Osmanlı İmparatorluğu
Osmanlı İmparatorluğu, 1299'da Osman Gazi tarafından kurulan ve 623 yıl üç kıtada hükmeden, tarihin en uzun ömürlü ve en parlak imparatorluklarından biridir. İstanbul'un Fethi'yle Orta Çağ'ı kapattı; Malazgirt'ten Mohaç'a, Preveze'den Çanakkale'ye uzanan zaferlerle üç kıtaya adalet, ilim ve medeniyet taşıdı.
Kuruluş ve Yükseliş (1299-1453)
Bir uç beyliğinden dünyanın süper gücüne: Osman Gazi'nin kurduğu devlet, Orhan Gazi ile Bursa'yı başkent yaptı; I. Murad'ın Sırpsındığı, Çirmen ve I. Kosova zaferleri Balkanlar'da sağlam bir temel kurdu. Yıldırım Bayezid Niğbolu'da Orta Çağ'ın son büyük haçlı ordusunu dağıttı; II. Murad Varna ve II. Kosova zaferleriyle bölgeyi kesin olarak güvene aldı.
Fetihler Çağı (1453-1566)
Fatih Sultan Mehmed 1453'te İstanbul'u fethederek Bizans'a son verdi ve Yeni Çağ'ı açtı. Yavuz Sultan Selim Çaldıran, Mercidabık ve Ridaniye zaferleriyle doğuyu ve hilafeti Osmanlı'ya bağladı. Kanuni Sultan Süleyman döneminde Belgrad, Rodos, Mohaç fethedildi; Barbaros Hayreddin Paşa Preveze'de (1538) Akdeniz'i Osmanlı gölü yaptı; Kıbrıs (1571) ve Tunus (1574) ile doğu Akdeniz tamamlandı. İmparatorluk, Viyana'dan Basra'ya, Cezayir'den Kırım'a uzanan zirvesindeydi.
İlim, Sanat ve Medeniyet Merkezi
Osmanlı yalnız kılıçla değil kalemle de büyüdü: Mimar Sinan'ın Süleymaniye ve Selimiye'si dünya mimarlığının zirvesidir; Süleymaniye ve Sahn-ı Seman kütüphaneleri dönemin en zengin bilgi merkezleriydi. Tıp (Şifahane), rasathane, vakıf külliyeleri ve imarethaneler devletin adalet ve şefkat yüzünü oluşturur. Fatih'in Kanunname'si, Kanuni'nin hukuk düzeni ve millet sistemi, çok dinli-milli yapının asırlarca barış içinde yaşamasını sağladı.
Modernleşme ve Değişim (1699-1922)
18. yüzyıldan itibaren devlet, dünyadaki bilimsel ve sanayi dönüşümüne ayak uydurmak için kapsamlı modernleşme programları yürüttü: Lale Devri'nde matbaa ve teknik eğitimler, III. Selim ve II. Mahmud dönemlerinde Nizam-ı Cedit ve yenilik orduları, Tanzimat (1839) ile hukuk ve idare reformları, Meşrutiyet (1876, 1908) ile temsili düzen denemeleri. Bu birikim, Türkiye Cumhuriyeti'nin modern devlet altyapısını hazırladı.
Devlet Aklığı
Osmanlı, farklı din ve milletleri 'millet sistemi' ile çatı altında tuttu; vakıflar sosyal devletin, tımar taşra maliyesinin, kapitülasyon öncesi ticaretin omurgasıydı. Kanunname geleneği (Fatih'den itibaren) devleti yazılı hukuka bağladı. Devşirme-meritokratik yükseliş (Sokullu, Köprülüler gibi devşirme asıllı sadrazamlar) sistemin dinamizmini korudu.
Kronoloji
1299
Osmanlı Devleti'nin kuruluşu
1326
Bursa'nın fethi ve başkent oluşu
1362
Edirne'nin başkent olması
1389
I. Kosova Zaferi1396
Niğbolu Zaferi — son büyük haçlı ordusu dağıtıldı1444
Varna Zaferi1448
II. Kosova Zaferi1453
İstanbul'un Fethi — Orta Çağ kapandı1473
Otlukbeli Zaferi1514
Çaldıran Zaferi1517
Ridaniye Zaferi ve hilafetin Osmanlı'ya geçişi1521
Belgrad'ın Fethi1522
Rodos'un Fethi1526
Mohaç Zaferi1538
Preveze Deniz Zaferi — Akdeniz Osmanlı gölü oldu1571
Kıbrıs'ın Fethi1596
Haçova Zaferi1839
Tanzimat Fermanı — modernleşme çağı1876
I. Meşrutiyet ve ilk anayasa
Öne Çıkan Bilgiler
- 623 yıl ayakta kalan en uzun ömürlü imparatorluklardan biri
- En geniş döneminde üç kıtada ~5,2 milyon km²
- Mimar Sinan'ın 300+ eseri ve Süleymaniye-Selimiye mirası
Sık Sorulan Sorular
Osmanlı ne zaman kuruldu?
Osmanlı Devleti 1299'da Osman Gazi tarafından kuruldu.
Osmanlı kaç yıl sürdü?
1299-1922 arasında 623 yıl sürdü; tarihin en uzun ömürlü imparatorluklarından biridir.
Osmanlı'nın en parlak dönemi hangisidir?
Fatih, Yavuz ve Kanuni dönemlerini kapsayan 1453-1566 arası, imparatorluğun fetihler, ilim ve sanat açısından zirve yüzyılıdır.
Osmanlı'nın en büyük deniz zaferi hangisidir?
1538 Preveze Deniz Savaşı; Barbaros Hayreddin Paşa bu zaferle Akdeniz'i Osmanlı gölü haline getirdi.
Bunlar da İlginizi Çekebilir
Osman Gazi
Osmanlı Beyi
Orhan Gazi
Osmanlı Beyi, Osmanlı Sultanı
I. Murad (Murad Hüdavendigar)
Osmanlı Sultanı
Yıldırım Bayezid
Osmanlı Sultanı
Fatih Sultan Mehmed
Osmanlı Padişahı
Yavuz Sultan Selim
Osmanlı Padişahı, Halife
Kanuni Sultan Süleyman
Osmanlı Padişahı
I. Kosova Savaşı
1389 · Kazanan: Osmanlı Devleti
Niğbolu Savaşı
1396 · Kazanan: Osmanlı Devleti
Varna Savaşı
1444 · Kazanan: Osmanlı Devleti
II. Kosova Savaşı
1448 · Kazanan: Osmanlı Devleti
Otlukbeli Savaşı
1473 · Kazanan: Osmanlı Devleti
Çaldıran Savaşı
1514 · Kazanan: Osmanlı Devleti
Mercidabık Savaşı
1516 · Kazanan: Osmanlı Devleti
Ridaniye Savaşı
1517 · Kazanan: Osmanlı Devleti
Belgrad'ın Fethi
1521 · Kazanan: Osmanlı Devleti
Rodos'un Fethi
1522 · Kazanan: Osmanlı Devleti
Mohaç Savaşı
1526 · Kazanan: Osmanlı Devleti
Preveze Deniz Savaşı
1538 · Kazanan: Osmanlı Devleti
Kıbrıs Seferi (Kıbrıs'ın Fethi)
1571 · Kazanan: Osmanlı Devleti
Haçova Seferi (Mezőkeresztes)
1596 · Kazanan: Osmanlı Devleti
Çanakkale Savaşları
1915 · Kazanan: Osmanlı Devleti
İstanbul'un Fethi
1453 · İstanbul'un Fethi, 29 Mayıs 1453'te Fatih Sultan Mehmed komutasındaki Osmanlı ordusunun Konstantinopolis'i alarak 1123 yıllık Bizans İmparatorluğu'na son vermesiyle sonuçlanan kuşatmadır. Orta Çağ'ı kapatıp Yeni Çağ'ı açan olay olarak kabul edilir.
Tanzimat Fermanı
1839 · Tanzimat Fermanı (Gülhane Hattı Hümayunu), 3 Kasım 1839'da ilan edilerek Osmanlı tebaasının can, mal ve namus güvenliğini güvence altına alan, vergi ve askerlik düzenini yeniden düzenleyen reform belgesidir.