I. Dünya Savaşı
28 Temmuz 1914 · Avrupa, Orta Doğu, Afrika, Pasifik · 1914 yılındaki olaylar
I. Dünya Savaşı (1914-1918), Saraybosna suikastıyla tetiklenen; dört imparatorluğu (Alman, Avusturya-Macar, Osmanlı, Rus) yıkan ve 20. yüzyılın tüm dengelerini yeniden kuran ilk toplam savaştır. Osmanlı; Çanakkale, Kut'ül-Amare ve Doğu cephesinde savaştı.
Nedenleri
- Avrupa'daki bloklaşma ve silahlanma yarışı
- milliyetçilik ve emperyal rekabet
- Saraybosna suikastı (28 Haziran 1914)
Gelişimi
- 1914'te Almanya Belçika üzerinden Fransa'ya; Rusya'ya iki cephede savaşa girdi.
- 1915'te Çanakkale'de Osmanlı, İtilaf donanmasını durdurdu; İtalya İtilaf'a katıldı.
- 1917'de ABD savaşa girdi; Rusya devrimle çekildi.
- 11 Kasım 1918'de Almanya mütareke imzaladı; savaş bitti.
Sonuçları
- Osmanlı, Avusturya-Macar, Alman ve Rus imparatorlukları yıkıldı.
- Milletler Cemiyeti kuruldu; Orta Doğu'da manda düzeni kuruldu.
- 20 milyona yakın insan hayatını kaybetti.
Önemi
Modern çağın gerçek başlangıcı: ulus devletler, Orta Doğu sorunu ve II. Dünya Savaşı'nın tohumları bu savaşta atıldı.
Öne Çıkan Bilgiler
- 28 Temmuz 1914 - 11 Kasım 1918
- Dört imparatorluk yıkıldı; 20 milyona yakın insan hayatını kaybetti
- Osmanlı; Çanakkale, Kut'ül-Amare ve Doğu cephelerinde savaştı
Osmanlı Cepheleri
Osmanlı; Çanakkale, Doğu (Kafkas), Irak, Suriye-Filistin, Hicaz ve Galiçya cephelerinde savaştı. Deniz harekâtlarında Yavuz ve Midilli (İmroz 1918) hatırlanır. Savaş sonunda Mondros (30 Ekim 1918) imzalandı ve Sevr (1920) ile paylaşıma çalışılan imparatorluk, Milli Mücadele ile Lozan'a taşındı.
Sık Sorulan Sorular
I. Dünya Savaşı ne zaman başladı?
28 Temmuz 1914'te başladı; 11 Kasım 1918'de bitti.
I. Dünya Savaşı'nın nedeni nedir?
Bloklaşma, silahlanma yarışı, emperyal rekabet ve Saraybosna suikastını tetikleyici olarak gösterilir.