Mete Han
Büyük Hun İmparatorluğu'nun kurucusu
-234 — -174
Hun İmparatoru (Şanyu)
Mete Han kimdir? MÖ 209-174 arasında hüküm süren Büyük Hun İmparatorluğu'nun kurucusu; onluk ordu teşkilatını düzenleyen ilk büyük Türk hükümdarıdır. Teoman'ın oğlu Mete, MÖ 200'de Baideng'de Çin'i vergiye bağladı; imparatorluğu Orta Asya'dan Çin'e uzandı.
Onluk Teşkilat
Mete Han, orduyu 10'lu, 100'lü, 1000'li ve 10.000'li birimlere ayıran onluk teşkilatı kurdu. Bu düzen, Türk ordusunun hız ve disiplinini çağının en ileri seviyesine taşıdı ve sonraki bütün Türk devletlerine model oldu.
İmparatorluğun Kuruluşu
MÖ 209'da babasının yerine geçen Mete, doğudaki Tung-hu ve batıdaki Yüe-çileri yenerek Boylar birliğini sağladı; Kansu ve Türkistan'ı hâkimiyetine aldı. Çin'e seferler düzenledi; MÖ 200'de Baideng kuşatmasıyla Han hanedanını vergiye bağladı.
Mirası
Mete Han'ın kurduğu teşkilatçılık, atlı ordu disiplini ve 'kut' anlayışı; Göktürklerden Osmanlı'ya uzanan devlet geleneğin başlangıcıdır. Türk askeri tarihinde ilk büyük komutan olarak kabul edilir.
Çin ile İlişkiler
Mete, Baideng'de Çin imparatorunu kuşattıkten sonra 'heqin' adı verilen evlilik-haraç antlaşmalarını kabul etti; Çin, Hunlara yıllık vergi ve ipek gönderdi. Bu diplomasi, Hunların Orta Asya üstünlüğünü bir nesil güvenceye aldı.
Ordunun Gücü
Mete'nin onluk sistemi, her Türk'ün hem çoban hem asker olduğu 'tam seferberlik' modelini kurdu. At üstünde ok atma disiplini Hun ordusunun üstünlüğüydü.
Öne Çıkan Bilgiler
- Onluk ordu sistemini kurdu; yüzyıllarca Türk devletlerine model oldu
- MÖ 200 Baideng'de Çin imparatorunu kuşatıp vergiye bağladı
- İmparatorluğu Okyanus'tan Türkistan'a uzanan ilk Türk birliğidir
Sık Sorulan Sorular
Mete Han kimdir?
Mete Han, MÖ 209-174 arasında Büyük Hun İmparatorluğu'nu kuran, onluk teşkilatı düzenleyen ilk büyük Türk hükümdarıdır.
Mete Han hangi devleti kurdu?
Büyük Hun İmparatorluğu'nu (Asya Hun Devleti) kurdu; MÖ 209'da tahta çıktı ve boyları tek çatı altında birleştirdi.
Mete Han'ın onluk sistemi nedir?
Orduyu 10, 100, 1.000 ve 10.000 kişilik birimlere ayıran ordu teşkilatıdır; sonraki bütün Türk devletlerine model oldu.
İlk Türk devleti hangisidir?
Asya Hun Devleti (Büyük Hun İmparatorluğu), Mete Han döneminde MÖ 209'da büyük bir imparatorluk haline geldi.