması
Etkilenenler: Yerel ve göçmen nüfus · Sorumlu: Sir Stamford Raffles
OlumluABD · Hukuk ve Anayasa · Missouri
Birliğe giren köle ve özgür eyaletler arasındaki güç dengesini kurmaya çalıştı.
Etkilenenler: Amerikalı yerleşimciler, köleler · Sorumlu: Henry Clay
KarışıkMeksika · Siyaset ve Devlet · Meksika
Kısa süreli imparatorluk kuruluşu; kısa zamanda cumhuriyete geçildi
Etkilenenler: Meksikalılar · Sorumlu: Agustín de Iturbide
OlumluMeksika · Sömürge ve Bağımsızlık · Córdoba
İspanya'dan resmî bağımsızlık tanındı
Etkilenenler: Meksikalılar · Sorumlu: Agustín de Iturbide
OlumluBrezilya · Sömürge ve Bağımsızlık · São Paulo
Brezilya İmparatorluğu'na geçiş
Etkilenenler: Brezilya halkı · Sorumlu: Dom Pedro I
OlumluMalezya · Sömürge ve Bağımsızlık · Malezya
Britanya sömürge yönetiminin başlangıcı; siyasi ve toplumsal yapıları etkiledi
Etkilenenler: Malezya halkı · Sorumlu: Britanya Doğu Hindistan Şirketi
OlumsuzSingapur · Diplomasi ve Antlaşma · Singapur
Singapur'u Britanya İmparatorluğu için güvence altına aldı
Etkilenenler: Yerel ve göçmen nüfus · Sorumlu: Britanya Doğu Hindistan Şirketi
OlumluSuudi Arabistan · Siyaset ve Devlet · Necd
Birinci Suudi Devleti'nin düşüşünün ardından Suud ailesi gücü yeniden ele aldı ve İkinci Suudi Devleti kuruldu.
Etkilenenler: Arap Yarımadası · Sorumlu: Türki bin Abdullah
OlumluSingapur · Diplomasi ve Antlaşma · Londra
Singapur üzerinde Britanya, Endonezya takımadaları üzerinde Hollanda kontrolünü resmîleştirdi.
Etkilenenler: Britanya ve Hollanda imparatorlukları · Sorumlu: Birleşik Krallık ve Hollanda
OlumluBirleşik Krallık · Spor · Stockton–Darlington
Modern demiryolu sisteminin açılışı
Etkilenenler: Britanya halkı · Sorumlu: George Stephenson
OlumluSingapur · Siyaset ve Devlet · Malaya
Britanya Malayasına entegrasyon
Etkilenenler: Yerel ve göçmen nüfus · Sorumlu: Britanya Taçı
OlumluBirleşik Krallık · Siyaset ve Devlet · Parlamento
Seçme hakkını genişletti ve Parlamentoyu yeniden yapılandırdı
Etkilenenler: Britanya seçmeni · Sorumlu: Birleşik Krallık Parlamentosu
OlumluAvustralya · Keşif ve Seyahat · Melbourne, Victoria
Avustralya'nın en büyük ve etkili şehirlerinden biri hâline gelecek Melbourne'un kuruluşu.
Etkilenenler: Aborijin Avustralyalılar, yerleşimciler · Sorumlu: John Batman, yerleşimciler
KarışıkBirleşik Krallık · Siyaset ve Devlet · Londra
Viktoryen Dönemi'nin başlangıcını işaretledi
Etkilenenler: Britanya İmparatorluğu · Sorumlu: Kraliçe Victoria
OlumluABD · Siyaset ve Devlet · ABD'nin Güneydoğusu
Cherokee ve diğer kabilelerin topraklarından zorla çıkarılması; çok sayıda ölüm.
Etkilenenler: Kızılderili kabileleri · Sorumlu: Andrew Jackson
OlumsuzAvustralya · Savaş ve Çatışma · Myall Creek, Yeni Güney Galler
Sınır savaşları sırasında Aborijin Avustralyalılara yönelik en kötü şiddet olaylarından biri.
Etkilenenler: Wirrayaraay halkı · Sorumlu: Avrupalı yerleşimciler
OlumsuzBirleşik Krallık · Siyaset ve Devlet · Çeşitli bölgeler
Siyasi reformlar ve işçi hakları talebi
Etkilenenler: İşçi sınıfı · Sorumlu: Şartçı liderler
KarışıkBirleşik Krallık · Bilim ve Teknoloji · Birleşik Krallık
Posta sisteminde devrim yarattı
Etkilenenler: Britanya halkı · Sorumlu: Sir Rowland Hill
OlumluYeni Zelanda · Siyaset ve Devlet · Waitangi
Yeni Zelanda'da bir Britanya valisi oluşturdu; Taç'a Maorilerden toprak satın alma hakkı tanıdı ve Maorilere Britanya tebaası hakları sundu.
Etkilenenler: Maoriler, Avrupalı yerleşimciler · Sorumlu: William Hobson, Maori şefleri
KarışıkÇin · Savaş ve Çatışma · Nankin
Antlaşma limanlarının açılmasına ve Hong Kong'un Britanya'ya bırakılmasına yol açtı.
Etkilenenler: Çin halkı · Sorumlu: Qing Hanedanlığı, Britanya İmparatorluğu
OlumsuzÇin · Diplomasi ve Antlaşma · Nankin
Birinci Afyon Savaşı'nı sona erdirdi; Hong Kong Britanya'ya bırakıldı ve limanlar eşitsiz koşullarla dış ticarete açıldı.
Etkilenenler: Qing Hanedanlığı, Britanya İmparatorluğu · Sorumlu: Qing Hanedanlığı, Britanya İmparatorluğu
OlumsuzYeni Zelanda · Savaş ve Çatışma · Çeşitli bölgeler
Sömürge hükûmeti kuvvetleri ile çeşitli Maori iwi'leri arasındaki, egemenliği ve toprak mülkiyetini etkileyen çatışmalar dizisi.
Etkilenenler: Maoriler, Avrupalı yerleşimciler · Sorumlu: Çeşitli Maori iwi'leri, Britanya ordusu
OlumsuzMeksika · Savaş ve Çatışma · Kuzey Meksika
Geniş toprakların ABD'ye kaybı
Etkilenenler: Meksikalılar · Sorumlu: ABD
OlumsuzABD · Savaş ve Çatışma · ABD'nin Güneybatısı
ABD'nin Kaliforniya ve Yeni Meksika dâhil topraklar kazanmasıyla sonuçlandı.
Etkilenenler: Meksikalı ve Amerikalı vatandaşlar · Sorumlu: James K. Polk
OlumluAlmanya · Siyaset ve Devlet · Alman devletleri
Ulusal birleşme ve liberal reform talep eden, birbirine bağlı devrimler dizisi
Etkilenenler: Alman halkı · Sorumlu: Çeşitli devrimci gruplar
KarışıkDanimarka · Savaş ve Çatışma · Schleswig
Danimarka'nın zaferi düklükler üzerindeki kontrolü korudu.
Etkilenenler: Danimarkalılar · Sorumlu: Almanlar
OlumluABD · Ekonomi ve Ticaret · Kaliforniya
Devasa bir yerleşimci akınına ve hızlı ekonomik büyümeye yol açtı.
Etkilenenler: Altın arayan madenciler · Sorumlu: James W. Marshall
OlumluABD · Siyaset ve Devlet · Seneca Falls, New York
ABD'nin ilk kadın hakları kongresi; oy hakkı hareketini başlattı.
Etkilenenler: Kadınlar, aktivistler · Sorumlu: Elizabeth Cady Stanton, Lucretia Mott
OlumluABD · Hukuk ve Anayasa · Washington D.C.
Kölelik ve toprak genişlemesi meselelerine çözüm getirmeye çalışan yasa paketi.
Etkilenenler: Amerikan kamuoyu, köleler · Sorumlu: Henry Clay, Stephen A. Douglas
KarışıkÇin · Savaş ve Çatışma · Güney Çin
Tarihin en ölümcül silahlı çatışmalarından biri; Qing Hanedanlığı'nın yönetimine meydan okudu.
Etkilenenler: Çin halkı · Sorumlu: Hong Xiuquan
OlumsuzAvustralya · Ekonomi ve Ticaret · Yeni Güney Galler, Victoria
Avustralya'ya kitlesel göçü tetikledi; ekonomiyi ve nüfusu önemli ölçüde büyüttü.
Etkilenenler: Avustralya kolonileri · Sorumlu: Altın arayıcıları
OlumluYeni Zelanda · Siyaset ve Devlet
Yeni Zelanda'ya özyönetim tanıdı; merkez hükûmeti ve eyalet hükûmetlerinin kurulmasına olanak sağladı.
Etkilenenler: Yeni Zelandalılar · Sorumlu: Britanya Parlamentosu
OlumluFransa · Siyaset ve Devlet · Paris
III. Napolyon altında imparatorluğun kurulması
Etkilenenler: Fransız halkı · Sorumlu: III. Napolyon
OlumluJaponya · Diplomasi ve Antlaşma · Edo Körfezi (Tokyo Körfezi)
Japonya'yı izolasyonist politikasını sonlandırmaya zorladı; Kanagawa Antlaşması'na ve ülkenin Batı'ya açılmasına yol açtı.
Etkilenenler: Japon toplumu · Sorumlu: Komodor Matthew Perry
KarışıkAvustralya · Savaş ve Çatışma · Ballarat, Victoria
Sömürge yönetimine karşı madenci ayaklanması; Avustralya'da demokrasinin gelişiminde dönüm noktası sayılır.
Etkilenenler: Madenciler, sömürge yönetimi · Sorumlu: Peter Lalor
OlumluABD · Hukuk ve Anayasa · Kansas, Nebraska
Eyaletlerin kölelik konusunda karar vermesine izin verdi; "Kanlı Kansas" olaylarına ve bölgesel gerilimin yükselmesine yol açtı.
Etkilenenler: Amerikalı yerleşimciler, köleler · Sorumlu: Stephen A. Douglas
OlumsuzHindistan · Savaş ve Çatışma · Meerut
Britanya yönetimine karşı ilk büyük çaplı ayaklanma
Etkilenenler: İsyancılar, Britanya Raj'ı · Sorumlu: Hindistan askerleri, Britanya Doğu Hindistan Şirketi
OlumsuzABD · Hukuk ve Anayasa · Yüksek Mahkeme
Afro-Amerikalıların Amerikan vatandaşı olamayacağına hükmetti ve Missouri Uzlaşması'nı geçersiz kıldı.
Etkilenenler: Afro-Amerikalılar · Sorumlu: Yüksek Mahkeme
OlumsuzMeksika · Savaş ve Çatışma · Meksika
Anayasal reformlara yol açan liberaller ile muhafazakârlar arasındaki çatışma
Etkilenenler: Meksikalılar · Sorumlu: Benito Juárez
KarışıkHindistan · Sömürge ve Bağımsızlık · Tüm Hindistan
Hindistan'da doğrudan Britanya yönetiminin başlangıcı
Etkilenenler: Hindistan yarımadası · Sorumlu: Britanya Doğu Hindistan Şirketi/İmparatorluğu
OlumsuzVietnam · Sömürge ve Bağımsızlık · Güney Vietnam
Neredeyse bir asır sürecek Fransız sömürge yönetiminin başlangıcını işaretledi; Vietnamlı toplumu derinden etkiledi.
Etkilenenler: Vietnamlılar · Sorumlu: III. Napolyon
OlumsuzBirleşik Krallık · Bilim ve Teknoloji · Londra
Evrim biyolojisinin temelini attı
Etkilenenler: Bilim camiası · Sorumlu: Charles Darwin
OlumluYeni Zelanda · Ekonomi ve Ticaret · Otago, Batı Sahili
Önemli ekonomik büyümeyi ve yerleşimci akınını başlattı; demografik ve ekonomik yapıyı değiştirdi.
Etkilenenler: Avrupalı yerleşimciler, Maoriler
OlumluABD · Savaş ve Çatışma · ABD'nin Güneyi
Kölelik ve ayrılma meselelerini çözerek Birliği korudu.
Etkilenenler: Amerikan vatandaşları · Sorumlu: Abraham Lincoln, Jefferson Davis
Karışıkİtalya · Siyaset ve Devlet · Torino
İtalya Krallığı'nın kurulması
Etkilenenler: İtalyan halkı · Sorumlu: II. Vittorio Emanuele
OlumluABD · Hukuk ve Anayasa · Batı Toprakları
Yerleşimcileri geliştirme karşılığında toprak sağladı; batıya genişlemeye yol açtı.
Etkilenenler: Amerikalı yerleşimciler · Sorumlu: Abraham Lincoln
OlumluMeksika · Savaş ve Çatışma · Meksika
İkinci Meksika İmparatorluğu'nun kuruluşu ve yıkılışı
Etkilenenler: Meksikalılar · Sorumlu: III. Napolyon
OlumsuzABD · Hukuk ve Anayasa · Konfederasyon Devletleri
Konfederasyon kontrolündeki bölgelerdeki tüm kölelerin özgürlüğünü ilan etti.
Etkilenenler: Köleleştirilmiş Afro-Amerikalılar · Sorumlu: Abraham Lincoln
OlumluButan · Savaş ve Çatışma · Butan
Britanya Hindistanı ile çatışma; Sinchula Antlaşması'yla Butan topraklarının bırakılmasıyla sonuçlandı.
Etkilenenler: Butan halkı · Sorumlu: Britanya Hindistanı
OlumsuzDanimarka · Savaş ve Çatışma · Schleswig
Danimarka'nın Schleswig-Holstein'ı Prusya ve Avusturya'ya kaybetmesi.
Etkilenenler: Danimarkalılar
OlumsuzButan · Diplomasi ve Antlaşma · Butan
Sınır topraklarını yıllık sübvansiyon karşılığında Britanya Hindistanı'na bıraktı; sınırları belirledi.
Etkilenenler: Butan halkı · Sorumlu: Britanya Hindistanı, Butan Hükûmeti
KarışıkTaşkent · Savaş ve Çatışma · Taşkent
Rus İmparatorluğu'na katılma; yerel yönetimi ve kalkınmayı etkiledi.
Etkilenenler: Taşkent sakinleri · Sorumlu: Rus İmparatorluğu
OlumsuzABD · Savaş ve Çatışma · ABD'nin Güneyi
İç Savaş sonrasında Güney eyaletlerini yeniden inşa etme ve reform yapma çabası; karmaşık sonuçlar.
Etkilenenler: Güneyli Amerikalılar, özgürlüğüne kavuşan köleler · Sorumlu: ABD Hükûmeti
KarışıkABD · Savaş ve Çatışma · Alaska
Alaska'nın Rusya'dan alınması; ABD topraklarını önemli ölçüde genişletti.
Etkilenenler: Amerikalı yerleşimciler · Sorumlu: William H. Seward
OlumluGüney Afrika · Ekonomi ve Ticaret · Kimberley
Elmas arama coşkusunu başlattı ve ekonomik patlamaya yol açtı.
Etkilenenler: Güney Afrikalılar · Sorumlu: Erasmus Jacobs
KarışıkKanada · Siyaset ve Devlet · Ottawa
Britanya İmparatorluğu içinde illerin tek bir dominyonda birleşmesi.
Etkilenenler: Kanadalılar · Sorumlu: John A. Macdonald, George-Étienne Cartier
OlumluYeni Zelanda · Siyaset ve Devlet
Maoriler için ayrı seçim temsili oluşturdu; Maorileri ayrı bir siyasi grup olarak tanıdı.
Etkilenenler: Maoriler · Sorumlu: Yeni Zelanda Hükûmeti
OlumluJaponya · Savaş ve Çatışma · Japonya
Tokugawa Şogunluğu kuvvetleri ile siyasi gücü İmparatorluk Sarayı'na iade etmek isteyenler arasındaki iç savaş.
Etkilenenler: Japon toplumu · Sorumlu: Tokugawa Şogunluğu, imparatorluk yanlıları
OlumluJaponya · Siyaset ve Devlet · Japonya
İmparator Meiji altında imparatorluk yönetiminin yeniden tesis edilmesi; hızlı modernleşme ve batılılaşmaya yol açtı.
Etkilenenler: Japon toplumu · Sorumlu: İmparator Meiji, Meiji oligarşileri
OlumluABD · Altyapı ve Ulaşım · Promontory, Utah
Doğu ve Batı kıyılarını birbirine bağladı; seyahati ve ticareti kolaylaştırdı.
Etkilenenler: Amerikalı yerleşimciler · Sorumlu: Union Pacific ve Central Pacific Demiryolları
OlumluKanada · Siyaset ve Devlet · Red River Kolonisi
Métis lideri Louis Riel öncülüğünde, Métis haklarını ve kültürünü korumak için Kanada otoritesine direniş.
Etkilenenler: Métisler, yerleşimciler · Sorumlu: Louis Riel
KarışıkMısır · Bilim ve Teknoloji · Süveyş Kanalı
Akdeniz'i Kızıldeniz'e bağladı; ticareti canlandırdı.
Etkilenenler: Küresel nüfus · Sorumlu: Ferdinand de Lesseps
OlumluFransa · Savaş ve Çatışma · Çeşitli bölgeler
İkinci İmparatorluğun düşüşüne ve Üçüncü Cumhuriyet'in kurulmasına yol açtı
Etkilenenler: Fransız halkı · Sorumlu: III. Napolyon
OlumsuzAlmanya · Savaş ve Çatışma · Fransa/Almanya
Alman birliğini sağlamlaştırdı ve Avrupa'daki güç dengesini değiştirdi
Etkilenenler: Fransızlar ve Almanlar · Sorumlu: III. Napolyon
OlumsuzABD · Ekonomi ve Ticaret · Ülke genelinde
Hızlı ekonomik büyüme, sanayileşme ve siyasi yolsuzluk dönemi.
Etkilenenler: Amerikan vatandaşları · Sorumlu: Sanayiciler, politikacılar
KarışıkArjantin · Savaş ve Çatışma · Patagonya
Patagonya topraklarına genişleme; yerli nüfusun yerinden edilmesi
Etkilenenler: Yerli halklar · Sorumlu: Julio Argentino Roca
KarışıkAlmanya · Siyaset ve Devlet · Versay
Prusya önderliğinde Alman İmparatorluğu'nun kurulması
Etkilenenler: Alman devletleri · Sorumlu: Wilhelm I
OlumluJaponya · Diplomasi ve Antlaşma · ABD, Avrupa
Eşitsiz antlaşmaları yeniden müzakere etmek ve Batı'yı yakından tanımak için Japonya'nın ABD ve Avrupa'ya düzenlediği diplomatik seyahat.
Etkilenenler: Japon toplumu · Sorumlu: Iwakura Tomomi, Kido Takayoshi
OlumluFransa · Savaş ve Çatışma · Paris
Fransız-Prusya Savaşı sonrasında Paris'te kurulan devrimci yönetim
Etkilenenler: Parisliler · Sorumlu: Komünarlar
OlumsuzJaponya · Savaş ve Çatışma · Kyushu
Yeni imparatorluk hükümetine karşı hoşnutsuz samurayların ayaklanması; samuray isyanlarının sonunu işaret etti.
Etkilenenler: Japonya hükümeti, samuraylar · Sorumlu: Saigō Takamori
Olumsuzİspanya · Bilim ve Teknoloji · Altamira
Avrupa'da tarihöncesi insan varlığını ortaya çıkardı
Etkilenenler: Akademik çevreler, dünya genelinde · Sorumlu: Marcelino Sanz de Sautuola
OlumluSudan · Savaş ve Çatışma · Sudan
Sudan'da Mahdist devletinin kurulması.
Etkilenenler: Sudanlılar · Sorumlu: Muhammad Ahmad
KarışıkYeni Zelanda · Ekonomi ve Ticaret
Et ve süt ürünlerinin Britanya'ya ihraç edilmesini sağladı; Yeni Zelanda ekonomisinde devrim yarattı.
Etkilenenler: Yeni Zelanda ekonomisi · Sorumlu: William Davidson, Thomas Brydone
OlumluHindistan · Siyaset ve Devlet · Bombay
Eğitimli Hintlilere yönetimde daha büyük pay elde etmeyi amaçladı.
Etkilenenler: Hintli siyasi liderler · Sorumlu: Allan Octavian Hume, Hintli liderler
OlumluKanada · Altyapı ve Ulaşım · Ülke genelinde
Doğu Kanada'yı Batı'ya bağladı; yerleşimi ve ticareti kolaylaştırdı.
Etkilenenler: Kanadalı yerleşimciler · Sorumlu: Sir John A. Macdonald
OlumluYeni Zelanda · Afet ve Felaket · Tarawera
Yeni Zelanda tarihinin en ölümcül volkanik patlaması; önemli can kaybına ve yıkıma yol açtı.
Etkilenenler: Tarawera çevresindeki sakinler
OlumsuzMaldivler · Sömürge ve Bağımsızlık · Maldivler
Britanya İmparatorluğu bünyesinde resmî himaye kuruldu; dış politika ve savunmayı etkiledi.
Etkilenenler: Maldiv halkı · Sorumlu: Britanya İmparatorluğu
KarışıkMaldivler · Sömürge ve Bağımsızlık · Maldivler
Savunma ve iç işlerine karışmama karşılığında Britanya himayesi.
Etkilenenler: Maldiv halkı · Sorumlu: Britanya İmparatorluğu
KarışıkBrezilya · Hukuk ve Anayasa · Brezilya
Brezilya'da köleliğin sona ermesi
Etkilenenler: Brezilya'daki köleler · Sorumlu: Prenses Isabel
OlumluBrezilya · Siyaset ve Devlet · Rio de Janeiro
Brezilya İmparatorluğu'nun sonu ve Cumhuriyet'in başlangıcı
Etkilenenler: Brezilya nüfusu · Sorumlu: Mareşal Deodoro da Fonseca
OlumluAvustralya · Siyaset ve Devlet · Queensland
Kırsal Avustralya'da işçilerle işverenler arasındaki ayrışmayı ortaya koyan önemli bir erken iş uyuşmazlığı.
Etkilenenler: Kırkıcılar, çiftlik sahipleri · Sorumlu: Sendika liderleri, Queensland Hükümeti
KarışıkYeni Zelanda · Toplum ve İnsan Hakları
Yeni Zelanda'yı, tüm kadınlara parlamento seçimlerinde oy hakkı veren dünyanın ilk özerk ülkesi yaptı.
Etkilenenler: Yeni Zelanda'daki kadınlar · Sorumlu: Kate Sheppard, süfrajet hareketi
OlumluJaponya · Savaş ve Çatışma · Kore, Çin
Japonya'nın Asya'daki askeri üstünlüğünü gösterdi; Tayvan'ın ele geçirilmesi ve Kore'nin bağımsızlığıyla sonuçlandı.
Etkilenenler: Çin ve Japonya imparatorlukları · Sorumlu: Meiji Hükümeti
OlumluFransa · Suç ve Güvenlik · Paris
Antisemitizmi ve siyasi kutuplaşmayı ortaya çıkaran, haksız yere vatan ihaneti suçlaması
Etkilenenler: Fransa nüfusu · Sorumlu: Alfred Dreyfus
KarışıkKore · Siyaset ve Devlet · Kore Yarımadası
Yabancı güçlerin etkisinde, Kore'nin yönetim ve toplumsal yapılarını modernleştirmeyi amaçlayan bir dizi reform.
Etkilenenler: Kore halkı · Sorumlu: Kral Gojong
KarışıkJaponya · Savaş ve Çatışma · Kore, Çin
Japonya'yı Doğu Asya'da güçlü bir askeri güç olarak konumlandırdı; Tayvan'ın ele geçirilmesiyle sonuçlandı.
Etkilenenler: Çin ve Japonya imparatorlukları · Sorumlu: Meiji Hükümeti
OlumluMalaya · Sömürge ve Bağımsızlık · Yarımada
Sömürge yönetimini kolaylaştırmak için Britanya'nın federatif idari yapı kurması.
Etkilenenler: Malay eyaletleri halkı · Sorumlu: Britanya Sömürge İdaresi
OlumsuzKore · Suç ve Güvenlik · Gyeongbokgung Sarayı
Japonya'nın düzenlediği suikast, Kore'nin Japonya'ya karşı nefretini artırdı ve sarayı istikrarsızlaştırdı.
Etkilenenler: Kore kraliyet ailesi, vatandaşlar · Sorumlu: Japon ajanlar
OlumsuzKanada · Ekonomi ve Ticaret · Yukon
Binlerce altın arayıcısını Yukon'a çekti; önemli ekonomik etki yarattı.
Etkilenenler: Altın arayıcıları, yerli halklar
OlumluKore · Siyaset ve Devlet · Kore Yarımadası
Kral Gojong, artan yabancı müdahale ortamında bağımsızlık iddiasıyla Kore İmparatorluğu'nu ilan etti.
Etkilenenler: Kore halkı · Sorumlu: İmparator Gojong
Olumluİspanya · Sömürge ve Bağımsızlık · Karayipler, Pasifik
Denizaşırı son büyük kolonilerin kaybı; İspanyol emperyal döneminin sonu
Etkilenenler: İspanya İmparatorluğu, koloniler · Sorumlu: İspanya Hükümeti
OlumsuzABD · Savaş ve Çatışma · Küba, Filipinler
ABD'nin topraklar kazanmasını ve dünya gücü olarak ortaya çıkmasını sağladı.
Etkilenenler: Kübalılar, Filipinliler, Amerikalılar · Sorumlu: William McKinley
Olumluİspanya / ABD · Savaş ve Çatışma · Küba, Filipinler, Porto Riko, Guam
İspanya, Amerika ve Asya'daki son kolonilerini kaybetti
Etkilenenler: İspanyol ve Amerikan halkları · Sorumlu: İspanya Hükümeti, ABD Hükümeti
Olumsuzİspanya · Savaş ve Çatışma · Küba, Filipinler
Denizaşırı son büyük kolonilerin kaybı
Etkilenenler: İspanya İmparatorluğu, yerel halklar · Sorumlu: İspanya Hükümeti, ABD Hükümeti
OlumsuzÇin · Savaş ve Çatışma · Kuzey Çin
Çin'i yabancı etkisinden arındırmayı amaçlayan yabancı karşıtı bir hareket.
Etkilenenler: Yabancılar, Çinli Hristiyanlar · Sorumlu: Boksör militanları
Olumsuzİran · Ekonomi ve Ticaret · İran
Petrolün keşfi ve geliştirilmesi; İran'ın ekonomisini ve stratejik önemini kökten değiştirdi.
Etkilenenler: İran halkı · Sorumlu: William Knox D'Arcy
KarışıkAvustralya · Siyaset ve Devlet · Tüm Avustralya
Altı koloninin federatif bir ulus olarak birleşmesi; modern Avustralya'nın doğuşu.
Etkilenenler: Avustralya nüfusu · Sorumlu: Edmund Barton
OlumluAvustralya · Siyaset ve Devlet · Tüm Avustralya
Altı ayrı Britanya kolonisini tek bir ulus, Avustralya Milletler Topluluğu olarak birleştirdi.
Etkilenenler: Koloni sakinleri · Sorumlu: Edmund Barton
OlumluAvustralya · Siyaset ve Devlet · Tüm Avustralya
Kadınlara oy verme ve parlamento seçimlerine aday olma hakkı tanıdı; kadın hakları açısından önemli bir adım.
Etkilenenler: Avustralyalı kadınlar · Sorumlu: Kadın oy hakkı savunucuları
OlumluABD · Bilim ve Teknoloji · Kitty Hawk, Kuzey Karolina
Motorlu uçuşun ve havacılık çağının başlangıcını işaret etti.
Etkilenenler: Dünya nüfusu · Sorumlu: Orville ve Wilbur Wright
OlumluJaponya · Savaş ve Çatışma · Mançurya, Kore
Japonya için önemli bir zafer; modern çağda bir Asya gücünün bir Avrupa gücünü ilk kez yenmesi.
Etkilenenler: Rus ve Japon imparatorlukları · Sorumlu: Meiji Hükümeti
OlumluKore · Savaş ve Çatışma · Kore Yarımadası, Mançurya
Japonya ve Rusya'nın bölgede üstünlük mücadelesi Kore'nin egemenliğini etkiledi; Kore, Japonya'nın himayesine girdi.
Etkilenenler: Kore halkı · Sorumlu: Japonya, Rusya
OlumsuzHindistan · Siyaset ve Devlet · Bengal
Geniş çaplı milliyetçi protestolara yol açtı ve 1911'de geri alındı.
Etkilenenler: Bengal halkı · Sorumlu: Lord Curzon
Olumsuzİran · Siyaset ve Devlet · İran
Anayasa ve parlamento kurulması; modernleşmeyi ve monarşik gücün azaltılmasını amaçladı.
Etkilenenler: İran vatandaşları · Sorumlu: Meşrutiyet devrimcileri
OlumluNorveç · Sömürge ve Bağımsızlık · Norveç
İsveç ile birliğin dağılması
Etkilenenler: Norveçliler
OlumluRusya · Savaş ve Çatışma · Mançurya, Kore
Modern çağda bir Avrupa gücünün bir Asya ulusu karşısında aldığı ilk büyük askeri yenilgi.
Etkilenenler: Rus ve Japon imparatorlukları · Sorumlu: II. Nikolay
OlumsuzHindistan · Siyaset ve Devlet · Bengal
Hindistan mallarını teşvik etti; Britanya ekonomi politikalarına karşı protesto
Etkilenenler: Hint milliyetçileri · Sorumlu: Hindistan Ulusal Kongresi
OlumluTahran · Siyaset ve Devlet · İran
Parlamentonun kurulması; İran'da anayasal monarşinin başlangıcı.
Etkilenenler: İran vatandaşları · Sorumlu: Devrimciler
OlumluButan · Siyaset ve Devlet · Butan
Wangchuck hanedanının kuruluşu; istikrar ve merkezi yönetim getirdi.
Etkilenenler: Butan halkı · Sorumlu: Ugyen Wangchuck
Olumluİran · Diplomasi ve Antlaşma · İran
İran'ı Britanya ve Rusya nüfuz alanlarına böldü; egemenliğini zayıflattı.
Etkilenenler: İran halkı · Sorumlu: Birleşik Krallık, Rusya
OlumsuzVietnam · Suç ve Güvenlik · Hanoi
Hanoi'deki Fransız sömürge garnizonunu zehirleme girişimi başarısız oldu; Fransız yönetimine direnişi ortaya koydu.
Etkilenenler: Fransız yetkililer, Vietnamlı isyancılar · Sorumlu: Vietnamlı devrimciler
OlumsuzPunakha (Butan) · Diplomasi ve Antlaşma · Punakha
İç özerklik karşılığında Britanya korumasını doğruladı; Butan'ın egemenliğini güvence altına aldı.
Etkilenenler: Butan halkı · Sorumlu: Britanya Hindistanı
OlumluJaponya · Diplomasi ve Antlaşma · Kore
Kore'yi resmen ilhak etti ve II. Dünya Savaşı'nın sonuna kadar Japon İmparatorluğu'nun bir parçası yaptı.
Etkilenenler: Kore nüfusu · Sorumlu: Japonya İmparatorluğu
OlumsuzKore · Savaş ve Çatışma · Kore Yarımadası
Kore'yi Japonya'ya resmen ilhak etti; Kore İmparatorluğu'nu sona erdirdi ve Japon sömürge yönetimi dönemini başlattı.
Etkilenenler: Kore halkı · Sorumlu: Japonya İmparatorluğu
OlumsuzMeksika · Savaş ve Çatışma · Meksika
Meksika siyasetini ve toplumunu dönüştüren büyük devrim
Etkilenenler: Meksikalılar · Sorumlu: Francisco I. Madero
OlumluButan · Diplomasi ve Antlaşma · Punakha
Britanya Hindistanı'nın Butan'ın bağımsızlığını tanıması; karşılığında dış ilişkilerin kontrolü.
Etkilenenler: Butan halkı · Sorumlu: Britanya Hindistanı, Butan
KarışıkÇin · Siyaset ve Devlet · Wuchang
Qing Hanedanı'nı devirdi; Çin Cumhuriyeti'nin kurulmasına yol açtı.
Etkilenenler: Çin nüfusu · Sorumlu: Sun Yat-sen
OlumluLibya · Savaş ve Çatışma · Libya
İtalyan sömürge yönetiminin başlangıcı.
Etkilenenler: Libyalılar · Sorumlu: İtalya Krallığı
OlumsuzSuudi Arabistan · Savaş ve Çatışma · Riyad
Hanedanı korumak ve iç güvenliği sağlamak için kuruldu; krallığın istikrarında kilit rol oynadı.
Etkilenenler: Suudi Arabistan vatandaşları · Sorumlu: Abdülaziz İbn Suud
OlumluJaponya · Siyaset ve Devlet · Japonya
Taisho döneminde demokratik siyasi reformların ve artan siyasi katılımın yaşandığı dönem.
Etkilenenler: Japon toplumu
KarışıkAvustralya · Savaş ve Çatışma · Avustralya
AIF'nin kuruluşu, Avustralya'nın I. Dünya Savaşı'na katılıma hazırlanmasını işaret etti.
Etkilenenler: Avustralyalı gönüllüler · Sorumlu: Avustralya Hükümeti
KarışıkBasra · Savaş ve Çatışma · Basra
I. Dünya Savaşı sırasında Irak'ta Britanya'nın dahil olmasının başlangıcı; nihai Britanya mandasıyla sonuçlandı.
Etkilenenler: Irak halkı · Sorumlu: Britanya kuvvetleri
OlumsuzNijerya · Siyaset ve Devlet · Nijerya
Modern Nijerya devletinin oluşumu.
Etkilenenler: Nijeryalılar · Sorumlu: Lord Lugard
KarışıkABD · Bilim ve Teknoloji · Panama
Atlas ve Pasifik okyanusları arasındaki deniz ticaretini kolaylaştırdı.
Etkilenenler: Dünya denizcilik sektörü · Sorumlu: Theodore Roosevelt, mühendisler
OlumluAvustralya · Savaş ve Çatışma · Gelibolu, Türkiye
I. Dünya Savaşı sırasında Avustralya ve Yeni Zelanda kuvvetlerinin yaptığı ilk büyük askeri harekâtı işaret etti.
Etkilenenler: ANZAC askerleri
OlumsuzYeni Zelanda · Savaş ve Çatışma · Gelibolu, Türkiye
Yeni Zelanda'nın I. Dünya Savaşı'ndaki önemli katılımını işaret etti; ulusal kimliği ve anmaları etkiledi.
Etkilenenler: ANZAC askerleri
OlumsuzAvustralya · Siyaset ve Devlet · Sidney
Avustralya'nın en büyük endüstriyel uyuşmazlıklarından biri; ülkenin ekonomisini ve iş yasalarını etkiledi.
Etkilenenler: İşçiler, işverenler · Sorumlu: Sendika liderleri
KarışıkAlmatı · Siyaset ve Devlet · Kazakistan
Rus Devrimi ortamında özerklik kurma girişimi; ulusal bilinci öne çıkardı.
Etkilenenler: Kazak aydınları · Sorumlu: Alaş Orda
KarışıkRusya · Savaş ve Çatışma · Petrograd (Sankt Petersburg)
Geçici Hükümeti devirdi; Sovyetler Birliği'nin kurulmasına yol açtı.
Etkilenenler: Rus toplumu · Sorumlu: Bolşevikler (Vladimir Lenin)
OlumluKanada · Afet ve Felaket · Halifax, Yeni İskoçya
Dünyanın en büyük nükleer olmayan patlamalarından biri; Halifax'i yerle bir etti.
Etkilenenler: Halifax sakinleri
OlumsuzABD · Savaş ve Çatışma · Avrupa
ABD'nin I. Dünya Savaşı'na girişini işaret etti; savaşın sonucu üzerinde önemli etki yarattı.
Etkilenenler: Avrupa ve Amerikan kuvvetleri · Sorumlu: Woodrow Wilson
KarışıkKanada · Savaş ve Çatışma · Vimy Sırtı, Fransa
Kanada ulusal gururunda ve askeri başarıda dönüm noktası oldu.
Etkilenenler: Kanadalı askerler · Sorumlu: Kanada Kolordusu
OlumluRusya · Diplomasi ve Antlaşma · Brest-Litovsk (şimdiki Brest, Belarus)
Rusya'nın I. Dünya Savaşı'na katılımını sona erdirdi; geniş toprakları Merkezi Devletler'e bıraktı.
Etkilenenler: Rus İmparatorluğu · Sorumlu: Bolşevik Hükümeti
OlumsuzFinlandiya · Savaş ve Çatışma · Finlandiya
Kıziller ile Beyazlar arasındaki çatışma
Etkilenenler: Finler
OlumsuzBirleşik Krallık · Toplum ve İnsan Hakları · Parlamento
30 yaş üstü kadınlara oy hakkı tanıdı
Etkilenenler: Britanyalı kadınlar · Sorumlu: Birleşik Krallık Hükümeti
OlumluAlmanya · Siyaset ve Devlet · Almanya
İmparatorluktan demokratik yönetime geçiş; ancak istikrarsızlıkla karşılaştı
Etkilenenler: Alman nüfusu · Sorumlu: Friedrich Ebert
Karışıkİspanya · Ekonomi ve Ticaret · Dünya genelinde
İnsan tarihinin en ölümcül salgınlarından biri
Etkilenenler: Dünya nüfusu · Sorumlu: H1N1 grip virüsü
OlumsuzKore · Sömürge ve Bağımsızlık · Kore Yarımadası
Japon sömürge yönetimine karşı ülke çapında barışçıl protesto; Kore bağımsızlık hareketinde dönüm noktası.
Etkilenenler: Kore halkı · Sorumlu: Koreli aktivistler
KarışıkÇin · Siyaset ve Devlet · Pekin
Versay Antlaşması kararlarına öğrenci öncülüğünde protesto; önemli kültürel ve entelektüel reformlara zemin hazırladı.
Etkilenenler: Çinli aydınlar, öğrenciler · Sorumlu: Çinli öğrenciler, aydınlar
OlumluKore · Siyaset ve Devlet · Şanghay, Çin
Koreli sürgünler tarafından kuruldu; Japon yönetimine karşı fiili Kore sürgün hükümeti olarak hareket etti.
Etkilenenler: Kore halkı · Sorumlu: Kore bağımsızlık aktivistleri
OlumluHindistan · Savaş ve Çatışma · Amritsar
Hint halkını Britanya yönetimine karşı ayağa kaldırdı.
Etkilenenler: Amritsar halkı · Sorumlu: General Dyer
OlumsuzABD · Hukuk ve Anayasa · Ülke genelinde
Ülke çapında alkol üretimi, satışı ve taşınmasının yasaklanması.
Etkilenenler: Amerikan vatandaşları · Sorumlu: ABD Hükümeti, içki karşıtı hareketler
OlumsuzIrak · Sömürge ve Bağımsızlık · Mezopotamya
Osmanlı İmparatorluğu sonrasında Britanya kontrolünün kurulması; modern Irak devletinin zeminini hazırladı.
Etkilenenler: Mezopotamya halkı · Sorumlu: Milletler Cemiyeti
OlumsuzBuhara · Siyaset ve Devlet · Buhara
Sovyet yönetiminin getirilmesi; önemli toplumsal ve siyasi dönüşümler.
Etkilenenler: Özbek halkı · Sorumlu: Bolşevikler
OlumsuzBuhara · Siyaset ve Devlet · Buhara
Sovyet cumhuriyetinin kuruluşu; Buhara'yı Sovyetler Birliği'ne kattı.
Etkilenenler: Buhara halkı · Sorumlu: Sovyet Hükümeti
OlumsuzABD · Hukuk ve Anayasa · Ülke genelinde
Kadınlara oy hakkı tanıdı.
Etkilenenler: ABD genelindeki kadınlar · Sorumlu: Kadın oy hakkı savunucuları
OlumluIrak · Siyaset ve Devlet · Irak
Britanya mandası altında modern Irak devletinin kuruluşunu resmileştirdi.
Etkilenenler: Irak halkı · Sorumlu: Milletler Cemiyeti, Birleşik Krallık
KarışıkYeni Zelanda · Siyaset ve Devlet
Hareketin İşçi Partisi ile uyumu, Māori siyasi katılımını ve politika gelişimini etkiledi.
Etkilenenler: Māori · Sorumlu: T.W. Ratana
OlumluHindistan · Siyaset ve Devlet · Ülke genelinde
Britanya yönetimine şiddet içermeyen direniş; swaraj ve swadeshi vurgusu.
Etkilenenler: Hintli siviller · Sorumlu: Mahatma Gandhi
OlumluIrak · Siyaset ve Devlet · Irak
Britanya etkisi altında Irak'ta Haşimi monarşisinin kurulması.
Etkilenenler: Irak halkı · Sorumlu: Faysal I
KarışıkRusya · Savaş ve Çatışma · Kronstadt
Sovyet hükümetinin politikalarına karşı denizcilerin büyük ayaklanması; acımasızca bastırıldı.
Etkilenenler: Denizciler, Kızıl Ordu · Sorumlu: Bolşevik Hükümeti
OlumsuzBirleşik Krallık · Siyaset ve Devlet · Londra
İrlanda Özgür Devleti'ni kurdu ve İrlanda Bağımsızlık Savaşı'nı sona erdirdi
Etkilenenler: İrlanda nüfusu · Sorumlu: Birleşik Krallık Hükümeti
OlumluKanada · Bilim ve Teknoloji · Toronto
Diyabet tedavisinde devrim yarattı; sayısız hayat kurtardı.
Etkilenenler: Dünyadaki diyabet hastaları · Sorumlu: Frederick Banting, Charles Best
OlumluHindistan · Siyaset ve Devlet · Chauri Chaura
Yaşanan şiddet nedeniyle Gandhi'nin İşbirliği Yapmama Hareketi'ni durdurmasına yol açtı.
Etkilenenler: Protestocular · Sorumlu: Hintli protestocular
Olumsuzİtalya · Savaş ve Çatışma · Roma
İtalya'da faşist iktidarın ele geçirilmesi
Etkilenenler: İtalyan nüfusu · Sorumlu: Benito Mussolini
OlumsuzRusya · Savaş ve Çatışma · Rusya
Eski Rus İmparatorluğu topraklarında Bolşevik Kızıl Ordu ile çeşitli kuvvetler arasında yaşanan çok taraflı savaş.
Etkilenenler: Rus nüfusu · Sorumlu: Bolşevikler, Beyaz Ordu ve müttefikleri
OlumsuzRusya · Siyaset ve Devlet · Sovyet Rusya
Rus, Ukrayna, Belarus ve Transkafkasya cumhuriyetlerini tek bir federal devlette birleştirdi.
Etkilenenler: Üye cumhuriyetlerin vatandaşları · Sorumlu: Vladimir Lenin, Sovyet liderliği
OlumluSovyetler Birliği · Siyaset ve Devlet · Kazakistan
Sovyetler Birliği'ne entegrasyon; siyasi ve toplumsal yapıları önemli ölçüde etkiledi.
Etkilenenler: Kazak SSC sakinleri · Sorumlu: Sovyet Hükümeti
OlumsuzJaponya · Diplomasi ve Antlaşma · Washington D.C.
Denizsilahsızlanmaya yol açtı; büyük güçler arasındaki deniz silah yarışını önlemeye çalıştı.
Etkilenenler: Uluslararası toplum · Sorumlu: ABD, Birleşik Krallık, Japonya, Fransa, İtalya
OlumluAlmanya · Ekonomi ve Ticaret · Almanya
Ekonomiyi felç eden ağır enflasyona yol açan ekonomik kriz
Etkilenenler: Alman nüfusu · Sorumlu: Weimar Hükümeti
KarışıkSemerkand · Siyaset ve Devlet · Semerkand
Özbek Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin kuruluşu; Özbek ulusal kimliğini etkiledi.
Etkilenenler: Özbek halkı · Sorumlu: Sovyet Hükümeti
KarışıkÖzbekistan · Siyaset ve Devlet · Özbekistan
SSCB içinde Özbek Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin oluşumu.
Etkilenenler: Özbek halkı · Sorumlu: Sovyet Hükümeti
KarışıkÖzbekistan SSC · Siyaset ve Devlet · Özbekistan
Sovyetler Birliği'nin bir kurucu cumhuriyeti olarak oluşum; ulusal kimliği ve yönetimi değiştirdi.
Etkilenenler: Özbek SSC sakinleri · Sorumlu: Sovyet Hükümeti
OlumsuzSuudi Arabistan · Savaş ve Çatışma · Hicaz
Hicaz'ın fethi; Mekke ve Medine gibi kutsal şehirleri de kapsayan önemli bir toprak genişlemesiydi.
Etkilenenler: Hicaz · Sorumlu: Abdülaziz İbn Suud
Olumluİran · Siyaset ve Devlet · İran
Modernleşme ve laikleşme girişimleri; İran toplumunun birçok alanını etkiledi.
Etkilenenler: İran halkı · Sorumlu: Rıza Şah Pehlevi
OlumluKanada · Siyaset ve Devlet · Londra, Birleşik Krallık
Kanada ve diğer dominyonları Britanya İmparatorluğu içinde özerk olarak tanıdı.
Etkilenenler: Kanadalılar · Sorumlu: 1926 İmparatorluk Konferansı
OlumluSuudi Arabistan · Toplum ve İnsan Hakları · Mekke
Mekke'deki ilk resmî okulun kurulması; Suudi Arabistan'da modern kamu eğitiminin başlangıcı oldu.
Etkilenenler: Suudi Arabistan vatandaşları · Sorumlu: Abdülaziz İbn Suud
OlumluSuudi Arabistan · Diplomasi ve Antlaşma · Cidde
İbn Suud ile Birleşik Krallık arasındaki bu antlaşma, Hicaz ve Necd Krallığı'nın egemenliğini tanıdı.
Etkilenenler: Arap Yarımadası, Birleşik Krallık · Sorumlu: Abdülaziz İbn Suud, Birleşik Krallık
OlumluVietnam · Siyaset ve Devlet · Vietnam
Fransız sömürge yönetiminden siyasi yollarla ve silahlı direnişle bağımsızlık elde etmeyi hedefledi.
Etkilenenler: Vietnamlı milliyetçiler · Sorumlu: Nguyễn Thái Học
KarışıkSuudi Arabistan · Hukuk ve Anayasa · Suudi Arabistan
İslam hukukuna dayalı hukuk sistemini resmileştirdi; ülkenin yargı ve toplumsal normlarını şekillendirdi.
Etkilenenler: Suudi Arabistan vatandaşları · Sorumlu: Abdülaziz İbn Suud
OlumluBirleşik Krallık · Bilim ve Teknoloji · St Mary's Hastanesi
Londra
Etkilenenler: Tıbbı ve bakteriyel enfeksiyonların tedavisini dönüştürdü · Sorumlu: Dünya nüfusu
OlumluSuudi Arabistan · Ekonomi ve Ticaret · Suudi Arabistan
Suudi Riyali'nin ülke para birimi olarak kullanıma girmesi ekonomik istikrarı ve ticareti kolaylaştırdı.
Etkilenenler: Suudi Arabistan vatandaşları · Sorumlu: Abdülaziz İbn Suud
OlumluRusya · Ekonomi ve Ticaret · Sovyetler Birliği
Hızlı sanayileşmeyi ve tarımın kolektivizasyonunu amaçladı; yüksek üretim hedefleri koydu.
Etkilenenler: Sovyet işgücü · Sorumlu: Joseph Stalin
KarışıkABD · Ekonomi ve Ticaret · Wall Street, New York
Büyük Buhran'a yol açtı; küresel ekonomiyi etkiledi.
Etkilenenler: Dünya nüfusu
OlumsuzAvustralya · Ekonomi ve Ticaret · Tüm Avustralya
Avustralya ekonomisini ağır şekilde etkiledi; yaygın işsizliğe ve toplumsal karışıklığa yol açtı.
Etkilenenler: Avustralya nüfusu
Olumsuzİtalya · Diplomasi ve Antlaşma · Roma
Vatikan Şehri'nin bağımsız bir devlet olarak kurulması
Etkilenenler: İtalyan nüfusu ve Katolik Kilisesi · Sorumlu: Benito Mussolini ve Papa XI. Pius
OlumluRusya · Ekonomi ve Ticaret · Sovyetler Birliği
Bireysel köylü hanelerinin kolektif çiftliklere (kolkhoz ve sovkhoz) zorla birleştirilmesi.
Etkilenenler: Köylüler · Sorumlu: Joseph Stalin
OlumsuzSuudi Arabistan · Savaş ve Çatışma · Necd, Hicaz
Başlangıçta İbn Suud'un müttefikleri olan İhvan, modernleşme ve kontrol konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle yönetimine isyan etti.
Etkilenenler: Arap Yarımadası · Sorumlu: İhvan, Abdülaziz İbn Suud
KarışıkArjantin · Toplum ve İnsan Hakları · Arjantin
Kültürel ve demografik profili şekillendiren önemli Avrupa göçü
Etkilenenler: Göçmenler · Sorumlu: Arjantin Hükümeti
KarışıkBirleşik Krallık · Diplomasi ve Antlaşma · Londra
Anayasal reformları görüşmeyi amaçladı; Kongre tarafından boykot edildi.
Etkilenenler: Hint prenslikleri, Britanya yetkilileri · Sorumlu: Britanya hükümeti
KarışıkHindistan · Toplum ve İnsan Hakları · Dandi
Tuz vergisine ve Britanya tekeline protesto; bağımsızlık hareketinde dönüm noktası.
Etkilenenler: Mahatma Gandhi ve takipçileri · Sorumlu: Mahatma Gandhi
OlumluVietnam · Siyaset ve Devlet · Hong Kong
Bağımsızlık mücadelesini yönetmek üzere Hồ Chí Minh tarafından kuruldu; milliyetçi ve komünist ideolojileri birleştirdi.
Etkilenenler: Vietnam halkı · Sorumlu: Hồ Chí Minh
OlumluKazakistan · Toplum ve İnsan Hakları · Kazakistan
Sovyet politikaları göçebe nüfusu yerleştirmeyi amaçladı; geleneksel yaşam biçimlerini önemli ölçüde değiştirdi.
Etkilenenler: Kazak göçebeler · Sorumlu: Sovyet Hükümeti
OlumsuzHindistan · Siyaset ve Devlet · Lahor
Kongre'nin Britanya yönetiminden tam bağımsızlık ilanı.
Etkilenenler: Hindistan Ulusal Kongresi · Sorumlu: Hindistan Ulusal Kongresi
OlumluKazakistan · Ekonomi ve Ticaret · Kazakistan
Kolektivizasyon, Kazak nüfusu arasında yaygın kıtlığa ve acıya yol açtı.
Etkilenenler: Kazak göçebeler · Sorumlu: Sovyet Hükümeti
OlumsuzBrezilya · Siyaset ve Devlet · Brezilya
Getúlio Vargas yönetiminin başlangıcı
Etkilenenler: Brezilya nüfusu · Sorumlu: Getúlio Vargas
KarışıkVietnam · Savaş ve Çatışma · Yên Bái
Vietnamlı askerler ve sivillerin Fransız sömürge yönetimine karşı silahlı ayaklanması.
Etkilenenler: Vietnamlı askerler, siviller · Sorumlu: Vietnam Milliyetçi Partisi
KarışıkÖzbekistan · Ekonomi ve Ticaret · Özbekistan
Sovyet yönetimi altında zorunlu kolektivizasyon; ekonomik ve toplumsal karışıklığa yol açtı.
Etkilenenler: Özbek köylüler · Sorumlu: Sovyet Hükümeti
OlumsuzJaponya · Savaş ve Çatışma · Mançurya, Çin
Japonya'nın Doğu Asya'daki saldırgan genişlemesinin başlangıcını işaret etti; İkinci Çin-Japon Savaşı'na yol açtı.
Etkilenenler: Çin ve Japon nüfusları · Sorumlu: Japon İmparatorluk Ordusu
OlumsuzSri Lanka · Hukuk ve Anayasa · Sri Lanka
Kadınlara oy hakkı tanıdı; birçok diğer ülkeden önemli ölçüde önceydi.
Etkilenenler: Sri Lanka'daki kadınlar · Sorumlu: Britanya Sömürge Hükümeti
OlumluJaponya · Savaş ve Çatışma · Mançurya, Çin
Japonya'nın Mançurya'yı işgal etmesi için bahane olarak kullandığı sahnelenmiş bir olay; Mançukuo'nun kurulmasına yol açtı.
Etkilenenler: Çin ve Japon nüfusları · Sorumlu: Japon İmparatorluk Ordusu
OlumsuzKanada · Hukuk ve Anayasa · Londra, Birleşik Krallık
Kanada'ya Birleşik Krallık'tan yasama bağımsızlığı verdi.
Etkilenenler: Kanadalılar · Sorumlu: Britanya Parlamentosu
OlumluKazakistan · Afet ve Felaket · Kazakistan
Sovyet kolektivizasyon politikalarının yol açtığı yıkıcı kıtlık; Kazak halkını büyük ölçüde etkiledi.
Etkilenenler: Kazak halkı · Sorumlu: Sovyet Hükümeti
OlumsuzIrak · Sömürge ve Bağımsızlık · Irak
Irak'ın Britanya mandasından bağımsızlığı; egemen bir devletin kurulmasını işaret etti.
Etkilenenler: Irak halkı
OlumluMaldivler · Hukuk ve Anayasa · Maldivler
İlk anayasanın kabulü; hukuki ve siyasi reformlar için temel attı.
Etkilenenler: Maldiv halkı · Sorumlu: Sultan Muhammed Şemsüddin III
OlumluIrak · Siyaset ve Devlet · Irak
Britanya mandasından bağımsızlık; Irak Krallığı'nın kuruluşuna yol açtı.
Etkilenenler: Irak halkı · Sorumlu: Irak Krallığı
OlumluAvustralya · Altyapı ve Ulaşım · Sidney
Avustralya'nın ulusal sembollerinden biri haline geldi ve Sidney içinde kritik bir ulaşım bağlantısı oldu.
Etkilenenler: Sidney sakinleri · Sorumlu: John Bradfield
OlumluSuudi Arabistan · Siyaset ve Devlet · Suudi Arabistan
Abdülaziz İbn Suud bölgeleri tek bir krallık altında birleştirdi; modern Suudi Arabistan devleti üzerindeki egemenliğini sağlamlaştırdı.
Etkilenenler: Arap Yarımadası · Sorumlu: Abdülaziz İbn Suud
OlumluMaldivler · Hukuk ve Anayasa · Maldivler
İlk anayasanın kabulü; hukuki ve hükümet reformlarını başlattı.
Etkilenenler: Maldiv halkı · Sorumlu: Sultan Muhammed Şemsüddin III
OlumluAlmanya · Siyaset ve Devlet · Almanya
Adolf Hitler'in Şansölye olması; totaliter rejime ve II. Dünya Savaşı'na yol açtı
Etkilenenler: Alman nüfusu · Sorumlu: Adolf Hitler
OlumsuzSuudi Arabistan · Ekonomi ve Ticaret · Zahran
Arap-Amerikan Petrol Şirketi'nin (Aramco) kuruluşu; petrol arama ve üretiminin başlangıcını işaret etti.
Etkilenenler: Suudi Arabistan · Sorumlu: Suudi Hükümeti, Amerikan petrol şirketleri
OlumluSuudi Arabistan · Savaş ve Çatışma · Yemen sınırı
Yemen'le yaşanan çatışma, Suudi-Yemen sınırını çizen ve Suudi topraklarını genişleten Taif Antlaşması ile sonuçlandı.
Etkilenenler: Suudi Arabistan, Yemen · Sorumlu: Abdülaziz İbn Suud
KarışıkSuudi Arabistan · Diplomasi ve Antlaşma · Taif
Suudi-Yemen Savaşı'nın ardından Yemen ile imzalanan antlaşma, Suudi Arabistan'ın toprak kazanımlarını onayladı ve sınırları belirledi.
Etkilenenler: Suudi Arabistan, Yemen · Sorumlu: Abdulaziz bin Suud
OlumluÇin · Savaş ve Çatışma · Jiangxi'den Shaanxi'ye
Çin Komünist Partisi'nin Kızıl Ordusu'nun Kuomintang ordusunun takibinden kaçmak için yaptığı stratejik geri çekilme.
Etkilenenler: ÇKP destekçileri · Sorumlu: Mao Zedong
OlumluYeni Zelanda · Kültür ve Din · Waitangi
Waitangi Antlaşması'nın imzalanmasını anar; ancak resmî tatil ilanı sonraki bir döneme kaldı.
Etkilenenler: Yeni Zelandalılar · Sorumlu: Yeni Zelanda Hükümeti
OlumluYeni Zelanda · Siyaset ve Devlet
İşçi Partisi'nin seçilmesi; refah devletinin kurulması da dahil önemli sosyal ve ekonomik reformlara yol açtı.
Etkilenenler: Yeni Zelandalılar · Sorumlu: Michael Joseph Savage
OlumluHindistan · Ekonomi ve Ticaret · Kalküta (bugün Kalkota)
Banknot ihracını düzenler, parasal istikrarı güvence altına almak için rezervleri korur ve ülkenin para ile kredi sistemini yürütür.
Etkilenenler: Hindistan ekonomisi, küresel yatırımcılar · Sorumlu: Britanya Hükümeti (bağımsızlık öncesi)
OlumluABD · Hukuk ve Anayasa · Ülke genelinde
Yaşlılık yardımları ve işsizlik sigortasından oluşan bir sistem kurdu.
Etkilenenler: Amerikalı işçiler, yaşlılar · Sorumlu: Franklin D. Roosevelt
OlumluYeni Zelanda · Siyaset ve Devlet
İşçi Partisi'ni iktidara taşıdı; refah devletinin kurulması da dahil önemli sosyal ve ekonomik reformlara yol açtı.
Etkilenenler: Yeni Zelandalılar · Sorumlu: Michael Joseph Savage
OlumluBirleşik Krallık · Bilim ve Teknoloji · Londra
Televizyon yayıncılığının başlangıcı
Etkilenenler: Britanya halkı · Sorumlu: BBC
OlumluYeni Zelanda · Siyaset ve Devlet
Ulusal Partinin kuruluşu; parti önemli bir siyasi güç haline gelerek İşçi Partisi'ne alternatif oluşturdu.
Etkilenenler: Yeni Zelandalılar · Sorumlu: Adam Hamilton
Olumluİspanya · Savaş ve Çatışma · İspanya
Franco diktatörlüğünün kurulması
Etkilenenler: İspanyol halkı · Sorumlu: Francisco Franco, Cumhuriyet Hükümeti
OlumsuzYeni Zelanda · Ekonomi ve Ticaret
Kaliteli kamusal konut sağlamak için bir devlet programı başlattı ve birçok kişinin yaşam standardını yükseltti.
Etkilenenler: Düşük gelirli aileler · Sorumlu: İşçi Hükümeti
OlumluJaponya · Savaş ve Çatışma · Pekin yakınları, Çin
Tam ölçekli İkinci Çin-Japon Savaşı'nın başlangıcı; Doğu Asya'daki çatışmayı tırmandırdı.
Etkilenenler: Çin ve Japon halkları · Sorumlu: Japon İmparatorluk Ordusu, Çin birlikleri
OlumsuzÇin · Savaş ve Çatışma · Çin
II. Dünya Savaşı'nın Asya'daki önemli bir cephesi; ağır kayıplara ve Nankin Katliamı gibi vahşetlere yol açtı.
Etkilenenler: Çin halkı · Sorumlu: Japon İmparatorluk Ordusu, Milliyetçi Çin
OlumsuzJaponya · Savaş ve Çatışma · Çin
II. Dünya Savaşı'nın Asya'daki büyük cephelerinden biri; ağır kayıplara ve Nankin Katliamı gibi vahşetlere yol açtı.
Etkilenenler: Çinli ve Japon sivil halkı · Sorumlu: Japon İmparatorluk Ordusu
OlumsuzAlmanya · Savaş ve Çatışma · Almanya
Yahudi halkına ve mülklerine yönelik ülke çapında saldırı
Etkilenenler: Alman Yahudileri · Sorumlu: Nazi rejimi
OlumsuzSuudi Arabistan · Ekonomi ve Ticaret · Dammam
Petrolün keşfi Suudi Arabistan ekonomisini ve uluslararası ilişkilerdeki rolünü dönüştürdü.
Etkilenenler: Suudi Arabistan · Sorumlu: Saudi Aramco
OlumluYeni Zelanda · Toplum ve İnsan Hakları
Sosyal güvenlik ve refah politikalarının getirilmesi; yaşlılara, işsizlere ve hastalara destek sağladı.
Etkilenenler: Yeni Zelandalılar · Sorumlu: Michael Joseph Savage, İşçi Hükümeti
OlumluYeni Zelanda · Toplum ve İnsan Hakları
Kapsamlı bir refah sistemi kurdu; yaşlılara, işsizlere ve hastalara destek sağladı.
Etkilenenler: Yeni Zelandalılar · Sorumlu: İşçi Hükümeti
OlumluRusya · Siyaset ve Devlet · Sovyetler Birliği
İdamları ve çalışma kamplarını da kapsayan bir siyasi baskı kampanyası.
Etkilenenler: Sovyet vatandaşları · Sorumlu: Joseph Stalin
OlumsuzAvustralya · Savaş ve Çatışma · Küresel
Birleşik Krallık'ın Nazi Almanyası'na savaş ilan etmesi üzerine Avustralya'nın II. Dünya Savaşı'na girişini simgeledi.
Etkilenenler: Avustralya ordusu, sivil halk · Sorumlu: Robert Menzies (Başbakan)
Karışıkİspanya · Siyaset ve Devlet · İspanya
Bir diktatörlüğün kurulması
Etkilenenler: İspanyol halkı · Sorumlu: Francisco Franco
OlumsuzYeni Zelanda · Savaş ve Çatışma · Avrupa, Pasifik
II. Dünya Savaşı sırasında Müttefik kuvvetlerine önemli katkı sağladı; binlerce Yeni Zelandalıyı etkiledi.
Etkilenenler: Askeri personel, sivil halk · Sorumlu: Yeni Zelanda Hükümeti
KarışıkAlmanya · Savaş ve Çatışma · Polonya/Almanya
Almanya'nın Polonya'yı işgali ve bunun küresel bir çatışmaya dönüşmesi
Etkilenenler: Dünya nüfusu · Sorumlu: Adolf Hitler
OlumsuzAvustralya · Afet ve Felaket · Victoria
Avustralya'nın en büyük doğal felaketlerinden biri; ağır can ve mal kaybına yol açtı.
Etkilenenler: Victoria sakinleri
OlumsuzFinlandiya · Savaş ve Çatışma · Finlandiya
Sovyet işgaline direndi
Etkilenenler: Finler · Sorumlu: Sovyetler Birliği
KarışıkRusya · Savaş ve Çatışma · Finlandiya
Sovyetler Birliği'nin Finlandiya topraklarını ilhak etme girişimi; ağır kayıplara ve uluslararası eleştirilere yol açtı.
Etkilenenler: Finlandiya ve Sovyet orduları · Sorumlu: Joseph Stalin, Sovyet ordusu
OlumsuzBirleşik Krallık · Savaş ve Çatışma · Britanya gökyüzü
Birleşik Krallık'ın savunulmasını sağlayan, II. Dünya Savaşı'nın kritik hava muharebesi
Etkilenenler: Britanya halkı · Sorumlu: Winston Churchill
OlumluMaldivler · Toplum ve İnsan Hakları · Maldivler
Maldivler'de modern eğitimin başlangıcını simgeledi.
Etkilenenler: Maldivli öğrenciler · Sorumlu: Maldiv Hükümeti
OlumluVietnam · Savaş ve Çatışma · Vietnam
Japonya, II. Dünya Savaşı sırasında Vietnam'ı işgal etti; bu durum Fransız kontrolünü zayıflattı ve Vietnam'ın bağımsızlık mücadelesine katkı sağladı.
Etkilenenler: Vietnam halkı · Sorumlu: Japon İmparatorluğu
KarışıkPakistan · Siyaset ve Devlet · Lahor
Britanya Hindistanı'ndaki Müslümanlara daha fazla özerklik tanınmasını isteyen resmi bir siyasi bildiri.
Etkilenenler: Britanya Hindistanı'ndaki Müslümanlar · Sorumlu: Tüm Hindistan Müslüman Ligi
Olumluİtalya · Savaş ve Çatışma · Çeşitli bölgeler
Almanya ve Japonya ile ittifak kurulması
Etkilenenler: İtalyan halkı · Sorumlu: Benito Mussolini
OlumsuzFinlandiya · Savaş ve Çatışma · Finlandiya
Sovyetler Birliği'ne karşı savaşıldı
Etkilenenler: Sovyetler Birliği · Sorumlu: Nazi Almanyası
KarışıkAlmanya · Savaş ve Çatışma · Avrupa
Altı milyon Yahudi ile milyonlarca diğer kişinin sistematik olarak öldürülmesi
Etkilenenler: Yahudiler · Sorumlu: Nazi rejimi
OlumsuzMalaya · Savaş ve Çatışma · Malaya
II. Dünya Savaşı sırasında Japon kontrolü; ağır sıkıntılara ve direniş hareketlerine yol açtı.
Etkilenenler: Malaya halkı · Sorumlu: Japon İmparatorluğu
OlumsuzRusya · Savaş ve Çatışma · Leningrad (bugün Sankt Petersburg)
Tarihin en uzun ve en yıkıcı kuşatmalarından biri; ağır kıtlığa ve kayıplara yol açtı.
Etkilenenler: Siviller, Sovyet ordusu · Sorumlu: Nazi Almanyası, Sovyetler Birliği
OlumsuzRusya · Savaş ve Çatışma · Sovyetler Birliği
Barbarossa Harekâtı olarak bilinen, tarihin en büyük askeri işgali.
Etkilenenler: Sovyetler Birliği vatandaşları · Sorumlu: Adolf Hitler
OlumsuzABD · Savaş ve Çatışma · Pearl Harbor, Hawaii
ABD'nin II. Dünya Savaşı'na girmesini hızlandırdı.
Etkilenenler: Amerikan ordusu, sivil halk · Sorumlu: Japon İmparatorluk Donanması
OlumsuzVietnam · Siyaset ve Devlet · Vietnam
Hem Fransız sömürge yönetimine hem de Japon işgaline direnmek için örgütlendi; bağımsızlık hareketinde kilit rol oynadı.
Etkilenenler: Vietnam halkı · Sorumlu: Hồ Chí Minh
KarışıkHindistan · Diplomasi ve Antlaşma · Yeni Delhi
II. Dünya Savaşı sonrası Hindistan'a dominyon statüsü önerdi; Hint liderlerce reddedildi.
Etkilenenler: Hint liderler · Sorumlu: Sir Stafford Cripps
OlumsuzAvustralya · Savaş ve Çatışma · Darwin, Kuzey Bölgesi
Bir yabancı gücün Avustralya'ya düzenlediği en büyük tekil saldırı; II. Dünya Savaşı'nın gerçekliklerini Avustralya kıyılarına taşıdı.
Etkilenenler: Darwin sakinleri · Sorumlu: Japon İmparatorluk Donanması
OlumsuzHindistan · Siyaset ve Devlet · Bombay
Britanyalıların Hindistan'dan düzenli bir şekilde çekilmesini talep etti.
Etkilenenler: Hindistan Ulusal Kongresi, Hint sivil halkı · Sorumlu: Mahatma Gandhi, Hindistan Ulusal Kongresi
OlumluKanada · Hukuk ve Anayasa · Britanya Kolumbiyası
II. Dünya Savaşı sırasında Japon kökenli Kanadalıların toplama kamplarına alınması; sivil özgürlüklerin ihlali.
Etkilenenler: Japon kökenli Kanadalı topluluğu · Sorumlu: Kanada Hükümeti
OlumsuzSingapur · Savaş ve Çatışma · Singapur
II. Dünya Savaşı sırasında işgal ve ardından gelen sıkıntılar
Etkilenenler: Singapurlu vatandaşlar · Sorumlu: Japon İmparatorluğu
OlumsuzMalaya · Savaş ve Çatışma · Güneydoğu Asya
Japon kontrolü Britanya sömürge yönetimini sekteye uğrattı ve bağımsızlık hareketlerinin yükselmesine katkı sağladı.
Etkilenenler: Malay halkı · Sorumlu: Japon İmparatorluğu
OlumsuzMalaya · Savaş ve Çatışma · Malaya
İşgal sıkıntılara yol açtı ama aynı zamanda bağımsızlık hareketlerini de canlandırdı.
Etkilenenler: Malay halkı · Sorumlu: Japon İmparatorluğu
OlumsuzAvustralya · Savaş ve Çatışma · Papua Yeni Gine
II. Dünya Savaşı'nın Yeni Gine harekâtında yaşanan bir dizi muharebe; Avustralya birliklerinin cesaretini gözler önüne serdi.
Etkilenenler: Avustralyalı askerler, Papua Yeni Gineliler · Sorumlu: Avustralya Ordusu
OlumluSri Lanka · Toplum ve İnsan Hakları · Kolombo
Sri Lanka'nın ilk üniversitesi; yükseköğretimde bir dönüm noktası oldu.
Etkilenenler: Öğrenciler, akademisyenler · Sorumlu: Sri Lanka Hükümeti
OlumluSingapur · Savaş ve Çatışma · Singapur
Britanyalıların Japon kuvvetlerine teslim olması
Etkilenenler: Britanya ve Müttefik kuvvetleri · Sorumlu: Japon İmparatorluğu
OlumsuzSingapur · Savaş ve Çatışma · Singapur
Japon işgalinin başlangıcını simgeledi ve yaygın sıkıntılara yol açtı.
Etkilenenler: Müttefik kuvvetleri, Singapurlu vatandaşlar · Sorumlu: Japon İmparatorluğu
OlumsuzSingapur · Savaş ve Çatışma · Singapur
Japon karşıtı unsurların sistematik olarak tasfiyesi
Etkilenenler: Çin kökenli Singapurlular · Sorumlu: Japon ordusu
OlumsuzRusya · Savaş ve Çatışma · Stalingrad (bugün Volgograd)
II. Dünya Savaşı'nın Doğu Cephesinde dönüm noktası oldu; Almanya ağır kayıplar verdi.
Etkilenenler: Sovyet ve Alman orduları · Sorumlu: Sovyetler Birliği, Nazi Almanyası
OlumluAlmanya · Savaş ve Çatışma · Stalingrad (Volgograd)
II. Dünya Savaşı'nda dönüm noktası; Nazi Almanyası'nın ilk büyük yenilgisi
Etkilenenler: Alman halkı · Sorumlu: Sovyetler Birliği
OlumsuzHindistan · Afet ve Felaket · Bengal
Britanya'nın savaş politikalarına ve bunların Hint sivil halkı üzerindeki etkisine yönelik yaygın eleştirilere yol açtı.
Etkilenenler: Bengal halkı · Sorumlu: Britanya yönetimi
OlumsuzRusya · Diplomasi ve Antlaşma · Moskova
Savaş sonrası yeniden yapılanma tartışmalarını başlattı ve Birleşmiş Milletler'in zeminini hazırladı.
Etkilenenler: Müttefik uluslar · Sorumlu: Churchill, Roosevelt, Stalin
Olumluİtalya · Siyaset ve Devlet · Roma
Benito Mussolini'nin iktidardan uzaklaştırılması
Etkilenenler: İtalyan halkı · Sorumlu: Kral III. Vittorio Emanuele
OlumsuzKanada · Siyaset ve Devlet · Ülke genelinde
II. Dünya Savaşı'nda asker alma konusunda İngiliz ve Fransız kökenli Kanadalılar arasındaki uçurumu derinleştirdi.
Etkilenenler: Kanadalı vatandaşlar · Sorumlu: William Lyon Mackenzie King
OlumsuzAlmanya · Savaş ve Çatışma · Normandiya
Müttefiklerin Nazi işgali altındaki Avrupa'ya çıkartması; Avrupa'da II. Dünya Savaşı'nın sonunun başlangıcı
Etkilenenler: Avrupa'daki siviller
OlumluFransa · Hukuk ve Anayasa · Paris
Kadınların seçme hakkı elde etmesi
Etkilenenler: Fransız kadınları · Sorumlu: Charles de Gaulle'ün geçici hükümeti
OlumluFinlandiya · Savaş ve Çatışma · Laponya
Finlandiya
Etkilenenler: Alman askerleri · Sorumlu: Finlandiya Ordusu
OlumluSuudi Arabistan · Diplomasi ve Antlaşma · Kahire
Suudi Arabistan'ın Arap Birliği'ndeki yer alışı, Arap dayanışmasına ve bölgesel meselelere verdiği önemi vurguladı.
Etkilenenler: Arap devletleri · Sorumlu: Abdulaziz bin Suud
OlumluVietnam · Sömürge ve Bağımsızlık · Vietnam
Vietnam'ın Fransa'dan bağımsızlığının ilan edilmesine ve Demokratik Vietnam Cumhuriyeti'nin kurulmasına yol açtı.
Etkilenenler: Vietnam halkı · Sorumlu: Hồ Chí Minh, Việt Minh
OlumluVietnam · Sömürge ve Bağımsızlık · Ba Đình Meydanı, Hanoi
Hồ Chí Minh, Vietnam'ın bağımsızlığını ilan etti ve Demokratik Vietnam Cumhuriyeti'ni kurdu.
Etkilenenler: Vietnam halkı · Sorumlu: Hồ Chí Minh
OlumluABD · Diplomasi ve Antlaşma · San Francisco, Kaliforniya
Birleşmiş Milletler'in kuruluşu; uluslararası iş birliğini ve barışı teşvik etti.
Etkilenenler: Dünya toplumu · Sorumlu: Franklin D. Roosevelt, uluslararası liderler
OlumluSingapur · Savaş ve Çatışma · Singapur
Britanya sömürge yönetiminin yeniden kurulması
Etkilenenler: Singapurlu vatandaşlar · Sorumlu: Britanya Askeri Yönetimi
KarışıkRusya · Savaş ve Çatışma · Sovyetler Birliği
Nazi Almanyası'nın yenilgisini ve Avrupa'da II. Dünya Savaşı'nın sona erişini simgeledi.
Etkilenenler: Sovyetler Birliği vatandaşları · Sorumlu: Sovyet ordusu ve vatandaşları
OlumluDanimarka · Savaş ve Çatışma · Danimarka
II. Dünya Savaşı sırasında Alman işgalinin sona ermesi.
Etkilenenler: Danimarkalılar · Sorumlu: Müttefik Kuvvetler
OlumluGüney Kore · Savaş ve Çatışma · Güney Kore
ABD, kurtuluş sonrası Güney Kore'de askeri bir yönetim kurdu ve ülkenin siyasi gelişimini etkiledi.
Etkilenenler: Güney Koreliler · Sorumlu: Amerika Birleşik Devletleri
KarışıkJaponya · Savaş ve Çatışma · Hiroşima, Nagazaki
Japonya'nın II. Dünya Savaşı'nda teslim olmasına yol açtı; nükleer silahların savaşta ilk ve tek kullanımı oldu.
Etkilenenler: Japon sivil halkı · Sorumlu: Amerika Birleşik Devletleri
OlumsuzJaponya · Savaş ve Çatışma · Tokyo Körfezi
II. Dünya Savaşı'nın sonunu ve Japonya'nın savaş sonrası yeniden yapılanma ile pasifizm döneminin başlangıcını simgeledi.
Etkilenenler: Japon halkı · Sorumlu: İmparator Hirohito, Müttefik Güçler
OlumsuzKore · Siyaset ve Devlet · 38. Paralel
Kore, 38. paralel boyunca Kuzey ve Güney olarak bölündü ve gelecekteki çatışmanın zeminini hazırladı.
Etkilenenler: Kore halkı · Sorumlu: Amerika Birleşik Devletleri, Sovyetler Birliği
OlumsuzKore · Sömürge ve Bağımsızlık · Kore Yarımadası
Japonya'nın II. Dünya Savaşı'nda teslim olmasının ardından Kore'deki Japon sömürge yönetiminin sona erdiğini simgeledi.
Etkilenenler: Kore halkı · Sorumlu: Müttefik Güçler
OlumluABD · Savaş ve Çatışma · Hiroşima, Nagazaki
II. Dünya Savaşı'nın sona ermesine yol açtı; önemli etik ve jeopolitik sonuçlar doğurdu.
Etkilenenler: Japon sivil halkı, dünya toplumu · Sorumlu: ABD Hükümeti, bilim insanları
KarışıkAlmanya · Savaş ve Çatışma · Reims/Berlin
Avrupa'da II. Dünya Savaşı'nın sonu
Etkilenenler: Dünya nüfusu · Sorumlu: Müttefik Güçler
OlumluNorveç · Savaş ve Çatışma · Norveç
II. Dünya Savaşı sırasında Alman işgalinin sona ermesi.
Etkilenenler: Norveçliler · Sorumlu: Müttefik Kuvvetler
OlumluSingapur · Altyapı ve Ulaşım · Singapur
Ekonomik ve altyapısal iyileştirme çabaları
Etkilenenler: Singapurlu vatandaşlar · Sorumlu: Britanya Yönetimi
OlumluKuzey Kore · Savaş ve Çatışma · Kuzey Kore
Sovyetler Birliği, Kuzey Kore'de askeri bir yönetim kurdu ve ülkenin sosyalist yapısını şekillendirdi.
Etkilenenler: Kuzey Koreliler · Sorumlu: Sovyetler Birliği
KarışıkSuudi Arabistan · Diplomasi ve Antlaşma
Suudi Arabistan'ın uluslararası topluluğa girişini simgeledi ve küresel diplomatik bağları güçlendirdi.
Etkilenenler: Suudi Arabistan vatandaşları
OlumluRusya · Diplomasi ve Antlaşma · Yalta, Kırım
Savaş sonrası Avrupa ve Almanya'nın yeniden düzenlenmesine dair anlaşmalar; Soğuk Savaş'ın zeminini hazırladı.
Etkilenenler: Müttefik güçler · Sorumlu: Churchill, Roosevelt, Stalin
KarışıkSri Lanka · Toplum ve İnsan Hakları · Sri Lanka
İlkokuldan lisansüstü düzeye kadar ücretsiz eğitimi hayata geçirdi.
Etkilenenler: Öğrenciler, eğitimciler · Sorumlu: C.W.W. Kannangara
OlumluVietnam · Savaş ve Çatışma · Kuzey Vietnam
Sömürge kontrolünü yeniden ele geçirmeyi amaçlayan Fransa ile Việt Minh kuvvetleri arasındaki çatışma; yaygın direnişe yol açtı.
Etkilenenler: Vietnam halkı · Sorumlu: Việt Minh, Fransız Sömürge Kuvvetleri
OlumsuzMalezya · Siyaset ve Devlet · Malezya
Malayların hakları ve bağımsızlık için siyasi örgütlenmesi.
Etkilenenler: Malay halkı · Sorumlu: Onn Jaafar
OlumluArjantin · Siyaset ve Devlet · Arjantin
Sosyal ve ekonomik reformların uygulanması, işçi haklarının güçlendirilmesi
Etkilenenler: Arjantinliler · Sorumlu: Juan Domingo Perón
Karışıkİtalya · Siyaset ve Devlet · Roma
Monarşinin sona ermesi ve cumhuriyetin kurulması
Etkilenenler: İtalyan halkı · Sorumlu: İtalyan seçmenler
OlumluKanada · Ekonomi ve Ticaret · Leduc, Alberta
Alberta'da petrol patlamasını başlattı ve Kanada'nın enerji sektörünü dönüştürdü.
Etkilenenler: Kanada ekonomisi · Sorumlu: Imperial Oil
OlumluPakistan · Savaş ve Çatışma · Keşmir
Keşmir prensliği üzerinde yaşanan çatışma; süregelen anlaşmazlıklara yol açtı.
Etkilenenler: Keşmir sakinleri · Sorumlu: Hindistan ve Pakistan
OlumsuzHindistan · Siyaset ve Devlet · Yeni Delhi
Hindistan ve Pakistan'ın ayrı uluslar olarak kurulacağını açıkladı.
Etkilenenler: Hindistan ve Pakistan halkları · Sorumlu: Lord Mountbatten
OlumsuzBirleşik Krallık · Siyaset ve Devlet · Çeşitli bölgeler
Britanya İmparatorluğu'nun dekolonizasyon sürecini başlattı
Etkilenenler: Sömürge toprakları · Sorumlu: Birleşik Krallık Hükümeti
KarışıkHindistan · Siyaset ve Devlet · Hindistan
Britanya yönetiminin sona ermesi ve bağımsız Hindistan'ın doğuşu
Etkilenenler: Hindistan'ın tüm vatandaşları · Sorumlu: Hindistan Ulusal Kongresi, Müslüman Ligi
OlumluHindistan · Sömürge ve Bağımsızlık · Hindistan/Pakistan
Hindistan ve Pakistan'ın kurulması; büyük ölçekli nüfus göçü ve şiddet
Etkilenenler: Hindular, Müslümanlar, Sihler · Sorumlu: Britanya İmparatorluğu, Hint siyasi liderleri
OlumsuzPakistan · Diplomasi ve Antlaşma · New York
Pakistan BM üyesi oldu ve uluslararası diplomasi yolculuğuna başladı.
Etkilenenler: Dünya toplumu · Sorumlu: Pakistan Hükümeti
OlumluPakistan · Siyaset ve Devlet · Pakistan
Hint alt kıtasındaki Müslümanlar için ayrı bir ulus olarak Pakistan'ın kurulması.
Etkilenenler: Hint alt kıtasındaki Müslümanlar · Sorumlu: Muhammad Ali Jinnah
OlumluHindistan · Siyaset ve Devlet · Çeşitli bölgeler
Prenslik devletlerini Hindistan Birliği'ne katarak ülkeyi birleştirdi.
Etkilenenler: Prenslik devletleri, Hindistan Birliği · Sorumlu: Sardar Vallabhbhai Patel
OlumluSuudi Arabistan · Diplomasi ve Antlaşma · Pakistan
Pakistan'ın erken tanınması, ortak İslami miras ve karşılıklı çıkarlara dayanan güçlü ikili ilişkilerin gelişmesini sağladı.
Etkilenenler: Suudi Arabistan, Pakistan · Sorumlu: Abdulaziz bin Suud
OlumluSuudi Arabistan · Ekonomi ve Ticaret · Doğu Bölgesi
Suudi petrolünün Akdeniz'e taşınmasını kolaylaştırdı ve krallığın petrol ihracatını önemli ölçüde artırdı.
Etkilenenler: Suudi Arabistan · Sorumlu: Saudi Aramco
OlumluSuudi Arabistan · Savaş ve Çatışma · Orta Doğu
Suudi Arabistan'ın katılımı, bölgesel Arap siyasetindeki rolünü ve Filistin meselesine yaklaşımını öne çıkardı.
Etkilenenler: Orta Doğu · Sorumlu: Abdulaziz bin Suud
KarışıkSri Lanka · Siyaset ve Devlet · Kolombo
Britanya sömürge yönetiminin sonunu ve kendi kendini yönetme döneminin başlangıcını simgeledi.
Etkilenenler: Sri Lankalı vatandaşlar · Sorumlu: Don Stephen Senanayake
OlumluGüney Kore · Toplum ve İnsan Hakları · Jeju Adası
Bir ayaklanmanın şiddetle bastırılması; ağır can kaybına yol açtı ve kurtuluş sonrası gerilimleri gözler önüne serdi.
Etkilenenler: Jeju Adası sakinleri · Sorumlu: Güney Kore Hükümeti
OlumsuzGüney Kore · Siyaset ve Devlet · Seul
Bölünmenin ardından Güney Kore'nin bağımsız bir ulus olarak resmi kuruluşu.
Etkilenenler: Güney Koreliler · Sorumlu: Syngman Rhee
OlumluKuzey Kore · Siyaset ve Devlet · Pyongyang
Kuzey Kore'nin ayrı bir devlet olarak resmi kuruluşu; Kore'nin bölünmesini kalıcılaştırdı.
Etkilenenler: Kuzey Koreliler · Sorumlu: Kim Il-sung
OlumsuzMalaya · Siyaset ve Devlet · Malaya
Artan milliyetçi hareketlere verilen Britanya yanıtı; nihai bağımsızlığın zeminini hazırladı.
Etkilenenler: Malay halkı · Sorumlu: Britanya Sömürge Yönetimi
KarışıkMalaya · Savaş ve Çatışma · Malaya
İngiliz Milletler Topluluğu silahlı kuvvetleri ile Malaya Ulusal Kurtuluş Ordusu arasındaki gerilla savaşı.
Etkilenenler: Malaya halkı · Sorumlu: Britanya İmparatorluğu, MNLA
KarışıkAlmanya · Ekonomi ve Ticaret · Batı Almanya
II. Dünya Savaşı sonrası Avrupa'nın toparlanması için ABD mali yardımı; Batı Almanya'nın kalkınmasına önemli katkı sağladı
Etkilenenler: Alman halkı · Sorumlu: Amerika Birleşik Devletleri
OlumluABD · Ekonomi ve Ticaret · Batı Avrupa
Avrupa'nın II. Dünya Savaşı sonrası toparlanmasına destek olan ABD programı; Batı ittifaklarını güçlendirdi.
Etkilenenler: Avrupa ülkeleri · Sorumlu: George Marshall
OlumluBirleşik Krallık · Toplum ve İnsan Hakları · Çeşitli bölgeler
Ulusal Sağlık Hizmeti'ni ve sosyal refah programlarını hayata geçirdi
Etkilenenler: Britanya halkı · Sorumlu: Birleşik Krallık Hükümeti
OlumluBirleşik Krallık · Toplum ve İnsan Hakları · Birleşik Krallık
Kamu kaynaklarıyla finanse edilen bir sağlık sisteminin kurulması
Etkilenenler: Britanya halkı · Sorumlu: Clement Attlee
OlumluAlmanya · Siyaset ve Devlet · Almanya
Almanya'nın Doğu ve Batı olarak bölünmesi; Soğuk Savaş döneminin başlangıcını işaret etti
Etkilenenler: Almanlar · Sorumlu: Müttefik Güçler
KarışıkAvustralya · Hukuk ve Anayasa · Tüm Avustralya
Avustralya vatandaşlığını tanımladı ve Avustralyalıları İngiliz tebaasından resmi olarak ayırdı.
Etkilenenler: Avustralya sakinleri · Sorumlu: Avustralya Hükümeti
OlumluSuudi Arabistan · Toplum ve İnsan Hakları · Cidde
Krallıkta yükseköğretime ve nitelikli iş gücü geliştirmeye verilen önemi gösterdi.
Etkilenenler: Suudi Arabistan vatandaşları · Sorumlu: Abdulaziz bin Suud
OlumluSingapur · Toplum ve İnsan Hakları · Singapur
Yükseköğretimin başlangıcı
Etkilenenler: Öğrenciler ve akademisyenler · Sorumlu: Britanya Yönetimi
OlumluKanada · Siyaset ve Devlet · Newfoundland
Newfoundland, Kanada'nın onuncu ili oldu.
Etkilenenler: Newfoundlandlılar · Sorumlu: Joey Smallwood
OlumluKanada · Siyaset ve Devlet · Newfoundland
Newfoundland, Kanada'nın onuncu ili oldu.
Etkilenenler: Newfoundlandlılar · Sorumlu: Joey Smallwood
OlumluYeni Zelanda · Siyaset ve Devlet
Nüfusu olası askeri çatışmalara hazırlamayı amaçladı ve dönemin küresel gerilimlerini yansıttı.
Etkilenenler: Genç erkek vatandaşlar · Sorumlu: Yeni Zelanda Hükümeti
KarışıkÇin · Siyaset ve Devlet · Pekin
Çin İç Savaşı'nda Komünist Parti'nin zaferini simgeledi ve sosyalist bir devlet kuruldu.
Etkilenenler: Çin vatandaşları · Sorumlu: Mao Zedong
OlumluBirleşik Krallık · Diplomasi ve Antlaşma · Londra
Eski Britanya sömürgelerinden oluşan hükümetler arası bir örgütün kurulması
Etkilenenler: Üye devletler · Sorumlu: Birleşik Krallık Hükümeti
OlumluYeni Zelanda · Altyapı ve Ulaşım · Auckland
Auckland ile Kuzey Kıyıları arasındaki ulaşımı iyileştirdi ve kentin büyümesine katkı sağladı.
Etkilenenler: Auckland sakinleri · Sorumlu: Yeni Zelanda Hükümeti
OlumluHindistan · Hukuk ve Anayasa · Yeni Delhi
Hindistan bağımsız, sosyalist, laik ve demokratik bir cumhuriyet oldu.
Etkilenenler: Hint vatandaşları · Sorumlu: Hindistan Kurucu Meclisi
OlumluKore · Savaş ve Çatışma · Kore Yarımadası
Kuzey ve Güney Kore arasındaki, önemli uluslararası katılımlı silahlı çatışma; bölünmeyi daha da kalıcılaştırdı.
Etkilenenler: Kore halkı, uluslararası kuvvetler · Sorumlu: Kuzey Kore, Güney Kore, BM, Çin, ABD
OlumsuzKuzey Kore · Savaş ve Çatışma · Kore Yarımadası
Güney Kore'yi işgal ederek Kore Savaşı'nı başlattı; uzun süren bir çatışmaya ve bölünmeye yol açtı.
Etkilenenler: Kore halkı · Sorumlu: Kim Il-sung
KarışıkAvustralya · Savaş ve Çatışma · Kore
Avustralya'nın Kore Savaşı sırasında BM kuvvetlerine katılımını simgeledi ve küresel güvenliğe bağlılığını vurguladı.
Etkilenenler: Avustralya ordusu, Koreli siviller · Sorumlu: Avustralya Hükümeti
KarışıkSingapur · Toplum ve İnsan Hakları · Singapur
Etnik ve dini gerilimleri gözler önüne serdi
Etkilenenler: Singapurlu vatandaşlar
OlumsuzSri Lanka · Ekonomi ve Ticaret · Kolombo
Para politikası ve finansal sistem düzenlemesi üzerinde merkezi kontrol sağladı.
Etkilenenler: Ekonomik sektörler · Sorumlu: Sri Lanka Hükümeti
OlumluAvustralya · Diplomasi ve Antlaşma · San Francisco
Avustralya, Yeni Zelanda ve Amerika Birleşik Devletleri arasında bir güvenlik ittifakı kurdu.
Etkilenenler: Avustralyalı vatandaşlar · Sorumlu: Robert Menzies
OlumluAvustralya · Diplomasi ve Antlaşma · San Francisco
Avustralya, Yeni Zelanda ve Amerika Birleşik Devletleri arasında bir güvenlik ittifakı kurdu; ABD ile bağları güçlendirdi.
Etkilenenler: Avustralyalı vatandaşlar · Sorumlu: Robert Menzies (Başbakan)
Olumluİran · Siyaset ve Devlet · İran
İran petrol sanayisinin millileştirilmesi; ciddi bir siyasi ve ekonomik krize yol açtı.
Etkilenenler: İran halkı · Sorumlu: Mohammad Mossadegh
Karışıkİran · Ekonomi ve Ticaret · İran
İran milliyetçiliğinde ve petrol kaynakları üzerine Batılı güçlerle yaşanan çatışmada kritik bir dönüm noktası oldu.
Etkilenenler: İran halkı · Sorumlu: Mohammad Mossadegh
Karışıkİran · Ekonomi ve Ticaret · İran
İran'ın petrol kaynakları üzerindeki egemenlik mücadelesinde kritik bir dönüm noktası oldu.
Etkilenenler: İran halkı · Sorumlu: Mohammad Mossadegh
OlumluJaponya · Diplomasi ve Antlaşma · San Francisco
Japonya ile Müttefik Güçler arasındaki savaş durumunu resmen sona erdirdi ve Japonya'nın egemenliğini geri verdi.
Etkilenenler: Japon halkı · Sorumlu: Shigeru Yoshida (Başbakan)
OlumluSri Lanka · Bilim ve Teknoloji · Sri Lanka
Evrensel ücretsiz sağlık hizmeti sağladı ve halk sağlığı standartlarını yükseltti.
Etkilenenler: Sri Lankalı vatandaşlar · Sorumlu: Sri Lanka Hükümeti
OlumluHindistan · Siyaset ve Devlet · Hindistan
Demokratik yönetimin kurulması
Etkilenenler: Hint seçmen kitlesi · Sorumlu: Hindistan Hükümeti
OlumluMısır · Savaş ve Çatışma · Mısır
Monarşinin devrilmesi, cumhuriyetin kurulması.
Etkilenenler: Mısırlılar · Sorumlu: Hür Subaylar Hareketi
OlumluKenya · Sömürge ve Bağımsızlık · Kenya
Kenya'nın Britanya yönetiminden bağımsızlığına giden yolu açtı.
Etkilenenler: Kenyalılar · Sorumlu: Mau Mau savaşçıları, Britanya sömürge hükümeti
KarışıkTahran · Savaş ve Çatışma · İran
Başbakan Mohammad Mossadegh'in devrilmesi; Şah'ın gücünün sağlamlaştırılması.
Etkilenenler: İran vatandaşları · Sorumlu: CIA, MI6
OlumsuzKuzey Kore · Savaş ve Çatışma · Panmunjom
Kore Savaşı'ndaki fiili çatışmaları resmi bir barış antlaşması olmaksızın sona erdirdi ve tarafsız bölgenin (DMZ) oluşmasını sağladı.
Etkilenenler: Kore halkı · Sorumlu: Kore Savaşı tarafları
OlumluSSCB · Siyaset ve Devlet · Moskova
Stalin döneminin sonunu ve halefleri döneminde Stalinsizleştirme sürecinin başlangıcını simgeledi.
Etkilenenler: Sovyet vatandaşları
KarışıkBirleşik Krallık · Siyaset ve Devlet · Westminster Abbey
İkinci Elizabet döneminin başlangıcı
Etkilenenler: Britanya halkı · Sorumlu: Kraliçe II. Elizabeth
OlumluMaldivler · Siyaset ve Devlet · Maldivler
Sultanlığın kısa süreliğine kaldırılması; siyasi istikrarsızlığı ve değişimi gösterdi.
Etkilenenler: Maldiv halkı
KarışıkButan · Siyaset ve Devlet · Butan
Yeni bir yasama organı getirdi ve modern yönetime doğru bir adım oldu.
Etkilenenler: Butan halkı · Sorumlu: Jigme Dorji Wangchuck
OlumluKazakistan · Ekonomi ve Ticaret · Kuzey Kazakistan
Sovyet tarımını canlandırmayı amaçladı; önemli demografik değişimlere yol açtı.
Etkilenenler: Kazak SSC sakinleri · Sorumlu: Nikita Kruşçev
KarışıkABD · Hukuk ve Anayasa · Topeka, Kansas
Kamu okullarında ırk ayrımcılığını anayasaya aykırı ilan eden çığır açıcı bir Yüksek Mahkeme kararı.
Etkilenenler: Afro-Amerikalı öğrenciler · Sorumlu: Yüksek Mahkeme, Thurgood Marshall
OlumluVietnam · Diplomasi ve Antlaşma · Cenevre
Vietnam'ı 17. paralelde geçici olarak ikiye böldü ve Kuzey ile Güney Vietnam arasındaki çatışmanın zeminini hazırladı.
Etkilenenler: Vietnam halkı · Sorumlu: Uluslararası topluluk
KarışıkCezayir · Savaş ve Çatışma · Cezayir
Cezayir'in Fransa'dan bağımsızlığına yol açtı.
Etkilenenler: Cezayirliler · Sorumlu: FLN, Fransız Hükümeti
OlumluKazakistan · Savaş ve Çatışma · Kengir
Gulag mahkûmlarının büyük bir ayaklanması; Sovyet baskısına direnişi gözler önüne serdi.
Etkilenenler: Mahkûmlar · Sorumlu: Gulag mahkûmları, Sovyet Hükümeti
OlumsuzVietnam · Savaş ve Çatışma · Điện Biên Phủ
Fransız kuvvetlerine karşı kesin zafer; Fransız Çinhindi döneminin sonunu ve Cenevre Anlaşmaları'nı getirdi.
Etkilenenler: Vietnamlılar, Fransız kuvvetleri · Sorumlu: Võ Nguyên Giáp
OlumluIrak · Savaş ve Çatışma · Bağdat
Orta Doğu'daki Sovyet etkisini dengelemeyi amaçladı; Irak ve Batılı güçleri bir araya getirdi.
Etkilenenler: Irak halkı · Sorumlu: Irak, Birleşik Krallık, diğerleri
KarışıkKuzey Kore · Siyaset ve Devlet · Pyongyang
Kim Il-sung'un her alanda kendi kendine yeterliliğe ve bağımsızlığa vurgu yapan Juche ideolojisini resmileştirdi.
Etkilenenler: Kuzey Kore vatandaşları · Sorumlu: Kim Il-sung
KarışıkABD · Savaş ve Çatışma · Vietnam
Geniş çaplı protestolara yol açan ve büyük kayıplara neden olan tartışmalı bir çatışma.
Etkilenenler: Amerikalılar ve Vietnamlılar · Sorumlu: Birden fazla ABD yönetimi
OlumsuzCezayir · Savaş ve Çatışma · Cezayir
Cezayir Bağımsızlık Savaşı'nda dönüm noktası olan bir çatışma.
Etkilenenler: Cezayirliler · Sorumlu: FLN, Fransız paraşütçü birlikleri
KarışıkTunus · Sömürge ve Bağımsızlık · Tunus
Fransız sömürge yönetiminin sonu.
Etkilenenler: Tunuslular · Sorumlu: Habib Burgiba, Fransız Hükümeti
OlumluJaponya · Diplomasi ve Antlaşma · New York
Japonya'nın uluslararası topluluğa dönüşünü ve küresel barış ile iş birliğine bağlılığını simgeledi.
Etkilenenler: Küresel topluluk · Sorumlu: Japonya hükümeti
OlumluSSCB · Siyaset ve Devlet · Moskova
Joseph Stalin'in suçlarını kınayarak de-Stalinizasyon sürecinin başlangıcını işaretledi.
Etkilenenler: Sovyet vatandaşları, Komünist Parti üyeleri · Sorumlu: Nikita Kruşçev
OlumluPakistan · Bilim ve Teknoloji · İslamabad
Pakistan'da nükleer enerji ve araştırma projelerini denetlemek üzere kuruldu.
Etkilenenler: Pakistan nüfusu · Sorumlu: Pakistan Hükümeti
OlumluPakistan · Hukuk ve Anayasa · Pakistan
Pakistan ilk anayasasını kabul ederek İslam cumhuriyeti oldu.
Etkilenenler: Pakistan vatandaşları · Sorumlu: Pakistan Kurucu Meclisi
OlumluSri Lanka · Hukuk ve Anayasa · Sri Lanka
Sinhala dilini tek resmî dil yaparak etnik gerilimleri daha da körükledi.
Etkilenenler: Sinhala ve Tamil nüfusları · Sorumlu: Solomon Bandaranaike
OlumsuzBirleşik Krallık · Savaş ve Çatışma · Süveyş Kanalı
Britanya'nın emperyal gücünün gerilemesini işaret etti.
Etkilenenler: Birleşik Krallık ve Mısır · Sorumlu: Birleşik Krallık Hükümeti
OlumsuzMalezya · Sömürge ve Bağımsızlık · Malaya
Britanya sömürge yönetiminin sona ermesi ve Malaya Federasyonu'nun kurulması.
Etkilenenler: Malezya vatandaşları · Sorumlu: Tunku Abdul Rahman
OlumluGana · Sömürge ve Bağımsızlık · Gana
Bağımsızlığını kazanan ilk Sahra Altı Afrika ülkesi.
Etkilenenler: Ganalılar · Sorumlu: Kwame Nkrumah
OlumluFransa · Siyaset ve Devlet · Roma
Avrupa Ekonomik Topluluğu'nun temellerinin atılması.
Etkilenenler: Avrupa halkları · Sorumlu: AET kurucu üyeleri
Olumluİtalya · Diplomasi ve Antlaşma · Roma
Avrupa Ekonomik Topluluğu'nun kuruluşu.
Etkilenenler: Avrupa halkları · Sorumlu: İtalya ve diğer kurucu üyeler
OlumluSSCB · Bilim ve Teknoloji · Baykonur Kozmodromu
Uzay çağını ve SSCB ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki uzay yarışını başlattı.
Etkilenenler: Dünya nüfusu · Sorumlu: Sovyet uzay programı
OlumluIrak · Savaş ve Çatışma · Bağdat
Haşimi monarşisinin devrilmesi ve cumhuriyetin kurulması.
Etkilenenler: Irak halkı · Sorumlu: Irak Ordusu ve devrimciler
KarışıkIrak · Savaş ve Çatışma · Bağdat
Haşimi monarşisinin devrilerek cumhuriyetin ilan edilmesi.
Etkilenenler: Irak vatandaşları · Sorumlu: Abdülkerim Kasım
KarışıkFransa · Siyaset ve Devlet · Paris
Cumhurbaşkanı yetkilerini güçlendiren yeni anayasa ve yönetim yapısı.
Etkilenenler: Fransa nüfusu · Sorumlu: Charles de Gaulle
OlumluÇin · Ekonomi ve Ticaret · Ülke genelinde
Çin'i hızla tarım toplumundan sanayi toplumuna dönüştürmeyi amaçladı; yaygın kıtlığa yol açtı.
Etkilenenler: Çin kırsal nüfusu · Sorumlu: Mao Zedong
OlumsuzGine · Sömürge ve Bağımsızlık · Gine
Fransız Topluluğu'nu reddederek bağımsızlığını kazanan ilk Fransız Afrika kolonisi.
Etkilenenler: Gineliler · Sorumlu: Ahmed Sékou Touré
OlumluAddu Atolü · Savaş ve Çatışma · Addu Atolü
Ayrılma girişimi; Maldivler içinde daha fazla özerklik isteğini ve bölgesel hoşnutsuzluğu ortaya koydu.
Etkilenenler: Güney Maldivliler · Sorumlu: Abdullah Afeef
OlumsuzSingapur · Siyaset ve Devlet · Singapur
Singapur, Britanya'dan öz yönetim hakkını kazandı.
Etkilenenler: Singapur vatandaşları · Sorumlu: Lee Kuan Yew
OlumluSomali · Sömürge ve Bağımsızlık · Somali
Britanya Somalisi ile İtalyan Somalisi'nin birleşmesi.
Etkilenenler: Somaliler · Sorumlu: Somali Gençlik Ligi
OlumluDemokratik Kongo Cumhuriyeti · Sömürge ve Bağımsızlık · Kongo (KDC)
Belçika sömürge yönetiminin sona ermesi; sömürge sonrası zorlukların başlaması.
Etkilenenler: Kongolular · Sorumlu: Patrice Lumumba
KarışıkBrezilya · Keşif ve Seyahat · Brasília
İç bölgelerin kalkınmasını ve millî bütünleşmeyi hedefleyen yeni bir başkentin oluşturulması.
Etkilenenler: Brezilya nüfusu · Sorumlu: Juscelino Kubitschek
KarışıkNijerya · Sömürge ve Bağımsızlık · Nijerya
Bağımsızlığını kazandı, 1963'te cumhuriyet oldu.
Etkilenenler: Nijeryalılar · Sorumlu: Nijerya Bağımsızlık Hareketi
OlumluBenin · Sömürge ve Bağımsızlık · Benin (Dahomey)
Fransız sömürge yönetiminden egemenliğe geçiş.
Etkilenenler: Beninliler · Sorumlu: Hubert Maga
OlumluFildişi Sahili · Sömürge ve Bağımsızlık · Fildişi Sahili
Fransız sömürge yönetiminin sona ermesi, egemenliğin başlaması.
Etkilenenler: Fildişililer · Sorumlu: Félix Houphouët-Boigny
OlumluMadagaskar · Sömürge ve Bağımsızlık · Madagaskar
Fransız sömürge yönetiminin sonu.
Etkilenenler: Malgaşlar · Sorumlu: Philibert Tsiranana
OlumluSenegal · Sömürge ve Bağımsızlık · Senegal
Mali Federasyonu ile birlikte bağımsızlığını kazandı.
Etkilenenler: Senegalliler · Sorumlu: Léopold Sédar Senghor
OlumluMali · Sömürge ve Bağımsızlık · Mali
Mali Federasyonu'nun bir parçası olarak bağımsızlığını kazandı.
Etkilenenler: Malililer · Sorumlu: Modibo Keïta
OlumluKamerun · Sömürge ve Bağımsızlık · Kamerun
Fransız yönetiminden bağımsızlığını kazandı.
Etkilenenler: Kamerunlular · Sorumlu: Ahmadou Ahidjo
OlumluGabon · Sömürge ve Bağımsızlık · Gabon
Fransız sömürge yönetiminin sonu.
Etkilenenler: Gabonlular · Sorumlu: Léon M'ba
OlumluOrta Afrika Cumhuriyeti · Sömürge ve Bağımsızlık · Orta Afrika Cumhuriyeti
Fransız kolonisinden bağımsızlığa geçiş.
Etkilenenler: Orta Afrikalılar · Sorumlu: Barthélemy Boganda, David Dacko
OlumluÇad · Sömürge ve Bağımsızlık · Çad
Fransız sömürge yönetiminden bağımsızlığını kazandı.
Etkilenenler: Çadlılar · Sorumlu: François Tombalbaye
OlumluKongo (Brazzaville) · Sömürge ve Bağımsızlık · Kongo (Brazzaville)
Fransız sömürge imparatorluğundan bağımsız oldu.
Etkilenenler: Kongolular (Brazzaville) · Sorumlu: Fulbert Youlou
OlumluTogo · Sömürge ve Bağımsızlık · Togo
Fransız mandasından egemen devlete geçiş.
Etkilenenler: Togolular · Sorumlu: Sylvanus Olympio
OlumluNijer · Sömürge ve Bağımsızlık · Nijer
Fransız sömürge yönetiminden bağımsızlığını kazandı.
Etkilenenler: Nijerliler · Sorumlu: Hamani Diori
OlumluJaponya · Ekonomi ve Ticaret · Japonya
Millî geliri ikiye katlamayı hedefleyerek hızlı ekonomik büyümeyi ve yaşam standartlarının iyileşmesini destekledi.
Etkilenenler: Japonya vatandaşları · Sorumlu: Hayato Ikeda (Başbakan)
OlumluPakistan · Kültür ve Din · Lahor
Pakistan'ın özgürlüğünü ve bağımsızlığını simgeler.
Etkilenenler: Pakistan vatandaşları · Sorumlu: Pakistan Hükümeti
OlumluRusya · Bilim ve Teknoloji · Baykonur Kozmodromu
Füze denemesi sırasında meydana gelen patlamada, füze programının üst düzey isimleri de dahil 100'den fazla kişi hayatını kaybetti.
Etkilenenler: Askerî ve teknik personel · Sorumlu: R-16 balistik füzesi
OlumsuzGüney Kore · Savaş ve Çatışma · Seul
Cumhurbaşkanı Syngman Rhee'nin istifasına ve daha demokratik bir yönetim yapısının kurulmasına yol açtı.
Etkilenenler: Güney Kore vatandaşları · Sorumlu: Öğrenci protestocuları, halk
OlumluGüney Afrika · Savaş ve Çatışma · Sharpeville
Apartheid karşıtı protesto polis şiddetiyle karşılandı; çok sayıda kişi hayatını kaybetti.
Etkilenenler: Güney Afrikalılar · Sorumlu: Güney Afrika Polisi
OlumsuzVietnam · Savaş ve Çatışma · Güney Vietnam
Güney Vietnam hükümeti ve ABD'ye karşı mücadele etmek ve birleşmeyi amaçlamak üzere kuruldu.
Etkilenenler: Güney Vietnamlılar, Vietkong · Sorumlu: Kuzey Vietnam
KarışıkHindistan · Savaş ve Çatışma · Pencap, Haryana
Tarımsal üretimi dramatik biçimde artırdı.
Etkilenenler: Hintli çiftçiler · Sorumlu: M.S. Swaminathan, Norman Borlaug
OlumluPakistan · Diplomasi ve Antlaşma · Karaçi
Dünya Bankası'nın arabuluculuğunda Hindistan ile Pakistan arasında yapılan su paylaşım antlaşması.
Etkilenenler: Hindistan ve Pakistan halkları · Sorumlu: Hindistan, Pakistan, Dünya Bankası
OlumluGüney Kore · Savaş ve Çatışma · Seul
Park Chung-hee liderliğindeki askerî darbe; ekonomik kalkınma sağladı ancak otoriter bir yönetime yol açtı.
Etkilenenler: Güney Kore vatandaşları · Sorumlu: Park Chung-hee
OlumluAlmanya · Siyaset ve Devlet · Berlin
Doğu Berlinlilerin Batı'ya kaçışını engelleyen, Doğu ve Batı Berlin'in fiziksel ayrımı.
Etkilenenler: Berlinalılar · Sorumlu: Doğu Almanya hükümeti
OlumsuzButan · Ekonomi ve Ticaret · Butan
Modernleşme ve altyapıya odaklanan planlı ekonomik kalkınmanın başlangıcı.
Etkilenenler: Butan halkı · Sorumlu: Butan'ın Üçüncü Kralı, Jigme Dorji Wangçuk
OlumluSierra Leone · Sömürge ve Bağımsızlık · Sierra Leone
Britanya yönetimi sonrası egemenliğe geçiş.
Etkilenenler: Sierra Leoneliler · Sorumlu: Milton Margai
OlumluAvustralya · Savaş ve Çatışma · Vietnam
Yurt dışında önemli bir askerî angajmana işaret etti; ülkede tartışma ve protesto hareketleri başlattı.
Etkilenenler: Avustralyalı askerler, siviller · Sorumlu: Robert Menzies (Başbakan)
KarışıkBurundi · Sömürge ve Bağımsızlık · Burundi
Ruanda ile birlikte Belçika yönetiminden bağımsızlığını kazandı.
Etkilenenler: Burundililer · Sorumlu: Mwami Mwambutsa IV
OlumluSSCB · Diplomasi ve Antlaşma · Küba
Küba'daki Sovyet balistik füzeleri nedeniyle ABD ile Sovyetler Birliği arasında 13 gün süren karşı karşıya gelme.
Etkilenenler: Dünya nüfusu · Sorumlu: Nikita Kruşçev, John F. Kennedy
OlumsuzBirleşik Krallık · Kültür ve Din · Liverpool
Müzik yoluyla küresel kültürel etki.
Etkilenenler: Dünya genelinde · Sorumlu: The Beatles
OlumluAvustralya · Savaş ve Çatışma · Vietnam
Avustralya'nın Vietnam Savaşı'na katılımı millî tartışma ve protesto hareketlerini başlattı.
Etkilenenler: Avustralya ordusu, Vietnam sivilleri · Sorumlu: Avustralya Hükümeti
OlumsuzHindistan · Savaş ve Çatışma · Hindistan sınır bölgeleri
Sınır anlaşmazlıklarını görünür kıldı; askerî ve stratejik değişikliklere yol açtı.
Etkilenenler: Sınır bölgelerindeki topluluklar · Sorumlu: Hindistan, Çin
OlumsuzBirleşik Krallık · Afet ve Felaket · Birleşik Krallık
Kayıtlara geçen en soğuk kışlardan biri.
Etkilenenler: Britanya nüfusu · Sorumlu: Hava koşulları
OlumsuzABD · Siyaset ve Devlet · Dallas, Teksas
Ulusu sarsarak önemli siyasi sonuçlar doğurdu.
Etkilenenler: Amerikan kamuoyu · Sorumlu: Lee Harvey Oswald (iddia edilen)
OlumsuzKenya · Sömürge ve Bağımsızlık · Kenya
Britanya sömürge yönetiminin sonu; Jomo Kenyatta cumhurbaşkanı oldu.
Etkilenenler: Kenyalılar · Sorumlu: Jomo Kenyatta
OlumluSingapur · Siyaset ve Devlet · Malezya
Malezya ile geçici entegrasyon.
Etkilenenler: Singapur vatandaşları · Sorumlu: Malezya ve Singapur Hükümetleri
KarışıkMalezya · Siyaset ve Devlet · Malezya
Malaya, Sabah, Sarawak ve Singapur'un Malezya adı altında birleşmesi; Singapur daha sonra 1965'te ayrıldı.
Etkilenenler: Malezya ve Singapur vatandaşları · Sorumlu: Tunku Abdul Rahman
OlumluABD · Siyaset ve Devlet · Washington D.C.
İkonik bir sivil haklar yürüyüşü; Martin Luther King Jr.'ın "Bir Rüyam Var" konuşmasıyla zirveye ulaştı.
Etkilenenler: Sivil haklar aktivistleri, vatandaşlar · Sorumlu: Martin Luther King Jr., aktivistler
OlumluABD · Hukuk ve Anayasa · Ülke genelinde
Irk, renk, din, cinsiyet veya millî köken temelinde ayrımcılığı yasakladı.
Etkilenenler: ABD vatandaşları · Sorumlu: Lyndon B. Johnson
OlumluBrezilya · Savaş ve Çatışma · Brezilya
1985'e kadar süren askerî diktatörlüğün başlangıcı.
Etkilenenler: Brezilya nüfusu · Sorumlu: Askerî liderler
OlumsuzZambiya · Sömürge ve Bağımsızlık · Zambiya
Britanya sömürge yönetimini sona erdirerek egemenliğini kazandı.
Etkilenenler: Zambiyalılar · Sorumlu: Kenneth Kaunda
OlumluMalavi · Sömürge ve Bağımsızlık · Malavi
Britanya himaye bölgesinden bağımsız bir ülkeye geçiş.
Etkilenenler: Malavililer · Sorumlu: Hastings Banda
OlumluTanzanya · Siyaset ve Devlet · Tanzanya
İki egemen devletin birleşmesiyle Tanzanya'nın oluşturulması.
Etkilenenler: Tanzanyalılar · Sorumlu: Julius Nyerere, Abeid Amani Karume
OlumluJaponya · Diplomasi ve Antlaşma · Tokyo
Japonya'nın toparlanmasını ve modernleşmesini dünyaya gösterdi; millî gururu ve uluslararası iyi niyeti güçlendirdi.
Etkilenenler: Küresel izleyici kitlesi · Sorumlu: Japonya hükümeti
OlumluVietnam · Savaş ve Çatışma · Tonkin Körfezi
ABD Kongresi'nin Tonkin Körfezi Kararı'nı kabul etmesine ve ABD'nin Vietnam Savaşı'ndaki rolünün tırmanmasına yol açtı.
Etkilenenler: Vietnamlılar, ABD ordusu · Sorumlu: ABD Hükümeti
OlumsuzKanada · Kültür ve Din · Ottawa
Akçaağaç yaprağı, Kanada bayrağında millî sembol haline geldi.
Etkilenenler: Kanadalılar · Sorumlu: Lester B. Pearson
OlumluSingapur · Sömürge ve Bağımsızlık · Singapur
Singapur bağımsız ve egemen bir ülke oldu.
Etkilenenler: Singapur vatandaşları · Sorumlu: Lee Kuan Yew
OlumluGambiya · Sömürge ve Bağımsızlık · Gambiya
Commonwealth içinde bağımsızlığını kazandı.
Etkilenenler: Gambiyalılar · Sorumlu: Dawda Jawara
OlumluKanada · Kültür ve Din · Ottawa
Kızıl akçaağaç yapraklı bayrağın Kanada'nın millî bayrağı olarak kabul edilmesi.
Etkilenenler: Kanadalılar · Sorumlu: Lester B. Pearson
OlumluSingapur · Diplomasi ve Antlaşma
Bağımsızlık sonrasında Singapur'un egemenliğini ve küresel konumunu pekiştirdi.
Etkilenenler: Singapur vatandaşları
Olumluİtalya · Afet ve Felaket · Floransa
Sanat eserlerine ve kültürel mirasa ağır hasar.
Etkilenenler: Floransa nüfusu · Sorumlu: Doğa
OlumsuzBotsvana · Sömürge ve Bağımsızlık · Botsvana
Britanya himaye bölgesinden bağımsızlığa geçiş.
Etkilenenler: Batsvana halkı · Sorumlu: Seretse Khama
OlumluLesotho · Sömürge ve Bağımsızlık · Lesotho
Britanya himaye bölgesinden bağımsız krallığa geçiş.
Etkilenenler: Basoto halkı · Sorumlu: Moshoeshoe II
OlumluÇin · Siyaset ve Devlet · Ülke genelinde
Kapitalist ve geleneksel kalıntıları temizleyerek Çin komünizmini korumayı amaçladı.
Etkilenenler: Çin nüfusu · Sorumlu: Mao Zedong
OlumsuzAvustralya · Siyaset ve Devlet · Ülke genelinde
Anayasayı değiştirerek Aborjin Avustralyalıları nüfus sayımlarına dahil etti ve federal hükümetin onlar için yasa çıkarmasına olanak tanıdı.
Etkilenenler: Avustralya Aborjinleri, Avustralyalı seçmenler · Sorumlu: Avustralya Hükümeti, Aborjin aktivistler
OlumluNijerya · Savaş ve Çatışma · Nijerya
Biafra'nın ayrılıkçılığı üzerine çıkan çatışma; çok sayıda can kaybı.
Etkilenenler: Nijeryalılar · Sorumlu: Yakubu Gowon, Odumegwu Ojukwu
OlumsuzSri Lanka · Bilim ve Teknoloji · Kolombo
Asya'nın en eski radyo istasyonu; medya ortamına ve kültürel mirasın korunmasına katkı sağladı.
Etkilenenler: Sri Lanka vatandaşları · Sorumlu: Sri Lanka Hükümeti
OlumluBrezilya · Kültür ve Din · Brezilya
Geleneksel Brezilya kültürüne meydan okuyan öncü müzik ve sanat hareketi.
Etkilenenler: Sanatçılar ve entelektüeller · Sorumlu: Caetano Veloso
OlumluSingapur · Siyaset ve Devlet · Singapur
Erkek vatandaşlar için zorunlu askerî hizmet.
Etkilenenler: Erkek vatandaşlar · Sorumlu: Singapur Hükümeti
OlumluSvaziland (Esvatini) · Sömürge ve Bağımsızlık · Svaziland
Britanya yönetiminden bağımsız oldu.
Etkilenenler: Svaziler · Sorumlu: Sobhuza II
OlumluFransa · Siyaset ve Devlet · Paris
Geleneksel kurumları sarsan büyük toplumsal dalgalanma.
Etkilenenler: Fransız öğrenciler ve işçiler · Sorumlu: Öğrenci ve işçi sendikaları
KarışıkFransa · Siyaset ve Devlet · Paris
Büyük toplumsal ve siyasi dalgalanma.
Etkilenenler: Fransız öğrenciler ve işçiler · Sorumlu: Öğrenci ve işçi sendikaları
KarışıkSSCB · Savaş ve Çatışma · Çekoslovakya
Çekoslovakya'da siyasi liberalleşme dönemi; Sovyet askerî müdahalesiyle bastırıldı.
Etkilenenler: Çekoslovak vatandaşları · Sorumlu: Leonid Brejnev
OlumsuzKuzey Kore · Savaş ve Çatışma · Japon Denizi
USS Pueblo'nun ele geçirilmesi; ABD ile gerilimi tırmandırdı.
Etkilenenler: ABD Donanması mürettebatı, Kuzey Koreliler · Sorumlu: Kim Il-sung
OlumsuzVietnam · Savaş ve Çatışma · Güney Vietnam
Kuzey Vietnam kuvvetlerinin büyük taarruzu; Vietnam Savaşı'na ilişkin kamuoyu algısında dönüm noktası oldu.
Etkilenenler: Vietnamlılar, ABD sivilleri · Sorumlu: Kuzey Vietnam Ordusu, Vietkong
KarışıkEkvator Ginesi · Sömürge ve Bağımsızlık · Ekvator Ginesi
İspanyol kolonisinden bağımsızlığa geçiş.
Etkilenenler: Ekvator Gineliler · Sorumlu: Francisco Macías Nguema
OlumluMalezya · Toplum ve İnsan Hakları · Kuala Lumpur
Etnik gerilimler ciddi şiddete yol açtı ve Yeni Ekonomi Politikası'nın hayata geçirilmesine zemin hazırladı.
Etkilenenler: Malezya vatandaşları
OlumsuzABD · Bilim ve Teknoloji · Ay
Ay'a yapılan ilk başarılı insanlı görev.
Etkilenenler: Dünya nüfusu · Sorumlu: NASA, Neil Armstrong, Buzz Aldrin
OlumluHindistan · Bilim ve Teknoloji · Bangalore
Hindistan'ın uzay araştırmalarına ve uydu fırlatmalarına öncülük eder; millî kalkınmaya ve küresel uzay bilimine katkı sağlar.
Etkilenenler: Küresel bilim camiası, Hindistan nüfusu · Sorumlu: Hindistan Hükümeti
OlumluLibya · Savaş ve Çatışma · Libya
Monarşinin devrilmesi; Muammer Kaddafi iktidara geldi.
Etkilenenler: Libyalılar · Sorumlu: Muammer Kaddafi
KarışıkKanada · Hukuk ve Anayasa · Ülke genelinde
İngilizce ve Fransızcayı Kanada'nın resmî dilleri olarak tanıdı.
Etkilenenler: Kanada vatandaşları · Sorumlu: Pierre Elliott Trudeau
OlumluABD · Siyaset ve Devlet · New York, NY
Modern LGBTQ+ hakları hareketinin başlangıcını işaret etti.
Etkilenenler: LGBTQ+ topluluğu · Sorumlu: LGBTQ+ aktivistleri, polis
OlumluSingapur · Ekonomi ve Ticaret · Singapur
Hızlı sanayileşme ve küresel bir finans merkezine dönüşüm.
Etkilenenler: Singapur ekonomisi · Sorumlu: Singapur Hükümeti
OlumluJaponya · Kültür ve Din · Osaka
Japonya'nın kültürel ve teknolojik ilerlemesini dünya sahnesinde simgeledi.
Etkilenenler: Uluslararası ziyaretçiler · Sorumlu: Japonya hükümeti
OlumluSuudi Arabistan · Ekonomi ve Ticaret
Petrol fiyatlarındaki sıçrama millî serveti büyük ölçüde artırdı ve kapsamlı modernizasyon projelerini finanse etti.
Etkilenenler: Suudi Arabistan vatandaşları
OlumluHindistan · Savaş ve Çatışma · Bangladeş
Bangladeş'in bağımsızlığına yol açtı.
Etkilenenler: Doğu Pakistan'daki Bengaliler · Sorumlu: Hindistan Ordusu, Mukti Bahini
OlumsuzPakistan · Siyaset ve Devlet · Doğu Pakistan
Doğu Pakistan'ın ayrılarak Bangladeş olmasıyla sonuçlandı.
Etkilenenler: Bangladeş halkı · Sorumlu: Hindistan Silahlı Kuvvetleri, Mukti Bahini
KarışıkPakistan · Siyaset ve Devlet · Dakka
Şeyh Mücipur Rahman'ın Doğu Pakistan'a özerklik talep eden tarihi konuşması.
Etkilenenler: Doğu Pakistan halkı · Sorumlu: Şeyh Mücipur Rahman
KarışıkMalezya · Ekonomi ve Ticaret · Malezya
Yoksulluğu ortadan kaldırmayı ve toplumsal ekonomik dengesizliği yeniden yapılandırmayı hedefledi.
Etkilenenler: Malezya vatandaşları · Sorumlu: Abdul Razak Hussein
KarışıkUganda · Siyaset ve Devlet · Uganda
Acımasız diktatörlük, insan hakları ihlalleri.
Etkilenenler: Ugandalılar · Sorumlu: İdi Amin
OlumsuzSri Lanka · Hukuk ve Anayasa · Kolombo
Seylan'ı Sri Lanka adıyla bir cumhuriyete dönüştürerek egemenliği teyit etti.
Etkilenenler: Sri Lanka vatandaşları · Sorumlu: Sirimavo Bandaranaike
OlumluButan · Toplum ve İnsan Hakları · Butan
Mutluluğu ölçmeyi ve yönetimin hedefi olarak teşvik etmeyi öngören kavram.
Etkilenenler: Butan vatandaşları · Sorumlu: Kral Jigme Singye Wangçuk
OlumluJaponya · Diplomasi ve Antlaşma · Pekin
Japonya ile Çin arasındaki diplomatik ilişkileri normalleştirerek savaş sonrası düşmanlık durumunu sona erdirdi.
Etkilenenler: Japonya ve Çin halkları · Sorumlu: Kakuei Tanaka (Başbakan)
OlumluPakistan · Bilim ve Teknoloji · Karaçi
Pakistan'da nükleer enerjinin barışçıl amaçlarla kullanılmasının başlangıcını işaret etti.
Etkilenenler: Pakistan nüfusu · Sorumlu: Pakistan Atom Enerjisi Komisyonu
OlumluBirleşik Krallık · Hukuk ve Anayasa · Derry
Sivil haklar protestosu kanlı bir şekilde sona erdi.
Etkilenenler: Kuzey İrlandalı siviller · Sorumlu: Britanya Ordusu
OlumsuzPakistan · Ekonomi ve Ticaret · Ülke genelinde
Hükümet özel sanayi kuruluşlarının, bankaların ve eğitim kurumlarının kontrolünü ele aldı.
Etkilenenler: İşletme sahipleri, geniş halk kitleleri · Sorumlu: Zülfikar Ali Butto
KarışıkSri Lanka · Ekonomi ve Ticaret · Sri Lanka
Eşitsizlikleri gidermek ve tarımsal kalkınmayı teşvik etmek için toprak yeniden dağıtıldı.
Etkilenenler: Topraksız köylüler, çiftçiler · Sorumlu: Sri Lanka Hükümeti
KarışıkABD · Suç ve Güvenlik · Washington D.C.
Başkan Richard Nixon'ın istifasına yol açtı.
Etkilenenler: Amerikan kamuoyu · Sorumlu: Richard Nixon, Demokrat Parti
OlumsuzÇin · Diplomasi ve Antlaşma · Pekin, Şanghay
Başkan Nixon'ın ziyaretiyle simgelenen, Çin ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki ilişkilerin normalleşmesi.
Etkilenenler: Çin ve Amerikan halkları · Sorumlu: Mao Zedong, Çu Enlay, Richard Nixon
OlumluVietnam · Diplomasi ve Antlaşma · Paris
Ateşkese ve ABD birliklerinin Vietnam'dan çekilmesine yol açtı; ancak Kuzey ile Güney arasındaki çatışmalar sürdü.
Etkilenenler: Vietnamlılar, ABD ordusu · Sorumlu: ABD Hükümeti, Kuzey Vietnam
KarışıkJaponya · Ekonomi ve Ticaret · Japonya
Japonya ekonomisinin enerji tasarruflu sektörler ve yüksek teknolojiye yönelmesini sağladı.
Etkilenenler: Japonya ekonomisi · Sorumlu: Japonya hükümeti
KarışıkGine-Bissau · Sömürge ve Bağımsızlık · Gine-Bissau
Bağımsızlık ilan edildi; Karanfil Devrimi'nin ardından 1974'te tanındı.
Etkilenenler: Gine-Bissaulular · Sorumlu: Amílcar Cabral, PAIGC
OlumluABD · Hukuk ve Anayasa · Washington D.C.
Kürtajı ülke genelinde yasallaştırdı; süregelen tartışmaları başlattı.
Etkilenenler: Ülke genelinde kadınlar · Sorumlu: Yüksek Mahkeme
OlumluAvustralya · Kültür ve Din · Sydney
Avustralya'nın ikonik bir simgesi ve önemli bir kültürel mekan oldu; ülkenin küresel kültürel itibarını artırdı.
Etkilenenler: Yerli ve yabancı ziyaretçiler · Sorumlu: Kraliçe II. Elizabeth, Jørn Utzon
OlumluEtiyopya · Savaş ve Çatışma · Etiyopya
İmparator Haile Selassie'nin devrilmesi; Derg rejiminin başlaması.
Etkilenenler: Etiyopyalılar · Sorumlu: Derg
OlumsuzSingapur · Suç ve Güvenlik · Singapur
Singapur'un uluslararası terörizme karşı kırılganlığını ortaya koyan dönüm noktası bir olay.
Etkilenenler: Singapur vatandaşları · Sorumlu: Japon Kızıl Ordusu, Filistin'in Halk Kurtuluş Cephesi
OlumsuzHindistan · Bilim ve Teknoloji · Pokhran, Racastan
Hindistan nükleer kulübe katıldı; küresel stratejik konumu değişti.
Etkilenenler: Uluslararası topluluk · Sorumlu: Hindistan Hükümeti
KarışıkYeni Zelanda · Siyaset ve Devlet · Yeni Zelanda
Antlaşma ihlallerini incelemek üzere Waitangi Mahkemesi'ni kurdu; Maorilerin toprak ve hak konusundaki şikâyetlerini kabul etti.
Etkilenenler: Maoriler, Yeni Zelandalılar · Sorumlu: Yeni Zelanda Hükümeti
OlumluYeni Zelanda · Hukuk ve Anayasa · Auckland
Toprak hakları meselelerini görünür kıldı; toprak ve egemenlik konusundaki hükümet politikalarına karşı önemli Maori aktivizmine yol açtı.
Etkilenenler: Maoriler, aktivistler · Sorumlu: Maori aktivistleri
Olumluİspanya · Siyaset ve Devlet · İspanya
Diktatörlükten demokrasiye geçiş
Etkilenenler: İspanyol halkı · Sorumlu: İspanya Kralı I. Juan Carlos
OlumluAvustralya · Bilim ve Teknoloji · Ülke genelinde
Medicare'ı kurarak Avustralya vatandaşlarına ücretsiz veya destekli tıbbi bakım erişimi sağladı.
Etkilenenler: Avustralya vatandaşları · Sorumlu: Gough Whitlam (Başbakan)
OlumluKomorlar · Sömürge ve Bağımsızlık · Komorlar
Bir referandumun ardından bağımsızlığını kazandı.
Etkilenenler: Komorlular · Sorumlu: Ahmed Abdallah
OlumluHindistan · Siyaset ve Devlet · Hindistan
Siyasi huzursuzluk dönemi ve sivil özgürlüklerin kısıtlanması.
Etkilenenler: Hindistan vatandaşları · Sorumlu: Indira Gandhi, Hindistan Hükümeti
OlumsuzSSCB · Siyaset ve Devlet · Sovyetler Birliği
Mihail Gorbaçov'un siyasi sistemi yeniden yapılandırma ve şeffaflığı artırma politikaları.
Etkilenenler: Sovyet vatandaşları · Sorumlu: Mihail Gorbaçov
OlumluMozambik · Sömürge ve Bağımsızlık · Mozambik
Uzun süren bir kurtuluş mücadelesinin ardından Portekiz sömürge yönetiminin sona ermesi.
Etkilenenler: Mozambikliler · Sorumlu: FRELIMO
OlumluYeşil Burun Adaları · Sömürge ve Bağımsızlık · Yeşil Burun Adaları
Portekiz'deki Karanfil Devrimi'nin ardından bağımsızlığını kazandı.
Etkilenenler: Yeşil Burun Adalıları · Sorumlu: Amílcar Cabral, PAIGC
OlumluAngola · Sömürge ve Bağımsızlık · Angola
Karanfil Devrimi ve Alvor Anlaşması'nın ardından bağımsızlığına kavuştu.
Etkilenenler: Angolalılar · Sorumlu: MPLA, Agostinho Neto
OlumluVietnam · Savaş ve Çatışma · Saygon
Vietnam Savaşı'nın sonunu ve Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti yönetimi altında yeniden birleşme sürecinin başlangıcını işaret etti.
Etkilenenler: Güney Vietnamlılar, Kuzey Vietnamlılar · Sorumlu: Kuzey Vietnam Ordusu
OlumluYeni Zelanda · Siyaset ve Devlet · Yeni Zelanda
Waitangi Antlaşması'nın tarihsel ihlallerini araştırdı; Maorilere tazminat talep etmeleri için yasal bir yol sundu.
Etkilenenler: Maoriler · Sorumlu: Yeni Zelanda Hükümeti
OlumluAvustralya · Siyaset ve Devlet · Canberra
Whitlam hükümetinin Genel Vali tarafından görevden alınmasına yol açan anayasa krizi.
Etkilenenler: Avustralya vatandaşları · Sorumlu: Gough Whitlam, Sir John Kerr
Olumsuzİspanya · Siyaset ve Devlet · İspanya
Diktatörlükten demokrasiye geçiş
Etkilenenler: İspanyol halkı · Sorumlu: Adolfo Suárez, I. Juan Carlos
OlumluAvustralya · Siyaset ve Devlet · Kuzey Toprakları
Aborjin Avustralyalıların Kuzey Toprakları'nda toprak hakları talep etmesine olanak tanıyan, yerli hakları açısından çığır açan bir düzenleme.
Etkilenenler: Yerli Avustralyalılar · Sorumlu: Avustralya Hükümeti
OlumluSeyşeller · Sömürge ve Bağımsızlık · Seyşeller
162 yıllık İngiliz yönetiminin ardından egemen bir devlet haline geldi.
Etkilenenler: Seyşelliler · Sorumlu: James Mancham, France-Albert René
OlumluArjantin · Siyaset ve Devlet · Arjantin
Şüpheli muhaliflere ve devrimcilere karşı devlet terörü dönemi
Etkilenenler: Arjantinliler · Sorumlu: Askeri Cunta
OlumsuzVietnam · Siyaset ve Devlet · Vietnam
Kuzey ve Güney Vietnam'ı komünist bir yönetim altında resmen yeniden birleştirdi; Saygon'un adı Ho Chi Minh Kenti olarak değiştirildi.
Etkilenenler: Vietnam halkı · Sorumlu: Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti
OlumluCibuti · Sömürge ve Bağımsızlık · Cibuti
Referandumun ardından Fransız sömürge yönetiminin sona ermesi.
Etkilenenler: Cibutililer · Sorumlu: Hassan Gouled Aptidon
OlumluSri Lanka · Altyapı ve Ulaşım · Mahaweli Nehri
Sulama ve hidroelektrik enerji üretimini amaçlayan proje, tarımı ve enerji arzını önemli ölçüde etkiledi.
Etkilenenler: Sakinler, çiftçiler · Sorumlu: Sri Lanka Hükümeti
OlumluArjantin · Spor · Buenos Aires
Arjantin ilk FIFA Dünya Kupası'nı kazanarak ulusal gururu yükseltti
Etkilenenler: Arjantinliler · Sorumlu: Arjantin Milli Futbol Takımı
Olumluİspanya · Siyaset ve Devlet · İspanya
Modern demokratik anayasayı oluşturdu
Etkilenenler: İspanyol halkı · Sorumlu: İspanyol Hükümeti, Kral I. Juan Carlos
Olumluİtalya · Suç ve Güvenlik · Roma
Siyasi karışıklık ve şiddet
Etkilenenler: İtalyan halkı · Sorumlu: Kızıl Tugaylar
OlumsuzÇin · Ekonomi ve Ticaret · Ülke genelinde
Deng Xiaoping tarafından başlatılan politika, önemli ekonomik büyümeye yol açtı ve Çin'i küresel pazara açtı.
Etkilenenler: Çinli vatandaşlar · Sorumlu: Deng Xiaoping
OlumluÇin · Ekonomi ve Ticaret · Ülke genelinde
Deng Xiaoping tarafından başlatılan politika, önemli ekonomik büyümeye yol açtı ve Çin'i küresel pazara açtı.
Etkilenenler: Çinli vatandaşlar · Sorumlu: Deng Xiaoping
OlumluSri Lanka · Siyaset ve Devlet · Sri Lanka
Yeni bir anayasa ve yürütme gücüne sahip cumhurbaşkanlığı makamını getirerek yönetim yapısını değiştirdi.
Etkilenenler: Sri Lankalı vatandaşlar · Sorumlu: J.R. Jayewardene
Karışıkİran · Savaş ve Çatışma · İran
İran İslam Cumhuriyeti'nin kuruluşu ve Pehlevi hanedanının düşüşü.
Etkilenenler: İranlı vatandaşlar · Sorumlu: Ayetullah Humeyni
KarışıkSuudi Arabistan · Suç ve Güvenlik · Mekke
Suudi kraliyet ailesinin meşruiyetini sorgulatan ve daha katı dini politikalara yol açan iki haftalık bir kuşatma.
Etkilenenler: Suudi Arabistan vatandaşları, hacılar · Sorumlu: Cuhayman el-Uteybi
OlumsuzSingapur · Kültür ve Din · Singapur
Ulusal kimliği güçlendirmek amacıyla diğer Çin lehçeleri yerine Mandarin'in teşvik edilmesi
Etkilenenler: Çin kökenli Singapurlular · Sorumlu: Singapur Hükümeti
OlumluSSCB · Savaş ve Çatışma · Afganistan
Sovyetler Birliği'nin bir komünist hükümeti ayakta tutma girişimi; maliyetli oldu ve sonuçta başarısızlıkla sonuçlandı.
Etkilenenler: Afgan ve Sovyet vatandaşları · Sorumlu: Leonid Brejnev
OlumsuzÇin · Siyaset ve Devlet · Ülke genelinde
Katı aile planlaması yoluyla Çin'in hızla büyüyen nüfusunu kontrol etmeyi amaçladı.
Etkilenenler: Çinli aileler · Sorumlu: Çin Hükümeti
KarışıkHindistan · Siyaset ve Devlet · Yeni Delhi
Hindistan'ın başlıca siyasi partilerinden biri olarak ülkenin siyasi görünümünü ve yönetim politikalarını şekillendirdi.
Etkilenenler: Hindistan vatandaşları · Sorumlu: Atal Bihari Vajpayee, L.K. Advani
OlumluZimbabve · Sömürge ve Bağımsızlık · Zimbabve
Rodezya yönetiminin sonunu ve çoğunluk yönetiminin başlangıcını işaret etti.
Etkilenenler: Zimbabveliler · Sorumlu: Robert Mugabe
OlumluGüney Kore · Savaş ve Çatışma · Gwangju
Askeri yönetime karşı kitlesel bir ayaklanma; sivil katliamlarına ve demokratik reform çağrılarına yol açtı.
Etkilenenler: Gwangju sakinleri · Sorumlu: Chun Doo-hwan, demokrasi aktivistleri
OlumluIrak · Savaş ve Çatışma · Irak-İran sınırı
Basra Körfezi bölgesine hâkim olmaya çalıştı; çıkmaz ve yıkımla sonuçlandı.
Etkilenenler: Iraklı ve İranlı vatandaşlar · Sorumlu: Saddam Hüseyin
OlumsuzSuudi Arabistan · Savaş ve Çatışma · Basra Körfezi
Suudi Arabistan, İran'ın devrimci Şii İslamı'nın ülke içinde yayılmasından endişe duyarak Irak'ı destekledi.
Etkilenenler: Bölgesel istikrar · Sorumlu: Suudi Hükümeti
KarışıkPakistan · Diplomasi ve Antlaşma · İslamabad
İktisadi İşbirliği Örgütü'nün (ECO) kurulmasına yol açan İslam zirvesi.
Etkilenenler: ECO üye devletleri · Sorumlu: Müslüman çoğunluklu ülkelerin liderleri
OlumluYeni Zelanda · Toplum ve İnsan Hakları · Yeni Zelanda
Güney Afrika ragbi takımının turnuvasına düzenlenen ırkçılık karşıtı protestolar, sivil haklar ve ırkçılık karşıtlığı konularını öne çıkardı.
Etkilenenler: Protestocular, ragbi taraftarları · Sorumlu: Apartheid Karşıtı Hareketler
KarışıkMoritanya · Hukuk ve Anayasa · Moritanya
Yasayla köleliği kaldıran dünyanın ilk ülkesi oldu; ancak uygulamada sorunlar sürmektedir.
Etkilenenler: Moritanyalılar · Sorumlu: Moritanya Hükümeti
OlumluMoritanya · Hukuk ve Anayasa · Moritanya
Köleliğin suç haline getirilmesi; ancak uygulamada zorluklar sürmektedir.
Etkilenenler: Moritanyalılar · Sorumlu: Moritanya Hükümeti
KarışıkKanada · Hukuk ve Anayasa · Ottawa
Kanada'ya, kendi anayasasını değiştirme yetkisi de dahil olmak üzere tam egemenlik kazandırdı.
Etkilenenler: Kanadalılar · Sorumlu: Pierre Elliott Trudeau, Kraliçe II. Elizabeth
OlumluBirleşik Krallık · Savaş ve Çatışma · Falkland Adaları
Falkland Adaları üzerindeki İngiliz kontrolünü yeniden sağladı
Etkilenenler: Birleşik Krallık ve Arjantin · Sorumlu: Birleşik Krallık Hükümeti
KarışıkArjantin · Savaş ve Çatışma · Falkland Adaları
Falkland Adaları üzerinden Birleşik Krallıkla yaşanan çatışma, Arjantin'in yenilgisiyle sonuçlandı
Etkilenenler: Arjantinliler · Sorumlu: İngilizler
OlumsuzKanada · Hukuk ve Anayasa · Ottawa
Kanada, kendi anayasasını değiştirme yetkisiyle tam egemenlik kazandı.
Etkilenenler: Kanadalılar · Sorumlu: Pierre Elliott Trudeau, Kraliçe II. Elizabeth
OlumluSri Lanka · Kültür ve Din · Sigiriya
Antik kaya kalesinin tarihi, arkeolojik ve sanatsal değer bakımından takdir edilmesi.
Etkilenenler: Yerli ve yabancı turistler · Sorumlu: UNESCO
OlumluSri Lanka · Savaş ve Çatışma · Kolombo ve diğer yerler
Sri Lanka hükümeti ile LTTE arasında bir iç savaşı tetikledi.
Etkilenenler: Sri Lankalı Tamiller, genel halk · Sorumlu: Çeşitli gruplar ve kişiler
OlumsuzHindistan · Spor · Lord's, İngiltere
Hindistan'ın ilk Kriket Dünya Kupası zaferiydi; spora olan ilgiyi artırdı
Etkilenenler: Hindistanlı spor taraftarları · Sorumlu: Hindistan kriket takımı
OlumluBurkina Faso · Savaş ve Çatışma · Burkina Faso
Thomas Sankara iktidara geldi ve köklü reformlar başlattı.
Etkilenenler: Burkina Fasolular · Sorumlu: Thomas Sankara
OlumluArjantin · Siyaset ve Devlet · Arjantin
Askeri yönetimin sonu ve demokrasinin yeniden tesis edilmesi
Etkilenenler: Arjantinliler · Sorumlu: Raúl Alfonsín
OlumluSingapur · Afet ve Felaket · Sentosa
Mount Faber ile Sentosa arasındaki teleferik hattının kopması ölümlere yol açtı ve sıkı güvenlik önlemlerine duyulan ihtiyacı ortaya koydu.
Etkilenenler: Turistler ve yerli halk
OlumsuzHindistan · Ekonomi ve Ticaret · Bhopal, Madhya Pradesh
Dünyanın en kötü endüstriyel faciası
Etkilenenler: Bhopal sakinleri · Sorumlu: Union Carbide Corporation
OlumsuzBrezilya · Siyaset ve Devlet · Brezilya
Doğrudan cumhurbaşkanlığı seçimleri için ülke genelinde düzenlenen protestolar
Etkilenenler: Brezilya halkı · Sorumlu: Sivil toplum grupları
OlumluHindistan · Savaş ve Çatışma · Amritsar
Altın Tapınak'taki silahlı militanların uzaklaştırılmasını sağladı; ancak büyük tartışmalara yol açtı
Etkilenenler: Sih topluluğu · Sorumlu: Hindistan Hükümeti, Sih militanlar
OlumsuzYeni Zelanda · Ekonomi ve Ticaret · Yeni Zelanda
Ekonomiyi serbestleştirmeyi ve serbest piyasa politikalarını getirmeyi amaçlayan ekonomik reformlar.
Etkilenenler: Yeni Zelandalılar · Sorumlu: Roger Douglas
KarışıkPakistan · Savaş ve Çatışma · Siachen Buzulu
Keşmir'deki anlaşmazlığa konu Siachen Buzulu bölgesi üzerinde Hindistan ve Pakistan arasında yaşanan askeri çatışma.
Etkilenenler: Hindistan ve Pakistan orduları · Sorumlu: Hindistan ve Pakistan
OlumsuzJaponya · Bilim ve Teknoloji · Takamagahara Dağı
520 kişinin hayatını kaybettiği, tek bir uçağın karıştığı dünyanın en ölümcül havacılık kazası.
Etkilenenler: 520 yolcu ve mürettebat · Sorumlu: Boeing 747SR
OlumsuzAvustralya · Hukuk ve Anayasa · Avustralya, Birleşik Krallık
İngiliz Parlamentosu'nun Avustralya için yasa yapma yetkisine son vererek hukuki bağımsızlığı tamamladı.
Etkilenenler: Avustralyalı vatandaşlar · Sorumlu: Avustralya Hükümeti
OlumluAvustralya · Hukuk ve Anayasa · Kanberra, Londra
Avustralya ile Birleşik Krallık arasındaki kalan anayasal bağları kopararak tam egemenliği tesis etti.
Etkilenenler: Avustralyalı vatandaşlar · Sorumlu: Avustralya Hükümeti, Birleşik Krallık Hükümeti
OlumluYeni Zelanda · Diplomasi ve Antlaşma · Yeni Zelanda
Yeni Zelanda'nın nükleer karşıtı duruşu, ülkenin ANZUS güvenlik antlaşmasından askıya alınmasına yol açtı ve nükleersizlik politikasını doğruladı.
Etkilenenler: Yeni Zelandalılar · Sorumlu: David Lange
Olumluİspanya · Siyaset ve Devlet · Avrupa
Ekonomik büyümeyi hızlandırdı ve Avrupa topluluğuna entegrasyonu sağladı
Etkilenenler: İspanyol halkı · Sorumlu: İspanya Hükümeti
OlumluSingapur · Suç ve Güvenlik · Singapur
Uyuşturucu ticareti nedeniyle iki Avustralyalının idamı, Singapur'un katı uyuşturucu karşıtı yasalarını ortaya koydu.
Etkilenenler: Avustralya vatandaşları · Sorumlu: Singapur Hükümeti
KarışıkABD · Bilim ve Teknoloji · Cape Canaveral, Florida
Challenger uzay mekiği fırlatmadan kısa süre sonra parçalandı; yedi mürettebat üyesinin tamamı hayatını kaybetti.
Etkilenenler: Astronotlar, genel kamuoyu · Sorumlu: NASA
OlumsuzYeni Zelanda · Toplum ve İnsan Hakları · Yeni Zelanda
Eşcinselliği suç olmaktan çıkardı; Yeni Zelanda'da LGBTQ+ hakları yönünde önemli bir adım oldu.
Etkilenenler: LGBTQ+ Topluluğu, Yeni Zelandalılar · Sorumlu: Yeni Zelanda Hükümeti
OlumluYeni Zelanda · Toplum ve İnsan Hakları · Yeni Zelanda
Rıza içindeki yetişkinler arasındaki eşcinsel eylemleri suç olmaktan çıkararak LGBTQ+ haklarında ilerleme kaydetti.
Etkilenenler: LGBTQ+ Topluluğu, Yeni Zelandalılar · Sorumlu: Yeni Zelanda Hükümeti
OlumluSingapur · Afet ve Felaket · Singapur
Yapısal arıza sonucu Hotel New World otelinin çökmesi Singapur'un en büyük felaketlerinden biri oldu; bina güvenliği yönetmeliklerinde iyileştirmelere yol açtı.
Etkilenenler: Mağdurlar ve aileleri
OlumsuzSSCB · Bilim ve Teknoloji · Çernobil, Ukrayna
Tarihin en büyük nükleer felaketi; ciddi sağlık ve çevresel sonuçlara yol açtı.
Etkilenenler: Dünya nüfusu
OlumsuzPakistan · Altyapı ve Ulaşım · Hunjerab Geçidi'nden Hassan Abdal'a
Karakoram Otoyolu'nun bir bölümü olup Çin ile Pakistan arasındaki güçlü ikili ilişkinin simgesidir.
Etkilenenler: Sakinler, tüccarlar · Sorumlu: Çin ve Pakistan Hükümetleri
OlumluSri Lanka · Diplomasi ve Antlaşma · Kolombo
İç savaşı çözmeyi ve Tamil haklarını güvence altına almayı amaçladı; Hint Barışı Koruma Gücü'nün konuşlandırılmasına yol açtı.
Etkilenenler: Sri Lankalı Tamiller, genel halk · Sorumlu: J.R. Jayewardene, Rajiv Gandhi
KarışıkYeni Zelanda · Hukuk ve Anayasa · Yeni Zelanda
Yeni Zelanda Parlamentosu'nun hukuki egemenliğini kurdu; Birleşik Krallık Parlamentosu'nun Yeni Zelanda için yasa yapma yetkisini kaldırdı.
Etkilenenler: Yeni Zelandalılar · Sorumlu: Yeni Zelanda Hükümeti
OlumluBirleşik Krallık · Spor · Çeşitli mekanlar
İlk Rugby Dünya Kupası düzenlendi
Etkilenenler: Uluslararası ragbi taraftarları · Sorumlu: Rugby Football Union
OlumluFilipinler · Keşif ve Seyahat · Tablas Boğazı
Bir tankerle çarpıştı; 4.300'ü aşan ölümle barış döneminin dünyadaki en ölümcül deniz faciası yaşandı.
Etkilenenler: 4.300'den fazla yolcu ve mürettebat · Sorumlu: MV Doña Paz, MT Vector
OlumsuzYeni Zelanda · Hukuk ve Anayasa · Yeni Zelanda
Te Reo Māori'yi Yeni Zelanda'nın resmi dillerinden biri yaptı; Māorilerin kültürel mirasını ve haklarını tanıdı.
Etkilenenler: Māoriler, Yeni Zelandalılar · Sorumlu: Yeni Zelanda Hükümeti
OlumluYeni Zelanda · Çevre ve Doğa · Yeni Zelanda
Yeni Zelanda'nın nükleersiz kalma kararını sağlamlaştırdı; uluslararası ilişkileri ve çevre politikasını etkiledi.
Etkilenenler: Yeni Zelandalılar · Sorumlu: Yeni Zelanda Hükümeti
OlumluYeni Zelanda · Hukuk ve Anayasa · Yeni Zelanda
Yeni Zelanda'yı nükleersiz bölge ilan eden yasa, ülkede nükleer silahları ve nükleer santralleri yasakladı.
Etkilenenler: Yeni Zelandalılar · Sorumlu: Yeni Zelanda Hükümeti
OlumluHindistan · Hukuk ve Anayasa · Mumbai
Hindistan'daki menkul kıymetler piyasasını düzenler; yatırımcıları korur ve menkul kıymetler piyasasının gelişimini teşvik eder.
Etkilenenler: Yatırımcılar, finans piyasası katılımcıları · Sorumlu: Hindistan Hükümeti
OlumluÖzbekistan · Siyaset ve Devlet · Astana
Başkentin taşınması siyasi ve ekonomik kalkınmayı hedefliyordu.
Etkilenenler: Kazak vatandaşları · Sorumlu: Nursultan Nazarbayev
KarışıkÇin · Siyaset ve Devlet · Hong Kong
Hong Kong'un egemenliğinin Birleşik Krallık'tan Çin'e devri.
Etkilenenler: Hong Kong sakinleri · Sorumlu: Britanya ve Çin hükümetleri
KarışıkGüney Kore · Bilim ve Teknoloji · Guam
Pilot hatası ve olumsuz koşullar nedeniyle Guam'a yaklaşırken düştü; 228 kişi hayatını kaybetti.
Etkilenenler: 254 yolcu ve mürettebat · Sorumlu: Boeing 747-300
OlumsuzSingapur · Bilim ve Teknoloji · Musi Nehri
Musi Nehri'ne düştü; uçaktaki 104 kişinin tamamı hayatını kaybetti, kazanın nedeni tartışmalıdır.
Etkilenenler: 104 yolcu ve mürettebat · Sorumlu: Boeing 737-36N
OlumsuzYeni Zelanda · Siyaset ve Devlet · Yeni Zelanda
Jenny Shipley ilk kadın başbakan olarak Yeni Zelanda siyasi tarihinde önemli bir ana imza attı.
Etkilenenler: Yeni Zelandalılar · Sorumlu: Jenny Shipley
OlumluJaponya · Diplomasi ve Antlaşma · Kyoto
Küresel ısınma kabulüne dayanarak tarafları sera gazı emisyonlarını azaltmaya taahhüt eden uluslararası antlaşma.
Etkilenenler: Küresel toplum · Sorumlu: Uluslararası katılımcılar
OlumluBirleşik Krallık · Bilim ve Teknoloji · Aldermaston
Genetik ve tıp alanında önemli bir ilerleme
Etkilenenler: Küresel bilim camiası · Sorumlu: Frederick Sanger
OlumluBirleşik Krallık · Siyaset ve Devlet · İskoçya
Yetkileri devredilmiş bir İskoç Parlamentosu'nun kurulmasını sağladı
Etkilenenler: İskoç halkı · Sorumlu: Birleşik Krallık Hükümeti
OlumluBirleşik Krallık · Diplomasi ve Antlaşma · Kuzey İrlanda
Huzursuzluk döneminin (The Troubles) şiddetinin büyük bölümünü sona erdirdi
Etkilenenler: Kuzey İrlanda halkı · Sorumlu: Birleşik Krallık ve İrlanda Hükümetleri
OlumluPakistan · Bilim ve Teknoloji · Chagai, Belucistan
Pakistan ilk başarılı nükleer denemelerini gerçekleştirerek nükleer güç haline geldi.
Etkilenenler: Uluslararası toplum · Sorumlu: Pakistan Hükümeti
KarışıkHindistan · Bilim ve Teknoloji · Pokhran
Hindistan kendini nükleer devlet ilan etti
Etkilenenler: Uluslararası toplum · Sorumlu: Atal Bihari Vajpayee
KarışıkRusya · Ekonomi ve Ticaret · Rusya
Rus hükümetinin borç temerrüdüne düşmesine yol açarak ciddi ekonomik çalkantıya neden oldu.
Etkilenenler: Rus vatandaşları · Sorumlu: Rus hükümeti
OlumsuzPakistan · Siyaset ve Devlet · İslamabad
Güvenli ve verimli bir ulusal kimlik sistemi oluşturmak amacıyla kuruldu.
Etkilenenler: Pakistanlı vatandaşlar · Sorumlu: Pakistan Hükümeti
OlumluYeni Zelanda · Diplomasi ve Antlaşma · Kyoto, Japonya
Yeni Zelanda'yı sera gazı emisyonlarını azaltmaya taahhüt ettirdi ve iklim değişikliğiyle mücadeledeki küresel çabalara uyum sağladı.
Etkilenenler: Yeni Zelandalılar · Sorumlu: Yeni Zelanda Hükümeti
OlumluFransa · Ekonomi ve Ticaret · Paris
Euro'nun para birimi olarak benimsenmesi
Etkilenenler: Avrupa Birliği üyeleri · Sorumlu: Fransa Hükümeti
OlumluHindistan · Suç ve Güvenlik · Kandahar, Afganistan
Havacılık güvenliği ve terörizm konusundaki sorunları gözler önüne serdi
Etkilenenler: Yolcular, mürettebat · Sorumlu: Uçak kaçıranlar, Hindistan Hükümeti
OlumsuzHindistan · Savaş ve Çatışma · Kargil, Ladakh
Hindistan Kargil'in kontrolünü yeniden ele aldı; yurtseverlik duyguları yükseldi
Etkilenenler: Hindistan Silahlı Kuvvetleri · Sorumlu: Hindistan Hükümeti, Pakistan Ordusu
OlumluPakistan · Savaş ve Çatışma · Kargil, Keşmir
Keşmir'in Kargil bölgesinde Hindistan ve Pakistan arasında yaşanan askeri çatışma.
Etkilenenler: Hindistan ve Pakistan vatandaşları · Sorumlu: Hindistan ve Pakistan
OlumsuzÇin · Siyaset ve Devlet · Makao
Hong Kong'un devrine benzer şekilde, Makao'nun egemenliğinin Portekiz'den Çin'e devrini işaret etti.
Etkilenenler: Makao sakinleri · Sorumlu: Portekiz ve Çin hükümetleri
KarışıkKanada · Siyaset ve Devlet · Kuzey Kanada
Nunavut'un bir bölge olarak oluşturulması ve İnuit öz yönetiminin tanınması.
Etkilenenler: İnuit nüfusu · Sorumlu: Kanada Hükümeti, İnuit liderleri
OlumluButan · Kültür ve Din · Butan
Butan'ın izolasyonunun sonunu işaretleyerek televizyon ve internet kullanıma sunuldu.
Etkilenenler: Butanlı vatandaşlar · Sorumlu: Jigme Singye Wangchuck
OlumluAvustralya · Ekonomi ve Ticaret · Avustralya
Ulusal çapda tüketim vergilendirmesini etkileyen kapsamlı bir vergi sistemi reformu uygulandı.
Etkilenenler: Avustralyalı tüketiciler · Sorumlu: John Howard
KarışıkRusya · Siyaset ve Devlet · Rusya
Vladimir Putin'in uzun iktidar döneminin başlangıcını işaret ederek Rus siyasetini önemli ölçüde etkiledi.
Etkilenenler: Rus vatandaşları · Sorumlu: Vladimir Putin
KarışıkAvustralya · Diplomasi ve Antlaşma · Sidney
Avustralya'nın kültürel çeşitliliğini ve misafirperverliğini sergileyerek küresel imajını güçlendirdi.
Etkilenenler: Küresel izleyici kitlesi · Sorumlu: Avustralya Hükümeti
Olumluİspanya · Siyaset ve Devlet · İspanya
ETA terörizmine karşı tüm siyasi partilerin ortak çabası
Etkilenenler: İspanyol halkı · Sorumlu: İspanyol siyasi partileri
OlumluZimbabve · Ekonomi ve Ticaret · Zimbabve
Beyaz Zimbabvelilerden siyah Zimbabvelilere toprakların tartışmalı şekilde yeniden dağıtımı.
Etkilenenler: Zimbabveliler · Sorumlu: Robert Mugabe
KarışıkAvustralya · Siyaset ve Devlet · Hint Okyanusu
Avustralya'nın sığınmacı politikaları hakkında ulusal ve uluslararası düzeyde tartışma başlattı.
Etkilenenler: Sığınmacılar · Sorumlu: John Howard
OlumsuzABD · Suç ve Güvenlik · New York, Virginia, Pensilvanya
Küresel Terörle Mücadele'ye yol açtı ve ABD politikalarında önemli değişikliklere neden oldu.
Etkilenenler: ABD vatandaşları, dünya genelindeki insanlar · Sorumlu: El-Kaide
OlumsuzArjantin · Ekonomi ve Ticaret · Arjantin
Sosyal huzursuzluğa ve hükümet değişikliklerine yol açan ciddi ekonomik kriz
Etkilenenler: Arjantinliler · Sorumlu: Fernando de la Rúa
OlumsuzHindistan · Suç ve Güvenlik · Yeni Delhi
Hindistan ve Pakistan arasındaki gerilimin artmasına yol açtı
Etkilenenler: Hindistan siyasi sistemi · Sorumlu: Terörist gruplar, Hindistan Hükümeti
OlumsuzArjantin · Siyaset ve Devlet · Arjantin
Hükümetin ekonomik krizi yönetimine karşı kitlesel protestolar
Etkilenenler: Arjantinliler
OlumluRuanda · Hukuk ve Anayasa · Ruanda
Soykırımı ele almak, uzlaşmayı ve adaleti teşvik etmek amacıyla topluluk mahkemeleri oluşturuldu.
Etkilenenler: Ruandalılar · Sorumlu: Ruanda Hükümeti
KarışıkABD · Hukuk ve Anayasa · Ülke genelinde
11 Eylül sonrası gözetleme yetkilerini genişleterek mahremiyet endişelerini artırdı.
Etkilenenler: ABD vatandaşları · Sorumlu: George W. Bush, Kongre
KarışıkÇin · Diplomasi ve Antlaşma · Cenevre
Çin'in küresel ekonomiye daha derin entegrasyonunu işaret ederek ticareti önemli ölçüde artırdı.
Etkilenenler: Küresel ekonomi, Çinli ihracatçılar · Sorumlu: Çin hükümeti
OlumluÇin · Diplomasi ve Antlaşma · Şanghay
Üye devletler arasında güvenlik, ekonomi ve kültür alanlarında çok taraflı iş birliğini teşvik etmek amacıyla kuruldu.
Etkilenenler: Üye devletler · Sorumlu: Çin, Rusya, Orta Asya devletleri
OlumluGüney Kore · Diplomasi ve Antlaşma · Güney Kore, Japonya
Japonya ile ortaklaşa düzenlenen bu etkinlik, Güney Kore'nin uluslararası spordaki önemli varlığını ortaya koydu.
Etkilenenler: Küresel izleyici kitlesi · Sorumlu: FIFA, Güney Kore, Japonya
OlumluCezayir · Diplomasi ve Antlaşma · Cezayir
On yıllık iç savaşın sonu.
Etkilenenler: Cezayirliler · Sorumlu: Cezayir Hükümeti
OlumluTayvan · Bilim ve Teknoloji · Tayvan Boğazı
Yapısal arıza nedeniyle uçuş sırasında parçalandı; uçaktaki 225 kişinin tamamı hayatını kaybetti.
Etkilenenler: 225 yolcu ve mürettebat · Sorumlu: Boeing 747-209B
OlumsuzAlmanya · Ekonomi ve Ticaret · Almanya
Deutsche Mark'ın yerini alan Euro'nun resmi para birimi olarak kullanıma girmesi
Etkilenenler: Almanlar · Sorumlu: Avrupa Merkez Bankası
OlumluBrezilya · Spor · İsveç
Brezilya, ulusal gururu artıran FIFA Dünya Kupası'nı kazandı
Etkilenenler: Brezilya halkı · Sorumlu: Futbol takımı
OlumluPakistan · Altyapı ve Ulaşım · Gwadar
Ticareti artırmayı amaçlayan, Arap Denizi'nde büyük bir derin su limanı geliştirme projesi.
Etkilenenler: Pakistan ekonomisi, bölgesel ticaret · Sorumlu: Pakistan Hükümeti, Çin
OlumluSri Lanka · Diplomasi ve Antlaşma · Ülke genelinde
Kalıcı bir barış çözümü hedefleyen, çatışmaların geçici olarak durdurulması.
Etkilenenler: Çatışmadan etkilenen nüfus · Sorumlu: Ranil Wickremesinghe, LTTE
KarışıkRusya · Suç ve Güvenlik · Moskova
Çeçen teröristler tarafından gerçekleştirilen, çok sayıda can kaybıyla sona eren ölümcül bir kuşatma.
Etkilenenler: Rehineler, teröristler · Sorumlu: Çeçen teröristler, Rus güvenlik güçleri
OlumsuzÇin · Ekonomi ve Ticaret · Guangdong
Küresel halk sağlığı iş birliği ve şeffaflığın gerekliliğini vurgulayan ciddi bir salgın.
Etkilenenler: Dünya nüfusu
OlumsuzSierra Leone · Diplomasi ve Antlaşma · Sierra Leone
İç savaşın sonunu ve barış inşası çabalarının başlangıcını işaret etti.
Etkilenenler: Sierra Leone halkı · Sorumlu: Sierra Leone Hükümeti, RUF, BM
OlumluBrezilya · Siyaset ve Devlet · Brezilya
İşçi sınıfından gelen ilk cumhurbaşkanı
Etkilenenler: Brezilya halkı · Sorumlu: Luiz Inácio Lula da Silva
OlumluSuudi Arabistan · Suç ve Güvenlik · Riyad
Yabancılara yönelik El-Kaide saldırıları aşırılığın iç tehdidini ortaya koydu ve güvenlik reformlarına yol açtı.
Etkilenenler: Yabancılar, Suudi vatandaşlar · Sorumlu: El-Kaide
Olumsuzİspanya · Suç ve Güvenlik · Madrid
Uluslararası terörizm tehdidini gözler önüne serdi
Etkilenenler: Madrid halkı · Sorumlu: Terörist gruplar
OlumsuzMaldivler · Afet ve Felaket · Hint Okyanusu
Yaşanan yıkım ve sonrasındaki yeniden yapılanma çabaları, iklim değişikliğine karşı kırılganlığı ortaya koydu.
Etkilenenler: Maldiv vatandaşları
OlumsuzRusya · Suç ve Güvenlik · Beslan, Kuzey Osetya
Birçok çocuk da dahil olmak üzere 330'dan fazla kişinin ölümüyle sonuçlanan terörist saldırı.
Etkilenenler: Beslan sakinleri · Sorumlu: Çeçen teröristler, Rus güvenlik güçleri
OlumsuzGüney Kore · Siyaset ve Devlet · Seul
Roh'un iddia edilen seçim yasası ihlalleri nedeniyle görevden alınması, Güney Kore'nin siyasi istikrarsızlığını gözler önüne serdi.
Etkilenenler: Güney Koreli vatandaşlar · Sorumlu: Güney Kore Ulusal Meclisi
KarışıkYeni Zelanda · Siyaset ve Devlet · Yeni Zelanda
Parlamentoda Maori çıkarlarını temsil etmek, yerli haklarını ve bakış açılarını vurgulamak amacıyla kuruldu.
Etkilenenler: Maoriler, siyasi gözlemciler · Sorumlu: Maori Liderleri
OlumluYeni Zelanda · Siyaset ve Devlet · Yeni Zelanda
Maorilerin sahil şeridi ve deniz tabanına ilişkin geleneksel hakları üzerine tartışma başlattı ve siyasi ile hukuki reformlara yol açtı.
Etkilenenler: Maoriler, Yeni Zelandalılar · Sorumlu: Yeni Zelanda Hükümeti
KarışıkSri Lanka · Afet ve Felaket · Sri Lanka kıyıları
Sri Lanka'daki en ölümcül doğal afetlerden biri olup önemli can kaybına ve yerinden edilmeye yol açtı.
Etkilenenler: Kıyı sakinleri, genel nüfus
OlumsuzPakistan · Toplum ve İnsan Hakları · Ülke genelinde
Öğrencilere ve araştırmacılara uluslararası akademik literatüre erişim sağlar.
Etkilenenler: Öğrenciler, araştırmacılar · Sorumlu: Pakistan Yükseköğretim Komisyonu
OlumluPakistan · Afet ve Felaket · Keşmir, Pakistan
Keşmir bölgesini etkileyen, geniş çaplı hasara ve can kaybına yol açan yıkıcı bir deprem.
Etkilenenler: Keşmir sakinleri · Sorumlu: Pakistan Hükümeti, Uluslararası Yardım
OlumsuzÇin · Hukuk ve Anayasa · Pekin
Tayvan'ın barışçı olmayan yollarla bağımsızlaşmasını önlemeyi amaçlayarak iki kıyı arasındaki gerilimi tırmandırdı.
Etkilenenler: Çinli ve Tayvanlı nüfuslar · Sorumlu: Çin Ulusal Halk Kongresi
KarışıkHindistan · Hukuk ve Anayasa · Hindistan
Vatandaşlara kamu kurumlarından bilgi talep etme yetkisi verdi
Etkilenenler: Hindistan vatandaşları · Sorumlu: Hindistan Hükümeti
OlumluBirleşik Krallık · Siyaset ve Devlet · Gleneagles
İklim değişikliği ve Afrika'nın kalkınmasına odaklandı
Etkilenenler: Dünya liderleri · Sorumlu: Birleşik Krallık Hükümeti
Olumluİspanya · Toplum ve İnsan Hakları · İspanya
İspanya'yı eşcinsel evliliği yasallaştıran ilk ülkelerden biri yaptı
Etkilenenler: LGBTQ+ topluluğu, İspanyol halkı · Sorumlu: İspanya Hükümeti
OlumluKanada · Hukuk ve Anayasa · Ülke genelinde
Kanada'yı eşcinsel evliliği yasallaştıran dünyadaki dördüncü ülke yaptı.
Etkilenenler: LGBTQ+ topluluğu · Sorumlu: Paul Martin
OlumluSudan · Diplomasi ve Antlaşma · Sudan
İkinci Sudan İç Savaşı'nı sona erdirdi ve Güney Sudan'ın bağımsızlığına yol açtı.
Etkilenenler: Sudanlılar, Güney Sudanlılar · Sorumlu: SPLM, Sudan Hükümeti
OlumluABD · Afet ve Felaket · Meksika Körfezi kıyıları
ABD tarihinin en ölümcül kasırgalarından biri olup geniş çaplı yıkıma ve can kaybına yol açtı.
Etkilenenler: Körfez kıyısı sakinleri
OlumsuzSuudi Arabistan · Siyaset ve Devlet
Eğitim ve ekonomide temkinli reformların ve dünyaya doğru artan bir açılımın yaşandığı bir dönemin başlangıcı oldu.
Etkilenenler: Suudi Arabistan vatandaşları · Sorumlu: Kral Abdullah
OlumluBirleşik Krallık · Suç ve Güvenlik · Londra
Toplu taşımaya yönelik büyük terörist saldırı
Etkilenenler: Londra halkı · Sorumlu: İslamcı teröristler
OlumsuzBrezilya · Suç ve Güvenlik · Brezilya
Rüşvet ve kamu fonlarının kötüye kullanılmasını içeren büyük yolsuzluk skandalı
Etkilenenler: Brezilya halkı · Sorumlu: Çeşitli siyasetçiler
OlumsuzSuudi Arabistan · Ekonomi ve Ticaret
Suudi Arabistan'ın küresel ticaret ilişkilerini güçlendirdi ve uyum için önemli ekonomik reformlar gerektirdi.
Etkilenenler: Suudi Arabistan ekonomisi · Sorumlu: Suudi Hükümeti
OlumluMaldivler · Siyaset ve Devlet · Maldivler
Daha demokratik bir siyasi sisteme doğru reform.
Etkilenenler: Maldiv vatandaşları · Sorumlu: Maumoon Abdul Gayoom
OlumluAlmanya · Spor · Almanya
FIFA Dünya Kupası'na ev sahipliği yaparak Almanya'yı küresel sahnede sergiledi
Etkilenenler: Uluslararası izleyici · Sorumlu: FIFA
OlumluPakistan · Hukuk ve Anayasa · İslamabad
Kadın hakları ve korunmasıyla ilgili yasaları değiştirmeyi ve güçlendirmeyi amaçlar.
Etkilenenler: Pakistan'daki kadınlar · Sorumlu: Pakistan Parlamentosu
OlumluPakistan · Hukuk ve Anayasa · İslamabad
Kadınların şiddete ve ayrımcılığa karşı yasal korumasını güçlendirir.
Etkilenenler: Pakistan'daki kadınlar · Sorumlu: Pakistan Parlamentosu
OlumluKuzey Kore · Bilim ve Teknoloji · Kilju İlçesi
Kuzey Kore'nin ilk başarılı nükleer denemesi; uluslararası ilişkileri ve güvenlik dinamiklerini önemli ölçüde etkiledi.
Etkilenenler: Uluslararası toplum · Sorumlu: Kim Jong-il
OlumsuzEndonezya · Ekonomi ve Ticaret · Sidoarjo
Gaz arama sondajındaki kaza bir çamur volkanına yol açtı; binlerce kişi yerinden edildi ve köyler sular altında kaldı.
Etkilenenler: Binlerce yerinden edilen kişi · Sorumlu: Lapindo Brantas sondaj kulesi
Olumsuzİtalya · Spor · Torino
İtalya'yı küresel sahnede sergiledi
Etkilenenler: Küresel ve İtalyan nüfusu · Sorumlu: Uluslararası Olimpiyat Komitesi
OlumluVietnam · Çevre ve Doğa · Vietnam
Deniz kaynaklarının sürdürülebilir kalkınmasını amaçlayarak Vietnam'ın çevrenin korunmasına ve ekonomik büyümeye verdiği önemi vurguladı.
Etkilenenler: Vietnam halkı · Sorumlu: Vietnam Komünist Partisi
OlumluPakistan · Siyaset ve Devlet · Ravalpindi
Pakistan'ın eski başbakanının ve önde gelen bir siyasi figürün suikastı.
Etkilenenler: Pakistanlı vatandaşlar · Sorumlu: Saldırganlar
OlumsuzFransa · Bilim ve Teknoloji · Çeşitli yerler
Sigarayı azaltmaya yönelik halk sağlığı önlemi
Etkilenenler: Fransız halkı · Sorumlu: Fransa Hükümeti
OlumluHindistan · Spor · Güney Afrika
Hindistan'da ve dünyada T20 kriketinin popülaritesini artırdı
Etkilenenler: Hindistan spor taraftarları · Sorumlu: Hindistan kriket takımı
OlumluTayland · Bilim ve Teknoloji · Phuket
Kötü hava koşullarında Phuket'e iniş sırasında düştü; 90 kişi hayatını kaybetti.
Etkilenenler: 130 yolcu ve mürettebat · Sorumlu: McDonnell Douglas MD-82
Olumsuzİspanya · Hukuk ve Anayasa · İspanya
Franco rejiminin mirasını ve iç savaş mağdurlarını ele aldı
Etkilenenler: İspanyol halkı · Sorumlu: İspanya Hükümeti
OlumluVietnam · Diplomasi ve Antlaşma · Cenevre
Vietnam'ın küresel ekonomiye daha derin entegrasyonunu işaret ederek ticareti ve yatırımları teşvik etti.
Etkilenenler: Vietnam ekonomisi · Sorumlu: DTÖ, Vietnam Hükümeti
OlumluÇin · Diplomasi ve Antlaşma · Pekin
Çin'in küresel bir güç olarak yükselişini sergiledi ve Pekin'de geniş çaplı altyapı iyileştirmelerine yol açtı.
Etkilenenler: Küresel izleyici kitlesi · Sorumlu: Uluslararası Olimpiyat Komitesi, Çin hükümeti
OlumluÇin · Diplomasi ve Antlaşma · Pekin
Çin'in küresel bir güç olarak yükselişini sergiledi ve Pekin'de geniş çaplı altyapı iyileştirmelerine yol açtı.
Etkilenenler: Küresel izleyici kitlesi · Sorumlu: Uluslararası Olimpiyat Komitesi, Çin hükümeti
OlumluAvustralya · Siyaset ve Devlet · Canberra
Avustralya hükümeti, özellikle Kayıp Nesiller olmak üzere geçmişteki haksızlıklar için Avustralya Yerlilerinden resmi olarak özür diledi.
Etkilenenler: Avustralya Yerlileri · Sorumlu: Kevin Rudd (Başbakan)
OlumluPakistan · Toplum ve İnsan Hakları · Ülke genelinde
Pakistan'da yoksulluğu azaltmaya yönelik federal, koşulsuz nakit transfer programı.
Etkilenenler: Düşük gelirli aileler · Sorumlu: Pakistan Hükümeti
OlumluHindistan · Bilim ve Teknoloji · Ay
Hindistan'ın ilk ay görevi; Ay'daki su molekülleri gibi önemli bilimsel bulgulara katkı sağladı
Etkilenenler: Bilim camiası · Sorumlu: Hindistan Uzay Araştırmaları Örgütü (ISRO)
Olumluİspanya · Ekonomi ve Ticaret · İspanya
Ciddi ekonomik gerileme ve işsizlikte artış
Etkilenenler: İspanyol halkı · Sorumlu: Küresel Finansal Kriz
OlumsuzAvustralya · Siyaset ve Devlet · Canberra
Hükümet, yerli çocukların ailelerinden zorla alınması nedeniyle resmi olarak özür diledi.
Etkilenenler: Avustralya Yerlileri · Sorumlu: Kevin Rudd
OlumluABD · Ekonomi ve Ticaret · Ülke genelinde
Küresel finansal krizi tetikleyerek yaygın ekonomik sıkıntıya yol açtı.
Etkilenenler: Ev sahipleri, küresel ekonomi · Sorumlu: Finans kurumları, hükümet
OlumsuzHindistan · Suç ve Güvenlik · Mumbai
Uluslararası terörizm tehdidini gözler önüne serdi
Etkilenenler: Mumbai halkı · Sorumlu: Lashkar-e-Taiba
OlumsuzVietnam · Bilim ve Teknoloji · Uzay
VINASAT-1 fırlatarak Vietnam'ın uzay çağına girişini işaretledi ve haberleşme olanaklarını güçlendirdi.
Etkilenenler: Vietnam halkı · Sorumlu: Vietnam Hükümeti
OlumluKanada · Hukuk ve Anayasa · Ottawa
Yatılı okul sistemi nedeniyle yerli halklardan resmi özür dilendi.
Etkilenenler: Yerli topluluklar · Sorumlu: Stephen Harper
OlumluÇin · Altyapı ve Ulaşım · Ülke genelinde
Yüksek hızlı tren ağının kapsamlı biçimde geliştirilmesini başlatarak iç seyahat ve ulaşım bağlantılarında devrim yarattı.
Etkilenenler: Çinli vatandaşlar · Sorumlu: Çin hükümeti, Demiryolları Bakanlığı
OlumluÇin · Diplomasi ve Antlaşma · Pekin
Çin'in küresel bir güç olarak yükselişini sergiledi ve Pekin'de geniş çaplı altyapı iyileştirmelerine yol açtı.
Etkilenenler: Küresel izleyici kitlesi · Sorumlu: Uluslararası Olimpiyat Komitesi, Çin hükümeti
OlumluButan · Siyaset ve Devlet · Butan
İlk demokratik seçimlerle anayasal monarşiye geçiş.
Etkilenenler: Butanlı vatandaşlar · Sorumlu: Jigme Khesar Namgyel Wangchuck
OlumluHindistan · Altyapı ve Ulaşım · Mumbai
Mumbai'da ulaşım bağlantılarını iyileştirdi ve seyahat süresini kısalttı
Etkilenenler: Mumbai'daki yolcular · Sorumlu: Maharaştra Hükümeti
OlumluNijerya · Savaş ve Çatışma · Kuzeydoğu Nijerya
Binlerce ölüme ve yerinden edilmeye yol açarak ulusal güvenliği zorladı.
Etkilenenler: Nijeryalılar · Sorumlu: Boko Haram
OlumsuzHindistan · Hukuk ve Anayasa · Hindistan
Çocukların ücretsiz ve zorunlu eğitimini güvence altına aldı
Etkilenenler: 6 ila 14 yaş arasındaki çocuklar · Sorumlu: Hindistan Hükümeti
OlumluAvustralya · Afet ve Felaket · Victoria
Avustralya tarihinin en ölümcül orman yangınlarından biri olup önemli can ve mal kaybına yol açtı.
Etkilenenler: Victoria sakinleri · Sorumlu: Victoria Eyalet Hükümeti
Olumsuzİtalya · Afet ve Felaket · L'Aquila
Önemli can kaybına ve tarihi miras yapılarında hasara yol açtı
Etkilenenler: L'Aquila halkı · Sorumlu: Doğa
Olumsuzİran · Siyaset ve Devlet · İran
Tartışmalı cumhurbaşkanlığı seçim sonuçlarına karşı, siyasi reform çağrısı yapan protestolar.
Etkilenenler: İranlı vatandaşlar · Sorumlu: Muhalefet destekçileri
OlumsuzKuzey Kore · Bilim ve Teknoloji · Kuzey Kore
Uluslararası toplumla gerilimi tırmandırdı ve Kuzey Kore'nin nükleer programına bağlılığını ortaya koydu.
Etkilenenler: Uluslararası toplum · Sorumlu: Kim Jong-il
OlumsuzSri Lanka · Savaş ve Çatışma · Mullaitivu
Sri Lanka hükümeti ile LTTE arasındaki yaklaşık otuz yıllık çatışmayı sona erdirdi.
Etkilenenler: Sri Lankalı vatandaşlar, özellikle Tamiller · Sorumlu: Mahinda Rajapaksa, Sri Lanka Silahlı Kuvvetleri
OlumluGüney Afrika · Spor · Johannesburg
İlk Dünya Kupası zaferi ulusal gururu yükseltti
Etkilenenler: İspanyol halkı, uluslararası kamuoyu · Sorumlu: İspanya Millî Futbol Takımı
OlumluPakistan · Hukuk ve Anayasa · İslamabad
Merkezi hükümetten eyaletlere önemli yetkiler devreden çığır açan bir değişiklik.
Etkilenenler: Pakistanlı vatandaşlar · Sorumlu: Pakistan Parlamentosu
OlumluAvustralya · Siyaset ve Devlet · Avustralya
Julia Gillard ilk kadın başbakan olarak Avustralya siyasetinde tarihi bir ana imza attı.
Etkilenenler: Avustralyalı vatandaşlar · Sorumlu: Julia Gillard
OlumluArjantin · Hukuk ve Anayasa · Arjantin
Latin Amerika'da eşcinsel evliliği yasallaştıran ilk ülke oldu
Etkilenenler: Arjantinliler · Sorumlu: Arjantin Yasama Meclisi
OlumluVietnam · Kültür ve Din · Hanoi
Şehrin kuruluşu kutlanarak Vietnam'ın zengin tarihine ve kültürel mirasına vurgu yapıldı.
Etkilenenler: Vietnam halkı · Sorumlu: Vietnam Hükümeti
Olumluİspanya · Ekonomi ve Ticaret · İspanya
Ekonomik krizle mücadele edildi ancak sosyal huzursuzluğa yol açtı
Etkilenenler: İspanyol halkı · Sorumlu: İspanya Hükümeti, AB
OlumsuzSri Lanka · Kültür ve Din · Ülke genelinde
İç savaşın sonunu ve LTTE'nin yenilgisini anar.
Etkilenenler: Sri Lankalı vatandaşlar · Sorumlu: Sri Lanka Hükümeti
OlumluTunus · Savaş ve Çatışma · Tunus
Demokratikleşmeye yol açan Arap Baharı'nı tetikledi.
Etkilenenler: Tunuslular · Sorumlu: Muhammed Buazizi, Sivil Toplum
OlumluABD · Bilim ve Teknoloji · Ülke genelinde
Sağlık hizmetlerine erişimi iyileştirmeyi amaçlayan Uygun Sağlık Bakımı Yasası'nın uygulanması.
Etkilenenler: ABD vatandaşları · Sorumlu: Barack Obama, sağlık çalışanları
OlumluKanada · Spor · Vancouver
Kış Olimpiyatları'na ev sahipliği yaparak Kanada'yı dünya sahnesinde sergiledi.
Etkilenenler: Sporcular, küresel izleyici kitlesi · Sorumlu: VANOC
OlumluÇin · Diplomasi ve Antlaşma · Şanghay
Çin'in kültürel ve ekonomik küresel entegrasyonunu sergiledi; dünyanın dört bir yanından katılımcı ve ziyaretçi çekti.
Etkilenenler: Uluslararası ziyaretçiler · Sorumlu: Şanghay Dünya Fuarı Bürosu, Uluslararası Katılımcılar
OlumluYeni Zelanda · Afet ve Felaket · Christchurch
Önemli can kaybına ve hasara yol açan, ülkenin dayanıklılığını ve kent planlamasını etkileyen yıkıcı bir deprem.
Etkilenenler: Christchurch sakinleri, Yeni Zelandalılar
OlumsuzMısır · Savaş ve Çatışma · Kahire, Mısır
Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek'in devrilmesine yol açtı.
Etkilenenler: Mısırlılar · Sorumlu: Mısırlı protestocular, ordu
Karışıkİspanya · Suç ve Güvenlik · Bask Ülkesi
ETA'nın Bask bağımsızlığı için yürüttüğü silahlı mücadelenin sonu
Etkilenenler: Bask halkı, İspanyol halkı · Sorumlu: ETA, İspanya Hükümeti
OlumluJaponya · Bilim ve Teknoloji · Fukuşima
Büyük bir deprem ve tsunaminin tetiklediği, tarihin en kötü nükleer felaketlerinden biri.
Etkilenenler: Etkilenen bölge sakinleri, dünya toplumu · Sorumlu: TEPCO, Japonya hükümeti
OlumsuzJanaozen · Toplum ve İnsan Hakları · Janaozen
Grev yapan petrol işçilerine şiddetli müdahale; çok sayıda ölüm ve yaralanmayla sonuçlandı.
Etkilenenler: Kazak işçiler · Sorumlu: Kazakistan Hükümeti
OlumsuzUganda · Savaş ve Çatışma · Kuzey Uganda
LRA faaliyetlerinde önemli gerileme ve bölgesel güvenlikte iyileşme.
Etkilenenler: Ugandalılar · Sorumlu: Uganda Ordusu, Uluslararası Çabalar
OlumluLibya · Savaş ve Çatışma · Sirte, Libya
Muammer Kaddafi'nin 42 yıllık yönetiminin sonunu işaret ederek istikrarsızlık dönemine yol açtı.
Etkilenenler: Libyalılar · Sorumlu: NATO, Libyalı isyancılar
KarışıkKuzey Kore · Siyaset ve Devlet · Pyongyang
Kim Jong-il döneminin sonunu ve Kim Jong-un yönetiminin başlangıcını işaret etti.
Etkilenenler: Kuzey Koreli vatandaşlar
KarışıkLibya · Savaş ve Çatışma · Libya
Muammer Kaddafi rejiminin devrilmesi.
Etkilenenler: Libyalılar · Sorumlu: Ulusal Geçiş Konseyi (NTC), NATO, Kaddafi rejimi
KarışıkGüney Sudan · Sömürge ve Bağımsızlık · Güney Sudan
Bir referandumun ardından dünyanın en yeni ülkesi oldu.
Etkilenenler: Güney Sudanlılar · Sorumlu: SPLM, Uluslararası Toplum
OlumluÇin · Bilim ve Teknoloji · Wenzhou
Sinyal arızası nedeniyle meydana gelen yüksek hızlı tren çarpışması; 40 ölüm ve 190'dan fazla yaralanmayla sonuçlandı.
Etkilenenler: Yolcular · Sorumlu: Yüksek hızlı trenler
OlumsuzBirleşik Krallık · Spor · Londra
Birleşik Krallık'ı küresel sahnede sergiledi ve ekonomiyi canlandırdı
Etkilenenler: Birleşik Krallık ve dünya ziyaretçileri · Sorumlu: Uluslararası Olimpiyat Komitesi
Olumluİtalya · Afet ve Felaket · Giglio Adası
Can kaybına ve çevresel etkiye yol açtı
Etkilenenler: Gezi gemisi yolcuları ve mürettebatı · Sorumlu: Kaptan Francesco Schettino
OlumsuzMali · Savaş ve Çatışma · Bamako, Mali
Askeri darbe hükümeti devirdi; siyasi istikrarsızlık ve çatışmaya yol açtı.
Etkilenenler: Malililer · Sorumlu: Mali askerleri, Amadou Sanogo
OlumsuzKuzey Kore · Siyaset ve Devlet · Kuzey Kore
Nükleer gelişime ve ekonomik iyileşmeye odaklanan yeni bir liderlik dönemi başlattı.
Etkilenenler: Kuzey Koreli vatandaşlar · Sorumlu: Kim Jong-un
KarışıkHindistan · Suç ve Güvenlik · Yeni Delhi
Kadın güvenliğine dikkat çekti ve yasal reformlara yol açtı
Etkilenenler: Hindistan'daki kadınlar · Sorumlu: Hindistan toplumu, Hindistan Hükümeti
OlumluABD · Afet ve Felaket · Doğu kıyısı
Geniş çaplı hasara yol açan ve iklim risklerini gözler önüne seren yıkıcı kasırga.
Etkilenenler: Doğu kıyısı sakinleri · Sorumlu: Yerel yönetimler, yardım çalışmaları
OlumsuzOrta Afrika Cumhuriyeti · Savaş ve Çatışma · Orta Afrika Cumhuriyeti
İç savaşı ateşleyerek süregelen çatışmaya ve insani krize yol açtı.
Etkilenenler: Orta Afrikalılar · Sorumlu: Seleka koalisyonu
OlumsuzArjantin · Ekonomi ve Ticaret · Arjantin
Hükümetin YPF'yi Repsol'den devralması
Etkilenenler: Arjantinliler · Sorumlu: Cristina Fernández de Kirchner
KarışıkABD · Hukuk ve Anayasa · Washington D.C.
Uygun Sağlık Bakımı Yasası'nın anayasaya uygunluğunu teyit ederek sağlık güvencesinin devamını sağladı.
Etkilenenler: ABD vatandaşları · Sorumlu: Yüksek Mahkeme
OlumluHindistan · Afet ve Felaket · Uttarakhand
Büyük yıkıma ve can kaybına yol açan şiddetli seller
Etkilenenler: Sakinler, hacılar · Sorumlu: Eyalet Hükümeti, Ulusal Afet Müdahale Kuvveti
OlumsuzÇin · Ekonomi ve Ticaret · Ülke genelinde
Çin hükümeti tarafından benimsenen, altyapı geliştirme ve yatırımları içeren küresel bir kalkınma stratejisi.
Etkilenenler: Küresel ölçek, özellikle katılımcı ülkeler · Sorumlu: Xi Jinping
KarışıkGüney Kore · Diplomasi ve Antlaşma · Panmunjom
Kuzey ve Güney Kore liderleri görüşmek üzere bir araya geldi; yarım adada barış ve nükleer silahsızlanma umutlarını yeniledi.
Etkilenenler: Koreliler · Sorumlu: Moon Jae-in, Kim Jong-un
Olumluİran · Diplomasi ve Antlaşma · İran
ABD'nin nükleer anlaşmadan çekilmesi, gerginliğin artmasına ve ekonomik yaptırımlara yol açtı.
Etkilenenler: İran vatandaşları · Sorumlu: Donald Trump
OlumsuzEtiyopya · Siyaset ve Devlet · Etiyopya
Önemli siyasi reformlara ve Eritre ile bir barış anlaşmasına yol açtı.
Etkilenenler: Etiyopyalılar · Sorumlu: Abiy Ahmed
OlumluArjantin · Ekonomi ve Ticaret · Arjantin
Tarihin en büyük IMF kredisine yol açan ağır ekonomik kriz
Etkilenenler: Arjantinliler · Sorumlu: Mauricio Macri, IMF
OlumsuzKanada · Hukuk ve Anayasa · Ülke genelinde
Kanada, esrarın eğlence amaçlı kullanımını yasallaştıran ikinci ülke oldu.
Etkilenenler: Kanadalı yetişkinler · Sorumlu: Justin Trudeau
OlumluPakistan · Siyaset ve Devlet · Federal Yönetimdeki Kabile Bölgeleri (FATA)
Kabile bölgelerini Hayber Pahtunhva eyaletine entegre ederek yönetimin asli yapıya dahil edilmesini amaçladı.
Etkilenenler: FATA sakinleri · Sorumlu: Pakistan Hükümeti
OlumluFransa · Spor · Moskova
Ulusal gururu artıran ikinci Dünya Kupası zaferi
Etkilenenler: Fransız halkı · Sorumlu: Fransa millî futbol takımı
Olumluİspanya · Siyaset ve Devlet · Ülke genelinde
İspanya tarihinin en büyük feminist gösterisi
Etkilenenler: İspanyol halkı, özellikle kadınlar · Sorumlu: Kadın hakları örgütleri
OlumluSuudi Arabistan · Toplum ve İnsan Hakları
Dünyadaki tek kadın sürücü yasağını sona erdirdi; kadın haklarını iyileştirmeye yönelik daha kapsamlı sosyal reformların bir parçasıydı.
Etkilenenler: Suudi kadınlar · Sorumlu: Mohammed bin Salman
OlumluSuudi Arabistan · Diplomasi ve Antlaşma · İstanbul, Türkiye
Gazeteci Cemal Kaşıkçı'nın Suudi konsolosluğunda öldürülmesi uluslararası tepkilere yol açtı ve ilişkileri gerginleştirdi.
Etkilenenler: Uluslararası toplum · Sorumlu: Suudi Hükümeti
OlumsuzMalezya · Siyaset ve Devlet · Malezya
Muhalefet koalisyonunun zaferi, altı onu süren UMNO öncülüğündeki hükümet yönetimine son verdi.
Etkilenenler: Malezya vatandaşları · Sorumlu: Mahathir Mohamad
Olumluİspanya · Siyaset ve Devlet · İspanya
Rajoy hükümetinin düşmesine yol açtı; Pedro Sánchez başbakan oldu
Etkilenenler: İspanyol halkı · Sorumlu: İspanya Parlamentosu
KarışıkFransa · Siyaset ve Devlet · Çeşitli yerler
Yakıt vergilerine ve ekonomik eşitsizliğe karşı ülke genelinde protestolar
Etkilenenler: Fransız halkı · Sorumlu: Protestocular
KarışıkMaldivler · Siyaset ve Devlet · Malé
Siyasi gerilim olağanüstü hâle ve demokrasi endişelerine yol açtı.
Etkilenenler: Maldiv vatandaşları · Sorumlu: Abdulla Yameen
OlumsuzRusya · Diplomasi ve Antlaşma · Salisbury, Birleşik Krallık
Rusya'nın olaya karıştığı yönündeki iddialarla Rusya ile Batı ülkeleri arasında diplomatik krize yol açtı.
Etkilenenler: Skripal ailesi, Birleşik Krallık vatandaşları · Sorumlu: Rusya Hükümeti (iddia edilen)
OlumsuzSudan · Savaş ve Çatışma · Sudan
Cumhurbaşkanı Omar el-Beşir'in devrilmesi; geçiş hükümetine geçiş süreci.
Etkilenenler: Sudanlılar · Sorumlu: Sudanlı protestocular, ordu
OlumluTayland · Toplum ve İnsan Hakları · Tham Luang Mağarası
Bir genç futbol takımı ve teknik direktörleri 18 gün boyunca mağarada mahsur kaldı; küresel çapta bir kurtarma çabası gerçekleştirildi.
Etkilenenler: 12 çocuk ve teknik direktörleri · Sorumlu: Dalgıçlar, pompalar ve kurtarma ekipmanları
OlumluMaldivler · Siyaset ve Devlet · Maldivler
Siyasi arenada demokratik reforma yönelik önemli bir dönüşüme işaret etti.
Etkilenenler: Maldiv vatandaşları · Sorumlu: Ibrahim Mohamed Solih
OlumluSri Lanka · Suç ve Güvenlik · Kolombo ve diğer yerler
Kiliseleri ve otelleri hedef alan koordineli bir dizi intihar bombalaması.
Etkilenenler: Hristiyanlar, turistler · Sorumlu: National Thowheeth Jama'ath
OlumsuzPakistan · Savaş ve Çatışma · Pulwama, Hindistan
Hindistan ile Pakistan arasında sınır ötesi hava saldırıları da içeren askeri gerginliğin artmasına yol açtı.
Etkilenenler: Hindistan ve Pakistan vatandaşları · Sorumlu: Jaish-e-Mohammed, Hindistan ve Pakistan Hükümetleri
OlumsuzBrezilya · Çevre ve Doğa · Amazon Yağmur Ormanları
Brezilya'nın çevre politikalarına ve koruma çabalarına uluslararası ilginin artması
Etkilenenler: Küresel ve yerel çevre · Sorumlu: Çeşitli paydaşlar
OlumsuzHindistan · Hukuk ve Anayasa · Ülke genelinde
Anlık üçlü talakı yasadışı hâle getirerek Müslüman kadınların haklarını korudu
Etkilenenler: Müslüman kadınlar · Sorumlu: Hindistan Parlamentosu
OlumluBrezilya · Siyaset ve Devlet · Brezilya
Tartışmalı çevre politikaları ve muhafazakâr gündemle karakterize edildi
Etkilenenler: Brezilya halkı · Sorumlu: Jair Bolsonaro
KarışıkHindistan · Siyaset ve Devlet · Cammu ve Keşmir
Cammu ve Keşmir'in özel statüsünü ve özerkliğini değiştirdi
Etkilenenler: Cammu ve Keşmir sakinleri · Sorumlu: Hindistan Hükümeti
KarışıkKazakistan · Siyaset ve Devlet · Nur-Sultan
Nursultan Nazarbayev onlarca yıllık iktidarının ardından istifa etti; Kassym-Jomart Tokayev cumhurbaşkanı oldu.
Etkilenenler: Kazak vatandaşları · Sorumlu: Nursultan Nazarbayev, Kassym-Jomart Tokayev
Karışıkİspanya · Siyaset ve Devlet · Valle de los Caídos
Tarihsel bellek tartışmalarının ele alınmasını sağladı
Etkilenenler: İspanyol halkı · Sorumlu: İspanya Hükümeti
OlumluCezayir · Siyaset ve Devlet · Cezayir
20 yıllık iktidarın ardından Cumhurbaşkanı Abdelaziz Bouteflika'nın istifasına yol açtı.
Etkilenenler: Cezayirliler · Sorumlu: Cezayirli protestocular
OlumluMozambik · Afet ve Felaket · Mozambik, Zimbabve, Malavi
Afrika'da kayıtlara geçen en yıkıcı tropikal siklonlardan biri olarak yaygın hasara yol açtı.
Etkilenenler: Mozambikliler, Zimbabveliler, Malavililer · Sorumlu: İklim
OlumsuzPakistan · Diplomasi ve Antlaşma · Kartarpur
Pakistan ile Hindistan arasında, Sih hacılarına kutsal bir mekâna vizesiz erişim imkânı veren sınır koridoru açıldı.
Etkilenenler: Sih topluluğu · Sorumlu: Pakistan ve Hindistan Hükümetleri
OlumluKenya · Suç ve Güvenlik · Nairobi, Kenya
Doğu Afrika'daki süregiden terör tehdidini görünür kıldı.
Etkilenenler: Kenyalılar · Sorumlu: Al-Shabaab
OlumsuzFransa · Afet ve Felaket · Paris
Tarihi bir simge yapıda yıkım ve hasar
Etkilenenler: Fransız halkı ve dünya kamuoyu
OlumsuzHindistan · Suç ve Güvenlik · Pulwama, Cammu ve Keşmir
Hindistan ile Pakistan arasında önemli bir askeri ve diplomatik krize yol açtı
Etkilenenler: Hindistan güvenlik güçleri · Sorumlu: Jaish-e-Mohammed
OlumsuzJaponya · Siyaset ve Devlet · Japonya
İmparator Naruhito'nun tahta çıkması, uyum ve barışı simgeleyen Reiwa döneminin başlangıcını işaret etti.
Etkilenenler: Japon halkı · Sorumlu: İmparator Naruhito
OlumluHindistan · Hukuk ve Anayasa · Ülke genelinde
Din temelli vatandaşlık ölçütlerine ilişkin endişeler nedeniyle geniş kapsamlı protestolara yol açtı
Etkilenenler: Hindistan vatandaşları · Sorumlu: Hindistan Hükümeti
KarışıkIrak · Toplum ve İnsan Hakları · Bağdat
Siyasi reform ve yolsuzlukla mücadele talebiyle ülke genelinde protestolar.
Etkilenenler: Irak vatandaşları · Sorumlu: Protestocular
OlumsuzHindistan · Hukuk ve Anayasa · Ayodhya
Ram Tapınağı'nın inşasına zemin hazırladı
Etkilenenler: Hindu ve Müslüman toplulukları · Sorumlu: Hindistan Yüksek Mahkemesi
KarışıkHindistan · Hukuk ve Anayasa · Hindistan
Anlık üçlü talak uygulamasını suç hâline getirdi
Etkilenenler: Müslüman kadınlar · Sorumlu: Hindistan Parlamentosu
OlumluJaponya · Siyaset ve Devlet · Tokyo
İki yüzyılı aşkın süredir gerçekleşen ilk imparator feragati olarak kayıtlara geçti ve Reiwa dönemine geçişi başlattı.
Etkilenenler: Japon halkı · Sorumlu: İmparator Akihito
OlumluNijerya · Siyaset ve Devlet · Nijerya
Polis şiddetine ve yolsuzluğa karşı ülke genelinde protestolar.
Etkilenenler: Nijeryalılar · Sorumlu: Nijeryalı gençler, çeşitli aktivistler
KarışıkJaponya · Diplomasi ve Antlaşma · Tokyo
Olimpiyatlar, COVID-19 salgını nedeniyle tarihte ilk kez ertelendi.
Etkilenenler: Küresel izleyiciler, sporcular · Sorumlu: Uluslararası Olimpiyat Komitesi, Japonya Hükümeti
KarışıkÇin · Diplomasi ve Antlaşma · Brüksel
Çin ile Avrupa Birliği arasındaki yatırım fırsatlarını artırmayı ve ekonomik bağları güçlendirmeyi hedefledi.
Etkilenenler: AB ve Çinli yatırımcılar · Sorumlu: Avrupa Birliği, Çin Hükümeti
OlumluHindistan · Çevre ve Doğa · Gucarat
Asya aslanı nüfusundaki artışla başarılı koruma çabalarına işaret etti
Etkilenenler: Asya aslanları · Sorumlu: Yaban Hayatı Koruma Uzmanları, Gucarat Hükümeti
OlumluBirleşik Krallık · Bilim ve Teknoloji · Londra ve ülke genelinde
Kamu sağlığı ve ekonomi üzerinde önemli etki
Etkilenenler: Birleşik Krallık halkı · Sorumlu: Birleşik Krallık Hükümeti
OlumsuzBirleşik Krallık · Bilim ve Teknoloji · Birleşik Krallık
Bir COVID-19 aşısını acil kullanım için onaylayan ilk ülke oldu
Etkilenenler: Birleşik Krallık ve dünya nüfusu · Sorumlu: Birleşik Krallık Hükümeti
OlumluHindistan · Bilim ve Teknoloji · Hindistan
COVID-19'un yayılmasını önlemeyi amaçladı; önemli ekonomik etki yarattı
Etkilenenler: Tüm nüfus · Sorumlu: Hindistan Hükümeti
OlumsuzVietnam · Ekonomi ve Ticaret · Vietnam
Vietnam'ın COVID-19 salgınına erken ve etkili müdahalesi verimliliği nedeniyle uluslararası alanda övgü aldı.
Etkilenenler: Vietnamlılar · Sorumlu: Vietnam Hükümeti
OlumluÇin · Bilim ve Teknoloji · Ay
Ay örneklerini Dünya'ya başarıyla geri getirdi ve Çin'in uzay keşfinde önemli bir başarıya imza attı.
Etkilenenler: Küresel bilim camiası · Sorumlu: Çin Ulusal Uzay İdaresi
OlumluButan · Hukuk ve Anayasa · Butan
Aynı cinsiyetten kişiler arası ilişkileri suç olmaktan çıkarmak amacıyla ceza kanununda değişiklik yapıldı.
Etkilenenler: Butan vatandaşları · Sorumlu: Butan Parlamentosu
OlumluABD · Siyaset ve Devlet · Ülke genelinde
Irk adaletsizliğine karşı ülke genelinde protestolar; Derek Chauvin'in yargılanması ve mahkûm edilmesi.
Etkilenenler: Siyahi topluluk, vatandaşlar · Sorumlu: Aktivistler, hukuk sistemi
KarışıkHindistan · Toplum ve İnsan Hakları · Uttar Pradesh
Eğitim yoluyla trans topluluğu güçlendirdi
Etkilenenler: Trans topluluğu · Sorumlu: Dr. Akhilesh Das Gupta Foundation
OlumluSudan · Diplomasi ve Antlaşma · Juba, Güney Sudan
Darfur, Güney Kordofan ve Mavi Nil eyaletlerindeki çatışmaları sonlandırmayı hedefledi.
Etkilenenler: Sudanlılar · Sorumlu: Sudan Geçiş Hükümeti, asi gruplar
OlumluArjantin · Hukuk ve Anayasa · Arjantin
Hamileliğin 14. haftasına kadar kürtajın yasallaştırılması
Etkilenenler: Arjantinliler · Sorumlu: Arjantin Yasama Meclisi
OlumluHindistan · Kültür ve Din · Ayodhya
Tartışmalı alanda Ram Tapınağı'nın inşasının başlaması
Etkilenenler: Hindu topluluğu · Sorumlu: Hindistan Hükümeti, Hindu aktivistleri
OlumluSuudi Arabistan · Diplomasi ve Antlaşma · Riyad
G20'ye ev sahipliği, tartışmalara ve eleştirilere rağmen Suudi Arabistan'ın küresel sahnede öne çıkışını gösterdi.
Etkilenenler: Dünya liderleri, Suudi vatandaşlar · Sorumlu: Suudi Hükümeti
KarışıkEtiyopya · Savaş ve Çatışma · Tigray, Etiyopya
Etiyopya hükümet güçleri ile TPLF arasındaki çatışma, insani krize yol açtı.
Etkilenenler: Etiyopyalılar · Sorumlu: Etiyopya Hükümeti, TPLF
OlumsuzUganda · Siyaset ve Devlet · Uganda
Hile iddiaları ve şiddetle damgalanan seçimlerde Yoweri Museveni yeniden seçildi.
Etkilenenler: Ugandalılar · Sorumlu: Yoweri Museveni, Bobi Wine
KarışıkABD · Suç ve Güvenlik · Washington D.C.
2020 başkanlık seçimi sonuçlarını devirmeye yönelik girişim; demokratik normlara meydan okudu.
Etkilenenler: Amerikan kamuoyu · Sorumlu: Trump yanlısı isyancılar, ABD Kongresi
OlumsuzABD · Savaş ve Çatışma · Afganistan
Amerika'nın en uzun savaşını sona erdirdi; Taliban'ın hızla iktidara gelmesiyle sonuçlandı.
Etkilenenler: Afgan vatandaşları, ABD ordusu · Sorumlu: ABD Hükümeti, Taliban
OlumsuzÇad · Savaş ve Çatışma · Çad
Asi güçlerle yaşanan çatışmalarda aldığı yaralardan öldü; siyasi belirsizliğe yol açtı.
Etkilenenler: Çadlılar · Sorumlu: Idriss Déby, FACT isyancıları
OlumsuzABD · Bilim ve Teknoloji · Uzay
Evreni incelemek üzere geliştirilmiş ileri uzay gözlemevi; Hubble'ın halefi.
Etkilenenler: Küresel toplum · Sorumlu: NASA, ESA, CSA
OlumluABD · Siyaset ve Devlet · Washington D.C.
ABD Kapitolü'ne şiddetli saldırı; demokrasiye ilişkin endişelere yol açtı.
Etkilenenler: Amerikan vatandaşları · Sorumlu: Asılsız iddiaların savunucuları, kolluk kuvvetleri
OlumsuzABD · Çevre ve Doğa · Uluslararası
Paris Anlaşması'na yeniden katılarak iklim eylemine bağlılığın yenilendiğine işaret edildi.
Etkilenenler: Küresel toplum · Sorumlu: Joe Biden, uluslararası liderler
OlumluBirleşik Krallık · Siyaset ve Devlet · Windsor
Britanya monarşisinde bir dönemin sonuna işaret etti
Etkilenenler: Birleşik Krallık halkı · Sorumlu: Kraliyet Ailesi
OlumsuzABD · Siyaset ve Devlet · Ülke genelinde
Kamala Harris, ilk kadın, ilk siyahi ve ilk Asyalı Amerikalı başkan yardımcısı oldu.
Etkilenenler: Amerikan vatandaşları · Sorumlu: Kamala Harris, Amerikan seçmenleri
OlumluABD · Bilim ve Teknoloji · Mars
Ingenuity helikopteri başka bir gezegende ilk motorlu uçuşu gerçekleştirdi.
Etkilenenler: Dünya nüfusu · Sorumlu: NASA
OlumluHindistan · Bilim ve Teknoloji · Hindistan
5G teknolojisinin tanıtımı, bağlantı alanında devrim yaratması beklenen bir gelişme oldu
Etkilenenler: Hindistanlı tüketiciler, işletmeler · Sorumlu: Telekom şirketleri, Hindistan Hükümeti
OlumluABD · Hukuk ve Anayasa · Ülke genelinde
Kürtaj haklarına yönelik federal korumayı sona erdirdi ve düzenlemeyi eyaletlere bıraktı.
Etkilenenler: Ülke genelinde kadınlar · Sorumlu: ABD Yüksek Mahkemesi
OlumsuzDünya tarihinin dönüm noktaları: savaşlar ve muharebeler, devrimler, bağımsızlık hareketleri, antlaşmalar, siyasi ve ekonomik dönüşümler, bilimsel ve teknolojik gelişmeler, doğal afetler ve kültürel olaylar. 90'dan fazla ülke ve bölgeden yaklaşık 950 olay, MÖ 2600'den 2022'ye kadar kronolojik olarak sıralanmıştır.
Arama kutusuna olay adı, yer veya kişi yazabilir; ülke ve kategori seçerek listeyi daraltabilirsiniz. Sıralamayı eskiden yeniye veya yeniden eskiye çevirebilirsiniz.
Milattan önceki olaylar 'MÖ' önekiyle yazılır (örn. MÖ 2600) ve sıralamada en eskiler başta yer alır.
Her olay, tarihsel kaynaklarda öne çıkan genel değerlendirmeye göre Olumlu, Olumsuz, Karışık veya Sürüyor olarak sınıflandırılmıştır. Bu etiketler yorum içerir ve tartışmaya açıktır.