Hârizmî (el-Harezmi)
780 — 850
Matematikçi · Astronom
El-Harezmi kimdir? Hârizmî (780-850), Bağdat'ta cebirin kurucusu olarak anılan matematikçi ve astronomdur; 'algoritma' kelimesi adından (algoritmi), 'cebir' kelimesi el-Cebr ve'l-Mukâbele kitabından gelir. Hint rakamlarıyla sıfırı Batı'ya tanıtan kitapları onlu sayı sisteminin yayılmasını sağladı.
Cebirin Doğuşu
el-Cebr ve'l-Mukâbele, denklemleri sistemli çözme sanatını kurdu; lineer ve kuadratik denklemlerin çözüm yöntemlerini adım adım öğretti. Kitap 12. yüzyılda Latinceye çevrildi ve Avrupa matematiğinin dönüşümünü başlattı.
Rakamlar ve Astronomi
Hint-Arap rakamlarını ve sıfırı Batı'ya tanıtan kitaplardan birini yazdı; Bağdat Beytü'l-Hikme'sinde astronomi tabloları (Zîc) hazırladı.
Algoritmalar ve Kelimeler
Hârizmî'nin Latince çevirilerinde adı 'Algoritmi' olarak okundu; 'algoritma' kelimesi buradan doğdu. 'Cebir' kelimesi ise kitabının adındaki 'el-Cebr' (tamamlama) teriminden Batı dillerine geçti — bir bilim dalı adı olarak benzersizdir.
Beytü'l-Hikme'de
Bağdat'ta Memun'un Beytü'l-Hikme'sinde çalışan Hârizmî, astronomi tabloları (Zîc) hazırladı ve güneş saati ve usturlap üzerine risaleler yazdı. Hint rakamlarını anlatan kitabı, sıfırın ve onlu sistemin Batı'ya geçişinin köprüsüdür.
Sık Sorulan Sorular
El-Harezmi kimdir?
Hârizmî (el-Harezmi, 780-850), Bağdat'ta Beytü'l-Hikme'de çalışan, cebiri bağımsız bilim dalı yapan matematikçi ve astronomdur.
Cebiri kim buldu?
Cebir, Hârizmî'nin el-Cebr ve'l-Mukâbele kitabıyla bağımsız bir bilim dalı haline geldi (9. yüzyıl).
'Algoritma' kelimesi nereden gelir?
Hârizmî'nin adının Latince çevirilerde 'Algoritmi' olarak okunmasından; bilim dalı adı olarak eşsiz bir onur.
Hârizmî hangi bilim dallarında çalıştı?
Cebir, astronomi (Zîc tabloları) ve coğrafya (Dünya haritası) dallarında çalıştı.