Sanayi Devrimi
Sanayi Devrimine Giriş ve Sanayi Öncesi Toplum
Sanayi Devrimi öncesi Avrupa toplumu tarıma dayalı, kırsal ve lonca düzenindeydi. Nüfusun büyük çoğunluğu toprakta çalışır; üretim el tezgâhlarında, evlerde ve atölyelerde yapılırdı. 18. yüzyıl İngiltere'sinde bu düzen, buhar gücü ve fabrika sistemiyle tarihinde ilk kez köklü biçimde değişti.
Sanayi Öncesi Dünya
Sanayi öncesi toplumda ekonomi tarım, zanaat ve ticaret üçlüsüne dayanırdı. Üretim loncalar ve 'putting-out' (emitans) sistemi ile organize edilirdi: tüccar hammaddeyi ev işçilerine dağıtır, bitmiş malı toplardı. Enerji kaynağı insan-kas gücü, hayvan, su ve rüzgârdı; hız, yol ve mesafe kavramları binlerce yıldır neredeyse değişmemişti.
Neden İngiltere?
Sanayi Devrimi'nin İngiltere'de başlaması tesadüf değildi: Kömür ve demir yatakları, sömürge ticaretiyle biriken sermaye, tarımdaki verimlilik artışı (mahsul rotasyonu) serbest işgücü yaratması, gelişmiş finans sistemi (Bank of England) ve siyasi istikrar bir araya geldi.
Kırılma Anı
1733 uçan mekik, 1764 spinning Jenny ve 1769 su çerçevesi ile tekstil üretimi sıçradı; James Watt'ın 1776'da geliştirilmiş buhar makinesi ise üretimi insan ve su gücünden kurtararak fabrikanın ve demiryolunun kapısını açtı. Medeniyet tarihinin en büyük üretim dönüşümü böyle başladı.
Sık Sorulan Sorular
Sanayi Devrimi ne zaman ve nerede başladı?
18. yüzyılın ikinci yarısında (yaklaşık 1760-1780) İngiltere'de başladı.
Sanayi öncesi üretim nasıl yapılırdı?
Üretim tarıma dayalıydı; el tezgâhlarında, evlerde ve lonca atölyelerinde insan, hayvan, su ve rüzgâr gücüyle yapılırdı.