Siyaset Felsefesi
Hobbes'un Leviathan'ı — Modern Devlet Felsefesinin Doğuşu
Thomas Hobbes'un 1651'de yayımlanan Leviathan'ı, medeniyet tarihinde devletin doğuşunu sözleşmeyle açıklayan ilk sistemli eserdir. 'Doğa durumu'nda hayatın 'yoksul, sefil, iğrenç, vahşi ve kısa' olduğu tezinden hareket eden Hobbes, gücünü bireylerin sözleşmesinden alan, bölünmez egemenliğiyle barışı sağlayan yapay bir organizma — Leviathan — önerir.
Kitabın Kurgusu
Leviathan dört bölümden oluşur: İnsan (psikoloji ve duygu öğretisi), Devlet (sözleşme ve egemenlik teorisi), Hristiyan Devleti ve Karanlıkların Egemenliği (din ve batıl inanç eleştirisi). Hobbes, insanı önce 'doğa' olarak çözümlar; ardından devletin bu doğadan nasıl 'yapay' olarak inşa edildiğini gösterir. Kitabın ünlü kapak gravüründe, egemenin bedeni binlerce küçük insan figüründen oluşur: Devlet, bireylerin sözleşmesiyle kurulmuş yapay bir bedendir.
Doğa Durumu ve Sözleşme
Hobbes'a göre devlet yokken herkesin her şeye hakkı olduğu bir doğa durumu hüküm sürer; korku ve güvenlik arayışı insanları akla getirir. İnsanlar, haklarının bir kısmından vazgeçerek bunu mutlak bir egemene devretmek üzere sözleşme yaparlar. Bu 'yapay insan' — Leviathan — barışın ve güvenliğin tek güvencesidir. Egemenlik bölünemez; çünkü bölünen egemenlik, savaşın geri dönüşü demektir.
Medeniyet Tarihindeki Etkisi
Leviathan, modern devlet teorisinin, uluslararası ilişkilerdeki gerçekçilik okulunun ve seküler siyaset felsefesinin başlangıç noktası kabul edilir. Sözleşme fikri Locke ve Rousseau tarafından farklı yönlerde geliştirildi; 'doğa durumu' kavramı Amerika ve Fransa beyannamelerine, Hobbes'un egemenlik tanımı ise modern anayasal devlet tartışmalarına damgasını vurdu.
Sık Sorulan Sorular
Leviathan ne zaman yayımlandı?
Thomas Hobbes'un Leviathan'ı 1651'de, İngiliz İç Savaşı'nın hemen ardından yayımlandı.
Leviathan neyi anlatır?
Eser, devletin bireyler arası sözleşmeyle kurulduğunu ve barışı sağlamak için bölünmez bir egemenliğin gerektiğini savunur.
Hobbes'a göre doğa durumu nedir?
Devletin bulunmadığı durumda herkesin her şeye hakkı olduğu, hayatın 'yoksul, sefil, iğrenç, vahşi ve kısa' geçtiği bir savaş halidir.