Montrö Sözleşmesi
20 Temmuz 1936 · Montreux (İsviçre) · 1936 yılındaki olaylar
Montrö Sözleşmesi (20 Temmuz 1936), Boğazlar üzerinde Türkiye'nin tam egemenliğini tesis eden uluslararası sözleşmedir. Boğazlar Komisyonu kaldırıldı; Türkiye bölgenin güvenliğinden sorumlu tek yetkili oldu.
Nedenleri
- Lozan'da kurulan uluslararası Boğazlar rejiminin Türkiye aleyhine işlemesi
- 1930'larda uluslararası gerilimin artması
Gelişimi
- Türkiye'nin talebiyle toplanan konferansta (İsviçre) 20 Temmuz 1936'da imzalandı.
- Boğazların silahlandırılması Türkiye'ye tanındı; savaş ve barış halinde geçiş rejimi belirlendi.
Sonuçları
- Türkiye Boğazlar'da tam egemenliğe kavuştu.
- Bugün de yürürlükte olan geçiş rejimi kuruldu.
Önemi
Atatürk dönemi diplomasisinin en büyük başarısı; tam bağımsızlığın taçlanması.
Öne Çıkan Bilgiler
- 20 Temmuz 1936, Montreux; Boğazlarda tam egemenlik
- Bugün de yürürlükte olan geçiş rejimi kuruldu
- Türkiye Konvansiyon ile bölge güvenliğinden sorumlu tek yetkili oldu
Nasıl Sağlandı?
Türkiye, Lozan'daki Boğazlar rejiminin değişmesini talep ederek konferans toplattı; 1936 atmosferinde (Etiyopya işgali) güvenlik endişeleri Türkiye'nin elini güçlendirdi. Sözleşmeyle Boğazlar Komisyonu kaldırıldı ve geçiş rejimi Türk denetimine bağlandı. Sözleşme süresizdir; 1994'te sona erme seçeneği kullanılmadı.
Sık Sorulan Sorular
Boğazlar üzerinde tam egemenlik ne zaman sağlandı?
20 Temmuz 1936 Montrö Sözleşmesi'yle.