Sanayi Devrimi
Sanayi Devriminin Özellikleri
Sanayi Devrimi; buhar gücü, fabrika sistemi, makineleşme, köyden kente göç ve sermaye-emeğin ayrışmasıyla tanımlanır. İnsanlık tarihinde ilk kez üretim, insan ve hayvan gücüne değil makineye dayandı ve ekonomik büyüme sürekli hale geldi.
Fabrika Sistemi
Üretim evden fabrikaya taşındı: Su ve buhar gücüyle çalışan makineler tek çatı altında toplandı; işbölümü derinleşti (Smith'in iğne fabrikası örneği) ve üretim hattı öncülü doğdu. Zaman, doğanın ritminden makinenin ve düdüğün ritmine geçti.
Makine ve Enerji
Buhar makinesi (Watt, 1776) devrimin simgesidir: Kömürle çalışan makineler yer ve mekan seçmeksizin güç üretti. Demir-çelik teknolojisi (kok fırını, Bessemer süreci 1856) ve demiryolları (Stockton-Darlington 1825, Liverpool-Manchester 1830) üretimi ve pazarı birbirine bağladı.
Toplumsal Yapı
Kırsaldan kentlere büyük göç yaşandı; sanayi kentleri (Manchester, Birmingham) bir-iki nesilde büyüdü. Yeni sınıflar doğdu: Fabrika sahiplerinden oluşan burjuvazi ve ücretli işçilerden oluşan proletarya. Sendikalar, kooperatifler ve daha sonra işçi partileri bu yeni toplumsal gerçekliğin ürünleridir.
Sık Sorulan Sorular
Sanayi Devriminin temel özellikleri nelerdir?
Buhar gücü, makineleşme, fabrika sistemi, işbölümü, kentleşme ve yeni sınıfların (burjuvazi-proletarya) doğuşudur.
Sanayi Devriminin simgesi olan buluş nedir?
James Watt'ın geliştirdiği buhar makinesi devrimin simgesi olarak kabul edilir.