Büyük Selçuklu Devleti
Büyük Selçuklu Devleti, Oğuz Türklerinin Kınık boyu tarafından 1040'ta kurulan, Horasan'dan Anadolu ve Orta Asya'ya hükmeden ilk büyük Türk-İslam imparatorluğudur. Malazgirt zaferiyle Anadolu'nun Türkleşmesini başlattı.
Kuruluş
Selçuklular, Oğuz Kınık boyuna mensuptu. 1040 Dandanakan Savaşı'nda Gaznelileri yenerek bağımsızlıklarını ilan ettiler. Tuğrul Bey 1055'te Bağdat'a girerek Abbasi halifesinin himayesini üstlendi ve 'sultan' unvanını aldı.
En Güçlü Dönemi: Alparslan ve Melikşah
Alparslan (1063-1072) 1071 Malazgirt Savaşı'yla Anadolu'yu Türklere açtı. Oğlu Melikşah (1072-1092) döneminde devlet en geniş sınırlarına ulaştı; Nizamülmülk'ün vezirliğinde Nizamiye medreseleri açıldı, 'Melikşah takvimi' (Celali takvimi) düzenlendi.
Yıkılışı
Melikşah'ın ölümü (1092) sonrası taht kavgaları başladı; Haçlı Seferleri (1096'dan itibaren) devleti yıprattı. 1141 Katavan Savaşı'nda Kara-Hitaylara yenilen Selçuklular, 1157'de son sultanının ölümüyle dağıldı; yerine Anadolu, Suriye ve Kirman Selçukluları ile Harzemşahlar geçti.
İdare ve Kültür
Devlet; sultan-atabeg-melik hiyerarşisiyle, ikta sistemiyle ve Türkçe-Farsça-Arapça çok dilli kültür çevresiyle yönetildi. Nizamülmülk'ün vezirliği 30 yıllık istikrar sağladı; Bağdat, İsfahan, Nişabur ve Merv bilim merkezleriydi. Ömer Hayyam, Gazali ve Gazali ve Ömer Hayyam bu çağın çocuklarıdır.
Kronoloji
1040
Dandanakan Savaşı ve kuruluş
1055
Tuğrul Bey'in Bağdat'a girişi
1071
Malazgirt Savaşı1092
Melikşah'ın ölümü ve dağılmanın başlaması
1157
Yıkılış
Öne Çıkan Bilgiler
- Nizamiye medreseleri İslam dünyasının ilk üniversite ağıdır
- Celali takvimi yıl hesabında çağının en doğrusuydu
- Malazgirt zaferiyle Anadolu'nun kapıları Türklere açıldı
Sık Sorulan Sorular
Büyük Selçuklu Devleti ne zaman kuruldu?
Büyük Selçuklu Devleti 1040'ta Dandanakan Savaşı sonrası kuruldu.
Büyük Selçuklu Devleti ne zaman yıkıldı?
1157'de son sultan Sencer'in ölümüyle dağıldı.
Bunlar da İlginizi Çekebilir
Alparslan
Büyük Selçuklu Sultanı
Malazgirt Savaşı
1071 · Kazanan: Büyük Selçuklu Devleti
İstanbul'un Fethi
1453 · İstanbul'un Fethi, 29 Mayıs 1453'te Fatih Sultan Mehmed komutasındaki Osmanlı ordusunun Konstantinopolis'i alarak 1123 yıllık Bizans İmparatorluğu'na son vermesiyle sonuçlanan kuşatmadır. Orta Çağ'ı kapatıp Yeni Çağ'ı açan olay olarak kabul edilir.